Η ηθική αξιολόγηση των πράξεών μας

Η ηθική αξιολόγηση των πράξεών μας

Του ιερέως

Παναγιώτου Σ. Χαλκιά

Ως λογικό και ελεύθερο ον ο άνθρωπος, φίλοι αναγνώστες, έχει την ικανότητα να κρίνει και να αξιολογεί ηθικά τις πράξεις του. Το θέμα μας έχει διαχρονική σημασία, αλλά είναι εξόχως επίκαιρο λόγω της υλιστικής χρησιμοθηρίας και της καταναλωτικής μανίας, που χαρακτηρίζουν τον σύγχρονο άνθρωπο. Επιχειρούμε μια επιγραμματική αναφορά σ’ αυτό.

Κάθε σκέψη, επιθυμία, σχέση και πράξη του ανθρώπου βρίσκεται κάτω από τον κριτικό έλεγχο και την ηθική αξιολόγησή του. Αυτή η θέση αιτιολογείται ικανοποιητικά από την πρώτη, την εισαγωγική μα πρόταση, ότι δηλαδή ο άνθρωπος, είναι λογικό και ελεύθερο ον.

Τα ιδιαίτερα αυτά προνόμια-χαρίσματα δικαιολογούν τα πρωτεία που κατέχει στην πυραμίδα της δημιουργίας. Ποια είναι, λοιπόν, τα κριτήρια της ηθικής αξιολόγησης των πράξεών μας;

Το πρώτο είναι η συνείδηση, η οποία από ψυχολογική άποψη σημαίνει την ικανότητα του ανθρώπου να γνωρίζει ότι υπάρχει στο πλαίσιο του φυσικού κόσμου και της κοινωνίας.

Στο δεύτερο επίπεδο βρίσκεται η ηθική συνείδηση, η οποία νοείται ως ενδιάθετη ικανότητα του ανθρώπου να διακρίνει το καλό από το κακό και να αξιολογεί τις προθέσεις και τις πράξεις του. Είναι ευνόητο ότι για την ενεργοποίηση αυτής της μοναδικής ικανότητάς του απαιτείται η αξιοποίηση της λογικής. Σύμφωνα με τη χριστιανική διδασκαλία, η ηθική συνείδηση, είναι έμφυτη στον άνθρωπο (Ρωμ. 2. 14-15) και επομένως καθολική. Λειτουργεί δε προτρεπτικά ή αποτρεπτικά πριν από κάθε πράξη μας και επιδοκιμαστικά ή αποδοκιμαστικά μετά την εκτέλεσή της (γαλήνη ή τύψεις συνειδήσεως). Ο χριστιανός ποτέ δε λησμονεί, αλλά πάντοτε επιζητεί και επιδιώκει την καθαρότητά της μέσα στο πλαίσιο της γνήσιας θρησκευτικής ζωής: «Καρδίαν καθαράν κτίσον εν εμοί ο Θεός» (ψ. 50, 20). Κι αυτό γιατί έχει πάντοτε υπόψη του τον λόγο του Χριστού «μακάριοι οι καθαροί τη καρδία, ότι αυτοί τον Θεόν όψονται» (Ματθ. 5, 8).

Το δεύτερο κριτήριο είναι το αυτεξούσιο, η ελευθερία, η οποία, κατά τη χριστιανική διδασκαλία, είναι ουσιαστικό στοιχείο της ανθρώπινης προσωπικότητας. Ως βασική προϋπόθεση της ηθικής αξιολόγησης των πράξεών μας, η ελευθερία νοείται ως αυετξούσια δυνατότητα επιλογής. Αυτό σημαίνει ότι η απόφαση για την εκτέλεση ή μη μιας πράξεως είναι «προσωπική μας υπόθεση», επομένως και η ευθύνη μας αντίστοιχη! Στην ελευθερία μας απευθύνεται και η πρόσκληση του Χριστού: «…όστις θέλει οπίσω μου ακολουθείν…» (Μάρκ. 8, 34).

Το τρίτο κριτήριο είναι τα κίνητρα, τα οποία νοούνται ως οι δυνάμεις εκείνες που μας ωθούν σε κάποια δραστηριότητα. Είναι προφανές ότι τα κίνητρα σχετίζονται άμεσα με την προαίρεση ως ενδιάθετη πρόθεση, αλλά και με τη σκοπιμότητα των πράξεών μας. Το ιδιαίτερο κίνητρο – επομένως και κριτήριο – της ηθικής αξίας μιας πράξης, σύμφωνα με τη χριστιανική διδασκαλία, φίλοι αναγνώστες, είναι η αγάπη, όπως την βίωσε και εδίδαξε ο Χριστός και την ύμνησε, ο Πρώτος μετά τον Ένα, Απόστολος Παύλος (Α΄ Κορ. κεφ. 13).

Εφημερίδα Λαός
ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: Εφημερίδα Λαός - Τοπική Εφημερίδα

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

  Πορεία στο χιόνι με τους Ορειβάτες Βέροιας

Πορεία στο χιόνι με τους Ορειβάτες Βέροιας

Ένα ταξίδι  τόσο  κοντά  από την πόλη της  Βέροιας...

Συνεδρίαση για την αντιμετώπιση επικίνδυνων φυσικών φαινομένων από πλημμύρες και χιονόπτωση στην Αλεξάνδρεια

Συνεδρίαση για την αντιμετώπιση επικίνδυνων φυσικών...

Συνεδρίασε σήμερα την Δευτέρα 30 Ιανουαρίου 2023 το...

Γιατροί και Οδοντίατροι τίμησαν τους προστάτες τους Αγίους Αναργύρους, Κύρο και Ιωάννη

Γιατροί και Οδοντίατροι τίμησαν τους προστάτες τους...

Την Τρίτη 31 Ιανουαρίου ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης...

Τρισάγιο και ...  ανθρώπινη

Τρισάγιο και ... ανθρώπινη "αλυσίδα" κατά της βίας...

Με αφορμή τη συμπλήρωση ενός χρόνου από την εν ψυχρώ...

Ολυμπία Αποστόλου: Μια Εθνική Αγροτική Πολιτική

Ολυμπία Αποστόλου: Μια Εθνική Αγροτική Πολιτική

Ενώ ο αγροτικός κόσμος βρίσκεται σε αναβρασμό, η...

Κινητοποίηση με αγροτικά και επαγγελματικά αυτοκίνητα στο κέντρο ης Βέροιας - Πότε θα πραγματοποιηθεί

Κινητοποίηση με αγροτικά και επαγγελματικά...

Οι αγρότες της Ημαθίας με την υποστήριξη της...

Πυλώνας ανάπτυξης η αγροδιατροφή  για την οικονομία της Ημαθίας

Πυλώνας ανάπτυξης η αγροδιατροφή για την οικονομία...

- Η Π.Ε. ΗΜΑΘΙΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ   ΣΤΟ 31ο MONEY-SHOW...

Ποιοι βεροιώτες μαθητές διακρίθηκαν στον 83ο Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό «Ο ΘΑΛΗΣ» και Υπατίας 2022

Ποιοι βεροιώτες μαθητές διακρίθηκαν στον 83ο...

Η Διοικούσα Επιτροπή του Παραρτήματος Ημαθίας της E.Μ.E....

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ # ΝΕΑ

Σχετικά άρθρα

Με αφορμή τη συμπλήρωση ενός χρόνου από την εν ψυχρώ δολοφονία του μαθητή μας Άλκη Καμπανού, οι μαθητές/τριες και οι καθηγητές/τριες του 2ου ΓΕΛ Βέροιας ενώνονται με τους μαθητές/τριες και τους...

Η σύμβαση κατασκευής του Διοικητηρίου Ημαθίας υπογράφηκε με επισημότητα χθες στη Βέροια, σε εκδήλωση που διοργάνωσε η Π.Ε. Ημαθίας, στο ξενοδοχείο «Αιγές Μέλαθρον», από τον περιφερειάρχη Κεντρικής...

Λίγο μετά τις 11 το βράδυ της Τρίτης 17 Ιανουαρίου σπορ αυτοκίνητο ξέφυγε της πορείας του και μπήκε σε αυλή κοντά στα Φανάρια της Κύπρου. Σύμφωνα με πληροφορίες ο νεαρός Ρομά που οδηγούσε το σπορ αυτοκίνητο...

Με ιδιαίτερη συγκίνηση και αισθήματα δικαίωσης πληροφορηθήκαμε από τον τοπικό Τύπο ότι ένα έργο που αποτέλεσε διαχρονικά πρώτο αίτημα του Δήμου Βέροιας και του Νομού Ημαθίας, εγκαινιάζεται από τον...