Γράφει ο Παναγιώτης Παπαδόπουλος
Φιλόλογος
Κάθε φορά που θέλω να φρεσκάρω τη μνήμη μου σε κάποια δραματικά ιστορικά γεγονότα ό αλλά και να υπηρετήσω την πληροφόρηση του κοινωνικού μου περιβάλλοντος αισθάνομαι κατάθλιψη. Αναφερόμενος στα συμβάντα του 1955 διαπιστώνει κανείς ότι τελικά η Ελλάδα υπέκυψε πάλι στους εκβιασμούς της αποικιοκρατικής Αγγλίας και έλαβε μέρος στην τριμερή Διάσκεψη-παγίδα του Λονδίνου με τον υπουργό των Εξωτερικών της Ελλάδας Στέφανο Στεφανόπουλο. τον Αύγουστο του 1955. Απουσίαζε ο εκπρόσωπος της Κύπρου. Τη στυγνή βιαιότητα χαρακτηρίζει τα ισχυρά κράτη σε όλες τις εποχές στις διαβουλεύσεις τους με τα άλλα κράτη. Το ίδιο, ακριβώς, γίνεται και σήμερα με τις Ευρωπαϊκές χώρες στη διένεξη της Ελλάδος με την εθνικιστική Τουρκία του Ερτογάν. Ο τούρκος πρόεδρος διεκδικεί τα πάντα από την Ελλάδα στη σκιά και την ένοχη σιωπή των «συμμάχων» μας
Το επίμαχο διάστημα, 1955, Ελληνική Κυβέρνηση ήταν ακέφαλη, αφού ο Πρωθυπουργός της ήταν άρρωστος στο νοσοκομείο, Αυτό και μόνο ενισχύει την υποψία για συνωμοτική θέση των Άγγλων υπέρ της Τουρκίας. (απεβίωσε στις4-Οκτωβρίου 1955.) για τον χρόνο επιλογής . Τότε εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία αυτοί οι Τούρκοι για να εκβιάσουν καταστάσεις και να πετύχουν το σκοπό τους.
Αποφασιστικό ρόλο στην πολιτική και θρησκευτική ζωή της Κύπρου αλλά και στις διαπραγματεύσεις της Ένωσης ασκεί την εποχή εκείνη ο Αρχιεπίσκοπος και κατόπιν πρόεδρος της Κύπρου Μακάριος Γ’. Ανέλαβε την ευθύνη εκ μέρους της Ελλάδας των προσφυγών στον ΟΗΕ για την λύση του κυπριακού προβλήματος, παρά τις αντίθετες αγγλικές αξιώσεις. Γνωρίζει καλά τους κανόνες της διπλωματίας και τις υπόγειες συμφωνίες που λαμβάνονταν μυστικά.
Ο Στρατάρχης Παπάγος ενώ ήταν ακόμη Πρωθυπουργός για να αντιμετωπίσει την προκλητική συμπεριφορά των Άγγλων είχε αποφασίσει τον μεν εθνικό ρόλο της έναρξης του ένοπλου αγώνα στην Κύπρο τον ανάθεσε στο στρατηγό Γεώργιο Γρίβα με το προσωνύμιο Διγενής. Μετά τη λήξη του εμφύλιου πολέμου(29/8/1949) ο Γρίβας μετέβη μυστικά στην Κύπρο με το ψευδώνυμο Διγενής και εντάχτηκε στην ΕΟΚΑ, την οποία ίδρυσε ο Μακάριος και ανάλαβε ως στρατιωτικός αρχηγός της. Στόχος της ΕΟΚΑ ήταν η η δράση των Κυπρίων για την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Ο Γρίβας κήρυξε την έναρξη του ένοπλου αγώνα της ΕΟΚΑ την 1η Απριλίου 1955 με βομβιστικές επιθέσεις κατά των Άγγλων στις πόλεις της Κύπρου. Η έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα της Εθνικής Οργάνωσης Κυπρίων Αγωνιστών (ΕΟΚΑ), έφερε στο προσκήνιο νέα δεδομένα τα οποία οι Βρετανοί δεν μπορούσαν πλέον να αγνοήσουν, αλλά, αντίθετα, θα έπρεπε να αντιμετωπίσουν. Οι Τούρκοι είναι, πάντα, πρόθυμοι να βοηθήσουν την πολιτική σκοπιμότητα των Άγγλων, με το εθνικό τους σπόρ, την καταστροφή.
Η αρχή έγινε στις 28 Αυγούστου. Συνέβη ένα γεγονός στην Τουρκία , το οποίο μπορούμε να πούμε ότι υπήρξε το προανάκρουσμα των όσων επρόκειτο να ακολουθήσουν. Την ώρα της Θείας Λειτουργίας είκοσι Τούρκοι, υπό τα απαθή όμματα της αστυνομίας, όρμησαν και λεηλάτησαν τις εκκλησίες Παναγίας Νεοχωρίου και Αγίων Ταξιαρχών Στένης. Εν τω μεταξύ είχε συγκληθεί και στις 29 Αυγούστου, στο Λάγκαστερ Χάουζ του Λονδίνου άρχισε η Τριμερής Διάσκεψη μεταξύ Μεγάλης Βρετανίας, Ελλάδος και Τουρκίας, Συμμετείχε η πολυμελής τουρκική αντιπροσωπία υπό τον Υπουργό Εξωτερικών Φ. Ρ. Ζορλού. Στις 3 Σεπτεμβρίου η γυναίκα του Τούρκου Προξένου στην Θεσσαλονίκη κάλεσε Έλληνα φωτογράφο και του ζήτησε να φωτογραφήσει τον περίβολο του Προξενείου, το οποίο στεγάζεται δίπλα σε παλιό σπίτι, στο οποίο υποτίθεται ότι γεννήθηκε ο Μουσταφά Κεμάλ. Τις φωτογραφίες τις ζήτησε ως «ενθύμιο», διότι την επομένη επρόκειτο να αναχωρήσει για την Τουρκία. Τα μεσάνυκτα της 5ης προς 6η Σεπτεμβρίου εξερράγη βόμβα στον κήπο του τουρκικού Προξενείου, η οποία προκάλεσε μικρές μόνον ζημιές σε υαλοπίνακες στην παρακείμενη «οικία του Κεμάλ». Η βόμβα, όπως εξακριβώθηκε από τις έρευνες που διεξήγαγαν οι ελληνικές αρχές και όπως απεδείχθη αργότερα στην δίκη των πρωταιτίων των γεγονότων το 1961 στην νήσο Yassιada (Πλάτη), μεταφέρθηκε από την Τουρκία από Τούρκο πράκτορα (Έλληνα υπήκοο από την Κομοτηνή) και τοποθετήθηκε από τον Τούρκο κλητήρα του Προξενείου. Στις 4:00 το απόγευμα η τουρκική εφημερίδα İstanbul Ekspres κυκλοφόρησε σε έκτακτη έκδοση και δημοσίευσε τις φωτογραφίες της συζύγου του Τούρκου Προξένου φρικτά παραποιημένες, εις τρόπον ώστε να δίδεται η εντύπωση ότι στο σπίτι του πατέρα των Τούρκων είχε σημειωθεί μια τεράστια έκρηξη από βόμβα που είχαν τοποθετήσει οι Έλληνες. Το γεγονός αυτό έδωσε το έναυσμα της επιτυχούς σκηνοθεσίας για την έναρξη των πρωτοφανούς αγριότητας οργανωμένων ταραχών, θανάτων και καταστροφών στην Κωνσταντινούπολη, γνωστών με το όνομα τους «Σεπτεμβριανά του 1955».
Πηγές. 1.Σεπτεμβριανά «Καθημερινή» 10-9-1995-
2. «Αγώνες χωρίς δικαίωση» Χαρ. Τσιρκινίδη
3. «Η Συνθήκη της Λωζάνης» εκδ. Παπαζήση
4. Εφημερίδα ΛΑΟΣ 11/9/2005
