Γράφει ο
Θωμάς
Γαβριηλίδης
ΠΕΡΑΣΤΙΚΕ,
ΑΛΛΑΞΕ
ΔΡΟΜΟ…
1. Περαστικέ,
μη σέρνεσαι κρυφά
κατά τα κλήματα,
2. μήτε να πας στα μήλα
εκεί, μήτε κατά τα μούσμουλα.
3. Άλλαξε δρόμο, πήγαινε κατά τα βούρλα πέρα,
4. και κοίτα μην πειράξεις, μη, τίποτε από τούτα,
5. μήτε να κόψεις κατιτί απ’ όσα είναι του Μίδωνα,
6. του κηπουρού, που τα ‘κανε βάζοντας πολύ κόπο.
7. Αυτός και μένα μ’ έβαλε στον τόπο αυτό
για φύλακα,
8. κι άμα με παρακούσεις, ποιος είν’ ο Ερμής θα μάθεις
9., και τους ανθρώπους τους κακούς εγώ
πώς τους πληρώνω.
ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ (Ε.Α. XVI, 255) ΑΔΗΛΟΝ
1. Οδίτα, μη πρόσερπε προς τα κλήματα
2. μηδ’ αυ τα μήλα, μηδ’ όπη τα μέσπιλα
3. τηνεί δε προς την σχοίνον εξαμείβεο,
4. ως μη τι θράξης τώνδε, μηδ’ αποθρίσης
5. α συν πόνω φυτουργός έκτηται Μίδων,
6. ος καμέ θήκεν. Ην δε μευ παρακλύης,
7. γνώση τον Ερμήν, ως κακούς αμείβομαι.
ΣΧΟΛΙΑ
Στο χαριτωμένο αυτό επίγραμμα, άγνωστου ποιητή, το αποτελούμενο από εφτά στίχους με ιαμβικό τρίμετρο, μέτρο συνηθισμένο στα διαλογικά μέρη τραγωδιών, μιλάει ο θεός Ερμής, του οποίου το ξύλινο μάλλον άγαλμα, το ξόανο, είχε τοποθετήσει ο κηπουρός (φυτουργός) Μίδων σε περίοπτη θέση στο κτήμα του για να το φυλάγει από τους κλέφτες.
Ο Μίδων, ένας πολύ έξυπνος αγρότης, όπως φαίνεται από τα λεγόμενα του θεού Ερμή, που είναι οπωσδήποτε λόγια δικά του, έβαλε ως φύλακα του κτήματός του από τους κλέφτες τον θεό προστάτη των κλεφτών, αφού και ο ίδιος ο Ερμής, ως γνωστόν, ήταν διάσημος κλέφτης,
Ο θεός Ερμής, σύμφωνα με παράκληση του πιστού του Μίδωνα, αρχικά συμβουλεύει τους περαστικούς που έβαζαν στο μάτι τους, τους καρπούς του κτήματος του Μίδωνα, να αλλάξουν δρόμο και να μην πειράξουν τα σταφύλια, τα μήλα και τα μούσμουλα, που με πολύ κόπο φρόντιζε ο όχι και μεγαλοκτηματίας ιδιοκτήτης τους, και δεν παραλείπει να τους φοβερίσει κιόλας στο τέλος των λόγων του με σκληρή εκδίκηση, αν τον παρακούσουν.
Έτσι ο Ερμής χάρη στις παρακλήσεις του εργατικού κηπουρού Μίδωνα, ο οποίος τον λάτρευε, άρχισε να αγαπάει και τους νοικοκύρηδες και όχι μόνο τους κλέφτες. Στους δεύτερους μάλιστα, δηλαδή στους παλιούς του αγαπημένους, τους κλέφτες, φαίνεται ότι δίνει τη συμβουλή να πάνε σ’ έναν τόπο που βρισκόταν πιο πέρα από το κτήμα του Μίδωνα, όπου υπήρχαν πολλά σχοίνα (βούρλα) τα οποία δεν ήταν ιδιοκτησία κανενός και μπορούσε να τα χρησιμοποιήσει όποιος ήθελε να πλέξει μ’ αυτά καλάθια, σχοινιά κ.λπ. και να βγάλει τίμια το ψωμί του και να αγοράσει και μερικά φρούτα που λιγουρευόταν…
ΕΡΜΗΣ ΔΙΟΣ ΚΑΙ ΜΑΙΑΣ
Ο Ερμής ήταν γιος του Δία και της Μαίας. Γεννήθηκε μέσα σε μια σπηλιά στο όρος Κυλλήνη της Αρκαδίας. Η μητέρα του Ερμή ήταν μια από τις εφτά κόρες του τιτάνα Άτλαντα και της κόρης του Ωκεανού Πληϊόνης, οι οποίες ονομάζονταν Πλειάδες, και έπειτα από τη μεταμόρφωσή τους σε αστέρια από το Δία αποτέλεσαν τον αστερισμό των Πλειάδων, τον γνωστό και με το όνομα Πούλια.
Ο Ερμής από την πρώτη μέρα της ζωής του άρχισε τα «θαύματά» του. Το πρωί, μόλις βγήκε από τη σπηλιά του, είδε μια χελώνα και αμέσως βρήκε τον τρόπο να κατασκευάσει με το καύκαλό της την πρώτη λύρα, που της έβαλε εφτά χορδές από άντερα προβάτου και άρχισε να παίζει μουσική.
Το απόγευμα της ίδιας ημέρας, μόλις έδυσε ο ήλιος, πετάχτηκε από την Αρκαδία στην Πιερία, όπου υπήρχαν οι στάβλοι και τα βοσκοτόπια των βοδιών των θεών και έκλεψε πενήντα δαμάλες του Απόλλωνα και τις πήγε σε μια σπηλιά της Πύλου, στην Πελοπόννησο, χωρίς να τον αντιληφθεί κανένας.
Έπειτα από την αποκάλυψη της κλοπής των δαμαλών του Απόλλωνα με τη βοήθεια της μαντικής τέχνης, ο Ερμής για να εξιλεώσει του ομοπάτριο αδελφό του, του χάρισε τη λύρα του. Ο Απόλλωνας τόσο πολύ ευχαριστήθηκε από αυτό το δώρο που όχι μόνο ξεθύμωσε αλλά και πρόσφερε ως αντίδωρο στον Ερμή τις κλεμμένες δαμάλες, «την δια ψήφων μαντικήν» και «το χρυσό ραβδί της αφθονίας και της ευτυχίας».
Έπειτα από τη συμφιλίωση με τον Απόλλωνα ο Ερμής πέτυχε να κερδίσει και την αγάπη και των άλλων θεών προσφέροντάς τους πρόθυμα τις υπηρεσίες του χωρίς να χάνει τις ευκαιρίες που του δίνονταν να τους κλέβει κιόλας!
Είχε αποκτήσει τη φήμη του άπιαστου κλέφτη, γι’ αυτό και οι απανταχού κλέφτες τον ανακήρυξαν προστάτη τους…
Ο ΕΡΜΗΣ ΜΕΓΑΛΟΣ ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ
ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ
Ο Ερμής όσο έκλεβε τους συναδέλφους του θεούς, άλλο τόσο ευεργετούσε τους αδύναμους ανθρώπους.
Τους έμαθε πώς να κατασκευάζουν μια λύρα και να διασκεδάζουν με τη μουσική, πώς να ανάβουν φωτιά τρίβοντας ένα ξύλο δάφνης, πώς να αποτυπώνουν τις σκέψεις τους με γράμματα και πώς να πουλούν και να αγοράζουν χρησιμοποιώντας μέτρα και σταθμά που αυτός λεγόταν ότι επινόησε.
Οι πιστοί του, που δεν ήταν και λίγοι, πίστευαν ότι όλα σχεδόν όσα ομόρφαιναν τη ζωή τους, και την έκαναν πιο υποφερτή ήταν δώρα του Ερμή.
Πολύ μεγάλο δώρο του Ερμή στους συμπατριώτες του, τους Έλληνες, θεωρούνταν και ο γιος του ο Παν, ο οποίος σε πολλές κρίσιμες μάχες εναντίον των βαρβάρων προκαλώντας τον πανικό στους εχθρούς χάριζε τη νίκη στους φίλους.
