Η ιστορία της λαγάνας - Γιατί την τρώμε Καθαρά Δευτέρα

Η ιστορία της λαγάνας - Γιατί την τρώμε Καθαρά Δευτέρα

Το παραδοσιακό έθιμο της λαγάνας παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στο νηστίσιμο τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας. Με αφορμή, λοιπόν, αυτή την ιδιαίτερη μέρα, ας γνωρίσουμε αναλυτικότερα την ιστορία της, που χάνεται στους αιώνες.

Η λαγάνα είναι άζυμος άρτος ,δηλαδή παρασκευάζεται χωρίς προζύμι. Τέτοιος άρτος πρόχειρος χρησιμοποιήθηκε από τους Ισραηλίτες κατά τη νύχτα της Εξόδου τους από την Αίγυπτο υπό την αρχηγία του Μωυσή. Έκτοτε, επιβαλλόταν από το Μωσαϊκό Νόμο για όλες τις ημέρες της εορτής του Πάσχα, μέχρι που ο Χριστός στο τελευταίο του Πάσχα ευλόγησε τον ένζυμο άρτο.

Η ιστορία της λαγάνας διατρέχει όλη τη διατροφική παράδοση από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Ο Αριστοφάνης στις "Εκκλησιάζουσες" λέει "Λαγάνα πέττεται" δηλαδή "Λαγάνες γίνονται". Ο δε Οράτιος στα κείμενά του αναφέρει τη λαγάνα ως "Το γλύκισμα των φτωχών". Το έθιμο της λαγάνας παρέμεινε αναλλοίωτο ανά τους αιώνες και συνηθίζεται να παρασκευάζεται με μεράκι από τον αρτοποιό της γειτονιάς, τραγανή λαχταριστή και σουσαμένια και καταναλώνεται κατά την Καθαρά Δευτέρα, την Πρωτονήστιμη Δευτέρα της Σαρακοστής.

Η ονομασία της "Καθαρά" προήλθε από τη συνήθεια που είχαν οι νοικοκυρές το πρωί της ημέρας αυτής, να πλένουν με ζεστό νερό και στάχτη όλα τα μαγειρικά σκεύη, ως "ημέρα κάθαρσης". Στη συνέχεια, τα κρεμούσαν στη θέση τους, όπου και παρέμεναν μέχρι τη λήξη της νηστείας. Επίσης, κατά την ημέρα αυτή, εξέρχονταν όλοι οικογενειακώς στην ύπαιθρο και έστρωναν κάτω στη γη και έτρωγαν νηστίσιμα φαγητά, όπως χαλβά, ελιές, ταραμά και λαγάνα.

Από την Καθαρά Δευτέρα προετοιμάζεται ο άνθρωπος, μετά τις εορτές και την καλοφαγία των Αποκρεών, να καθαρίσει την ψυχή και το σώμα του, για να φτάσει στο τέρμα δηλαδή στο Πάσχα και να αναστηθεί ξανά με την Ανάσταση του Κυρίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η λαγάνα που έχει το σχήμα της "κυρά-Σαρακοστής", που παριστάνει μία μακριά γυναίκα που έχει ένα σταυρό στο κεφάλι και δεν έχει στόμα.

Τα χέρια της είναι σταυρωμένα για τις προσευχές, έχει επτά πόδια που συμβολίζουν τις επτά εβδομάδες της νηστείας. Έθιμο που συνηθιζόταν, για να μετρούν το χρόνο, κατά την περίοδο της Σαρακοστής, ήταν κάθε Σάββατο να κόβουν το ένα πόδι και το τελευταίο το έκοβαν το Μεγάλο Σάββατο, όπου το έκρυβαν σε ένα ξερό σύκο ή σε ένα καρύδι και, όποιος το έβρισκε, ήταν ο τυχερός της επόμενης χρονιάς.

Οι αρτοποιοί της γειτονιάς πιστοί στις παραδόσεις μας παρασκευάζουν την Καθαρά Δευτέρα τη λαγάνα, συμβάλλοντας έτσι στη διατήρηση του εθίμου, ώστε οι νέες γενεές να έχουν την ευκαιρία να ακούσουν, να μυρίσουν και να γευτούν τη Σαρακοστή, γιατί οι Σαρακοστιανές μυρωδιές είναι έμμεσοι φορείς μίας βαθιάς πνευματικότητας.

Πηγή

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ελλάδα και Ισραήλ δημιουργούν «Μακρύ Ορίζοντα» στην Κρήτη

Ελλάδα και Ισραήλ δημιουργούν «Μακρύ Ορίζοντα» στην...

Υπερραντάρ θα μπορεί να καλύψει την περιοχή μεταξύ...

Ποια είναι τα βασικά σημεία  των φετινών φορολογικών δηλώσεων

Ποια είναι τα βασικά σημεία των φετινών φορολογικών...

Η αντίστροφη μέτρηση για την  υποβολή των φορολογικών...

ΔΕΗ: Μείωση των εκπτώσεων για τους συνεπείς πελάτες!

ΔΕΗ: Μείωση των εκπτώσεων για τους συνεπείς πελάτες!

Μείωση των εκπτώσεων για τους συνεπείς πελάτες και...

Τράπεζες: Αλλάζει το ωράριο - Οι νέες ώρες για το κοινό

Τράπεζες: Αλλάζει το ωράριο - Οι νέες ώρες για το κοινό

Μετά την επίτευξη της συμφωνίας μεταξύ...

Τι ισχύει με τα μισθωτήρια για το επίδομα ενοικίου

Τι ισχύει με τα μισθωτήρια για το επίδομα ενοικίου

Σε αναμονή βρίσκονται σχεδόν οι μισές αιτήσεις που...

Τρίτη συμμετοχή της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας  στη Διεθνή Έκθεση Κρασιού και Αλκοολούχων Ποτών Prowein 2019

Τρίτη συμμετοχή της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας ...

Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας συμμετέχει...

Αναρτήθηκαν τα ειδοποιητήρια για τις εισφορές των ελεύθερων επαγγελματιών

Αναρτήθηκαν τα ειδοποιητήρια για τις εισφορές των...

Στην ιστοσελίδα του ΕΤΕΑΕΠ αναρτήθηκαν...

ΟΑΕΔ: Πώς θα κάνετε δωρεάν διακοπές με τα παιδιά σας

ΟΑΕΔ: Πώς θα κάνετε δωρεάν διακοπές με τα παιδιά σας

Διακοπές 15 ημερών σε κατασκηνώσεις θα μπορούν να...

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ # ΝΕΑ

Σχετικά άρθρα

 Ένα μήνυμα προς όλο το πολιτικό σύστημα και κυρίως στην κυβέρνηση έδωσε ο κυρίαρχος ελληνικός λαός, όπως χαρακτήρισε το μέγα πλήθος ο Μίκης Θεοδωράκης, στο συλλαλητήριο της Αθήνας για τη Μακεδονία. Κόσμος...

Υπερραντάρ θα μπορεί να καλύψει την περιοχή μεταξύ Κρήτης-Κύπρου και ΔαρδανελίωνΗ συμμαχία Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου που σύμφωνα με τις τουρκικές εφημερίδες Yeni Safak και Hurriyet, φτιάχτηκε υπό την «ομπρέλα»...

Η αντίστροφη μέτρηση για την  υποβολή των φορολογικών δηλώσεων για 6,2 εκατ. φορολογούμενους ξεκινάει και χθες ο επικεφαλής της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων Γιώργος Πιτσιλής, ενημέρωσε για τη...

Μείωση των εκπτώσεων για τους συνεπείς πελάτες και όσους προπληρώνουν την κατανάλωση ρεύματος αποφάσισε σήμερα το Διοικητικό Συμβούλιο της ΔΕΗ, το οποίο επίσης ενέκρινε την έναρξη διαπραγματεύσεων με τη...