Κύριε Διευθυντά,
Από δημοσιεύματα του τύπου, που παραπέμπουν στην υπογραφή της Σύμβασης Παραχώρησης του πρώην Δικαστικού Μεγάρου στον ΟΤΑ Βέροιας, προκύπτει πως έχουν αποφασισθεί (ή είχαν προ-αποφασισθεί) οι νέες χρήσεις, που θα φιλοξενηθούν στο κτήριο, μετά την αποκατάστασή του.
Αυτές είναι:
* Ολοκληρωμένο Κέντρο Τουριστικής Πληροφόρησης
* Μουσείο Εκπαίδευσης Χρίστος Τσολάκης
* Αρχείο Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής Νικολάου Μουτσόπουλου
Κατά πρώτον, μέχρι σήμερα, δεν έχει πέσει στην αντίληψή μου κάποια έρευνα, που να αιτιολογεί αυτή την απόφαση.
Θυμίζω, πως είχα εκπονήσει στο παρελθόν μια ανοικτή, διαδικτυακή έρευνα για το Ιστορικό Κέντρο της Πόλης, τα διατηρητέα κτήρια και τους δημόσιους χώρους, συμπεριλαμβανομένου του πρώην Δικαστικού Μεγάρου και της Πλατείας Ωρολογίου. Μάλιστα, είχα αρθρογραφήσει σχετικά στον τοπικό τύπο (εφημ.Βέροια, 06/09/2021).
Οι συμμετέχοντες στην έρευνα είχαν προκρίνει τον Πολυχώρο Πολιτισμού και την Πινακοθήκη της πόλης, ως προτιμότερες χρήσεις για το πρώην Δικαστικό Μέγαρο, με ομαλή διάχυση των δραστηριοτήτων προς την πλατεία. Από πρώτη εκτίμηση, οι χρήσεις που προτείνονται, απαιτούν, μαζί με τα βοηθητικά τους, περισσότερους χώρους και πρόσθετες εξυπηρετήσεις (π.χ., χώρους στάθμευσης, αποθήκες κ. ά.).
Το κτήριο έχει πεπερασμένη επιφάνεια και καθόλου ιδιωτικό περιβάλλοντα χώρο. Η πλατεία εμπρός του, μετά τον επιβαλλόμενο ανασχεδιασμό, θα πρέπει να φιλοξενεί μόνο κοινόχρηστες δραστηριότητες, δηλαδή δραστηριότητες ελεύθερης πρόσβασης για τους κατοίκους και τους επισκέπτες της πόλης και όχι χρήσεις συμπληρωματικές ή βοηθητικές του κτηρίου των πρώην δικαστηρίων.
Κατά δεύτερον, οι χρήσεις, που αναφέρονται, δεν έχουν μεγάλη συνάφεια μεταξύ τους, ενώ οι απαιτήσεις τους για κύριους και βοηθητικούς χώρους είναι διαφορετικές. Επειδή συμμετείχα, έστω έμμεσα, στη διαμόρφωση του Μουσείου Εκπαίδευσης, είμαι σε θέση να γνωρίζω, πως τα εκθέματα και οι συλλογές του καταλαμβάνουν χώρο πολύ μεγαλύτερο από αυτόν, που διαθέτει ο πρώτος όροφος του κτηρίου, εάν υποτεθεί, πως αυτός θα διετίθετο ολόκληρος στο μουσείο.
Ακόμη, οι τρεις χρήσεις, που προτείνονται, καθώς θα απευθύνονται σε ένα κοινό πολύ ευρύτερο της πόλης, έχουν σοβαρές απαιτήσεις σε χώρους κυκλοφορίας και στάθμευσης, στοιχεία αποτρεπτικά για την θέση της πλατείας Ωρολογίου, οποιαδήποτε μορφή και εάν λάβει αυτή στο μέλλον.
Ο Δ. Βέροιας έχει μια μοναδική ευκαιρία να αποκηρύξει το κακό παρελθόν με τις αναθέσεις ‘αστικών αναπλάσεων’, στηριγμένων σε ανύπαρκτες ή ελλειπέστατες έρευνες και να ξεκινήσει α) έναν ανοικτό και εποικοδομητικό διάλογο με τους επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς της πόλης, β) την εκπόνηση δι-επιστημονικής έρευνας, αναγκαίας για τον προσδιορισμό των νέων χρήσεων και γ) την διενέργεια ανοικτού διαγωνισμού αρχιτεκτονικής και αστικής κλίμακας, περιλαμβάνοντας το κτήριο και την πλατεία.
Αυτές οι τρεις προϋποθέσεις διασφαλίζουν, τόσο την κοινωνική συμμετοχή -και επομένως ευρύτερη αποδοχή - του σύνθετου αυτού έργου, όσο και την ορθή από επιστημονική άποψη προσέγγιση και τεκμηρίωσή του.
Οτιδήποτε λιγότερο θα οδηγούσε στην επανάληψη λαθών του παρελθόντος και τα λάθη αυτά είναι πολλά για να μην μας διδάσκουν πλέον....
Με εκτίμηση,
Αναστασία Πάπαρη
Αρχιτέκτων - Πολεοδόμος
Dipl., MSc, M. Phil., PhD
Εμπειρογνώμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις Ευρωπαϊκές Πρωτεύουσες Πολιτισμού
