Η ιστορία της λαγάνας - Γιατί την τρώμε Καθαρά Δευτέρα

Η ιστορία της λαγάνας - Γιατί την τρώμε Καθαρά Δευτέρα

Το παραδοσιακό έθιμο της λαγάνας παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στο νηστίσιμο τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας. Με αφορμή, λοιπόν, αυτή την ιδιαίτερη μέρα, ας γνωρίσουμε αναλυτικότερα την ιστορία της, που χάνεται στους αιώνες.

Η λαγάνα είναι άζυμος άρτος ,δηλαδή παρασκευάζεται χωρίς προζύμι. Τέτοιος άρτος πρόχειρος χρησιμοποιήθηκε από τους Ισραηλίτες κατά τη νύχτα της Εξόδου τους από την Αίγυπτο υπό την αρχηγία του Μωυσή. Έκτοτε, επιβαλλόταν από το Μωσαϊκό Νόμο για όλες τις ημέρες της εορτής του Πάσχα, μέχρι που ο Χριστός στο τελευταίο του Πάσχα ευλόγησε τον ένζυμο άρτο.

Η ιστορία της λαγάνας διατρέχει όλη τη διατροφική παράδοση από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Ο Αριστοφάνης στις "Εκκλησιάζουσες" λέει "Λαγάνα πέττεται" δηλαδή "Λαγάνες γίνονται". Ο δε Οράτιος στα κείμενά του αναφέρει τη λαγάνα ως "Το γλύκισμα των φτωχών". Το έθιμο της λαγάνας παρέμεινε αναλλοίωτο ανά τους αιώνες και συνηθίζεται να παρασκευάζεται με μεράκι από τον αρτοποιό της γειτονιάς, τραγανή λαχταριστή και σουσαμένια και καταναλώνεται κατά την Καθαρά Δευτέρα, την Πρωτονήστιμη Δευτέρα της Σαρακοστής.

Η ονομασία της "Καθαρά" προήλθε από τη συνήθεια που είχαν οι νοικοκυρές το πρωί της ημέρας αυτής, να πλένουν με ζεστό νερό και στάχτη όλα τα μαγειρικά σκεύη, ως "ημέρα κάθαρσης". Στη συνέχεια, τα κρεμούσαν στη θέση τους, όπου και παρέμεναν μέχρι τη λήξη της νηστείας. Επίσης, κατά την ημέρα αυτή, εξέρχονταν όλοι οικογενειακώς στην ύπαιθρο και έστρωναν κάτω στη γη και έτρωγαν νηστίσιμα φαγητά, όπως χαλβά, ελιές, ταραμά και λαγάνα.

Από την Καθαρά Δευτέρα προετοιμάζεται ο άνθρωπος, μετά τις εορτές και την καλοφαγία των Αποκρεών, να καθαρίσει την ψυχή και το σώμα του, για να φτάσει στο τέρμα δηλαδή στο Πάσχα και να αναστηθεί ξανά με την Ανάσταση του Κυρίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η λαγάνα που έχει το σχήμα της "κυρά-Σαρακοστής", που παριστάνει μία μακριά γυναίκα που έχει ένα σταυρό στο κεφάλι και δεν έχει στόμα.

Τα χέρια της είναι σταυρωμένα για τις προσευχές, έχει επτά πόδια που συμβολίζουν τις επτά εβδομάδες της νηστείας. Έθιμο που συνηθιζόταν, για να μετρούν το χρόνο, κατά την περίοδο της Σαρακοστής, ήταν κάθε Σάββατο να κόβουν το ένα πόδι και το τελευταίο το έκοβαν το Μεγάλο Σάββατο, όπου το έκρυβαν σε ένα ξερό σύκο ή σε ένα καρύδι και, όποιος το έβρισκε, ήταν ο τυχερός της επόμενης χρονιάς.

Οι αρτοποιοί της γειτονιάς πιστοί στις παραδόσεις μας παρασκευάζουν την Καθαρά Δευτέρα τη λαγάνα, συμβάλλοντας έτσι στη διατήρηση του εθίμου, ώστε οι νέες γενεές να έχουν την ευκαιρία να ακούσουν, να μυρίσουν και να γευτούν τη Σαρακοστή, γιατί οι Σαρακοστιανές μυρωδιές είναι έμμεσοι φορείς μίας βαθιάς πνευματικότητας.

Πηγή

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Νέα απόφαση: Αναστέλλονται όλες οι σχολικές εκδρομές στο εξωτερικό

Νέα απόφαση: Αναστέλλονται όλες οι σχολικές εκδρομές...

Αναστέλλονται προσωρινά όλες οι εκπαιδευτικές...

Αυστηρό μήνυμα Μητσοτάκη: Δεν θα δεχθούμε παραβίαση των συνόρων μας

Αυστηρό μήνυμα Μητσοτάκη: Δεν θα δεχθούμε παραβίαση...

Αυστηρό μήνυμα στέλνει ο πρωθυπουργός Κυριάκος...

Αλ. Τσίπρας: Δεν μπορείς να ζητάς αλληλεγγύη από την ΕΕ και να μη δείχνεις στα νησιά μας - Να ανακαλέσει ΜΑΤ, ΠΝΠ και φυλακές ο κ. Μητσοτάκης

Αλ. Τσίπρας: Δεν μπορείς να ζητάς αλληλεγγύη από την ΕΕ...

Μετά από επτά μήνες παλινωδιών και αλλεπάλληλων...

Πέθανε ο αγαπημένος ηθοποιός Κώστας Βουτσάς -Η Ελλάδα αποχαιρετά τον μεγάλο ηθοποιό

Πέθανε ο αγαπημένος ηθοποιός Κώστας Βουτσάς -Η Ελλάδα...

Πέθανε σε ηλικία 88 ετών ο αγαπημένος ηθοποιός Κώστας...

Ανοίγει αύριο η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την δήλωση των ξεχασμένων τετραγωνικών. Βήμα-βήμα η ηλεκτρονική υποβολή των δηλώσεων

Ανοίγει αύριο η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την δήλωση...

Βήμα-βήμα η ηλεκτρονική υποβολή των δηλώσεων για τις...

Κλειστή το Σαββατοκύριακο η πλατφόρμα αιτήσεων επιδόματος γέννησης

Κλειστή το Σαββατοκύριακο η πλατφόρμα αιτήσεων...

Μόλις την Πέμπτη το πρωί άνοιξε η πλατφόρμα για την...

Πέθανε η σπουδαία ποιήτρια Κική Δημουλά

Πέθανε η σπουδαία ποιήτρια Κική Δημουλά

Συγκίνηση έχει προκαλέσει στο πανελλήνιο...

Τέλος οι διπλοθεσίτες δημόσιοι υπάλληλοι, με την ψηφιοποίηση της μισθοδοσίας

Τέλος οι διπλοθεσίτες δημόσιοι υπάλληλοι, με την...

Τέλος στο καθεστώς των διπλοθεσιτών δημοσίων...

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ # ΝΕΑ

Σχετικά άρθρα

Αναστέλλονται προσωρινά όλες οι εκπαιδευτικές εκδρομές σχολείων στο εξωτερικό για λόγους προφύλαξης από τον κορονοϊόΑυτό ανακοίνωσε πριν από λίγο ο καθηγητής Λοιμωξιολογίας, Σωτήρης Τσιόδρας στη...

Το ημερολόγιο έγραφε 31 Ιανουαρίου 1996, όταν ο χρόνος σταμάτησε καθώς ελικόπτερο του Πολεμικού Ναυτικού με τρία μέλη πληρώματος κατέπεσε κατά τη διάρκεια της κρίσης των Ιμίων.Τα μεσάνυχτα συγκαλείται σύσκεψη...

Έφυγε από τη ζωή ο ηθοποιός, σκηνοθέτης και συγγραφέας Γιώργος Κοτανίδης.Ο ηθοποιός άφησε την τελευταία του πνοή, σε ηλικία 74 ετών. Η είδηση προκάλεσε θλίψη στον καλλιτεχνικό κόσμο.Ο Γιώργος Κοτανίδης...

 Ιστορική εξέλιξη, Οικονομία, Πολιτισμός, Αστικό τοπίο.Μια έρευνα σε τρία μέρη, του Νικόλα Νταμόν Παπαδημητρίου Έχει περάσει σχεδόν ένας αιώνας από τη μέρα που οι φλόγες ξεκίνησαν από την αρμένικη συνοικία...