Γυναίκες που προώθησαν την Επιστημονική Σκέψη - Λίζα Μάϊτνερ (Lise Meitner)

Γυναίκες που προώθησαν την Επιστημονική Σκέψη - Λίζα Μάϊτνερ (Lise Meitner)

Γράφει ο Κω/νος Α. Ζώκος

Δάσκαλος Φυσικής


Αφορμή για αυτό το άρθρο είναι ο εορτασμός της Ημέρας της Γυναίκας. Δεν θεωρώ πως πρέπει να υπάρχει ΜΙΑ (μόνο) ημέρα για την Γυναίκα ή τον Άνδρα, σαν να είναι κάποιο ξεχωριστό είδος που θέλει την προστασία της Κοινωνίας. Θέλω να πιστεύω πως κάποτε θα θεωρούμε ότι ΚΑΘΕ ημέρα είναι Ημέρα του Ανθρώπου. Βρίσκω, όμως, ότι η Ημέρα αυτή είναι μια καλή ευκαιρία να αρχίσω την επεξεργασία και την πρόταση στην κοινωνία της Ημαθίας μιας σειράς άρθρων που αναφέρονται στην συνεισφορά των (συνήθως) αγνώστων Γυναικών στην ανάδυση και προώθηση της Επιστημονικής Σκέψης. Ελπίζω πως το άρθρο που αναφέρεται στην Λίζα Μάϊτνερ, θα είναι το πρώτο της (εβδομαδιαίας) σειράς.

Η Λίζα Μάϊτνερ (Lise Meitner) είχε δυο εμφανή μειονεκτήματα, που σχετίζονταν με την ιστορική περίοδο και το χώρο που δραστηριοποιήθηκε: ήταν γυναίκα και εβραία! Γεννήθηκε 7 Νοεμβρίου του 1878 στη Βιέννη, στο Πανεπιστήμιο της οποίας σπούδασε φυσική και έγινε η δεύτερη γυναίκα που έλαβε το διδακτορικό της το 1905. Παρά τις σπουδές της, μπορούσε να βρει εργασία μόνο ως δασκάλα. Έτσι αποφάσισε να πάει στο Βερολίνο με σκοπό να ξεκινήσει έρευνα για τη ραδιενέργεια. Είναι τόση η έκπληξη των ανθρώπων – ακόμη και σε αυτή την πόλη – που είδαν μια γυναίκα φυσικό, που όταν έδωσε στο Πανεπιστήμιο διάλεξη με θέμα «Κοσμικές Διαδικασίες», οι εφημερίδες την επόμενη μέρα έγραψαν για (προσέξτε) … «Κοσμητικές Διαδικασίες». Για επτά ολόκληρα χρόνια εργάζονταν στο εργαστήριο χωρίς μισθό, τελικά όμως κατάφερε να πάρει, ως γυναίκα επιστήμων, μισθό και το 1919 να γίνει Καθηγήτρια.

Βρήκε ότι η σκέδαση σωματιδίων άλφα αυξανόταν με την ατομική μάζα των ατόμων του μετάλλου, ενώ μελετούσε δέσμες από αυτά, στα πειράματά της με μια συσκευή που δημιουργούσε στενή δέσμη των σωματιδίων και ένα μεταλλικό φύλλο, πειράματα που αργότερα οδήγησαν τον Ernest Rutherford να διατυπώσει την πρότασή του για το ατομικό του πρότυπο. Τα πειράματά της, που διήρκεσαν 31 χρόνια, έθεσαν τις βάσεις για την ανάπτυξη της ατομικής φυσικής. Είχε στενή συνεργασία με τον χημικό Otto Hahn, που οδήγησε στην κοινή μελέτη των κατακτήσεων της πυρηνικής φυσικής. Πέραν όμως από αυτό γνώρισε και καλλιέργησε φιλικές σχέσεις με πολλούς κορυφαίους Γερμανούς επιστήμονες, ισχυροποιώντας την αποδοχή της από την επιστημονική κοινότητα ως μια πολύ σημαντική μορφή στο χώρο της. Και τότε ήλθε η προδοσία …

Όταν ο ναζιστές του Χίτλερ πήραν την εξουσία, πολλοί εβραίοι – κυρίως – επιστήμονες αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν από τη χώρα, στην οποία υπήρχαν πολλοί που απέρριπταν τη θεωρία της σχετικότητας του Einstein ως «εβραϊκή φυσική». Η Meitner, η οποία στο μεταξύ είχε ασπαστεί το χριστιανισμό, παρέμεινε στο Βερολίνο καθώς της ήταν δύσκολο να εγκαταλείψει το εργαστήριό της – ένα έργο ζωής για αυτήν – συνεχίζοντας με τον Hahn την εξερεύνηση των πυρηνικών αντιδράσεων. Όταν τα πράγματα στη ναζιστική Γερμανία χειροτέρεψαν, φυγαδεύτηκε (το 1938) παρά τη θέλησή της στη Σουηδία, από όπου συνέχισε τις ανταλλαγές απόψεων με τον Hahn για την εργασία τους. Όταν ο Hahn έλαβε μια σειρά απρόσμενα αποτελέσματα στα πειράματά του, στράφηκε στη Meitner για βοήθεια. Αυτή, μαζί με τον ανεψιό της, έλυσε το πρόβλημα που της ανατέθηκε, υπολογίζοντας πως ο πυρήνας θα μπορούσε να χωριστεί στα δυο, με έκλυση τεράστιας ποσότητας ενέργειας. Στη συγκεκριμένη αντίδραση στηρίζεται η λειτουργία της ατομικής βόμβας.

Τελείως αντιδεοντολογικά, ο Hahn δημοσίευσε μια μελέτη στην οποία η συμβολή της ήταν μεγάλη χωρίς να τη ρωτήσει. Αυτό οδήγησε στη διακοπή της συνεργασίας τους. Η Meitner προτάθηκε για το βραβείο Nobel, όμως ήταν ο Otto Hahn αυτός που τελικά το πήρε, ενώ όλοι γνώριζαν τη τεράστια συμβολή της στην Meitner στην εξέλιξη της σύγχρονης φυσικής. Μετά το τέλος του πολέμου ο Hahn δεν ανέφερε σχεδόν καθόλου το όνομά της. Προσπαθούσε – όπως σχολίαζε η ίδια – να απωθήσει τις αναμνήσεις μιας συνεργασίας με μια γυναίκα που δεν ανήκε στην Άρια φυλή. Η Meitner πέθανε στον ύπνο της 27 Οκτωβρίου του 1968 σε ηλικία 89 ετών. Υπήρξε μια φυσικός που δεν έχασε ποτέ την ανθρωπιά της!

Εφημερίδα ΛΑΟΣ 2
ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: Εφημερίδα ΛΑΟΣ 2 -

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Απόλυτα πετυχημένος ο 20ος Δρόμος Θυσίας στη Νάουσα (ΦΩΤΟΣ)

Απόλυτα πετυχημένος ο 20ος Δρόμος Θυσίας στη Νάουσα...

Με απόλυτη επιτυχία και με τις συμμετοχές να ξεπερνούν...

Έφυγε από τη ζωή ο Σωτήριος Αντωνόπουλος σε ηλικία 68 ετών

Έφυγε από τη ζωή ο Σωτήριος Αντωνόπουλος σε ηλικία 68...

Έφυγε από τη ζωή και κηδεύεται την Δευτέρα 20 Μαΐου 2024...

Τα πρωτοσέλιδα των εφήμεριδων ΒΕΡΟΙΑ - ΚΕΡΚΙΔΑ (20/5/2024)

Τα πρωτοσέλιδα των εφήμεριδων ΒΕΡΟΙΑ - ΚΕΡΚΙΔΑ (20/5/2024)

Τα πρωτοσέλιδα των εφήμεριδων ΒΕΡΟΙΑ - ΚΕΡΚΙΔΑ (20/5/2024)

Λαμπρός εορτασμός των Μυροφόρων στην Αλεξάνδρεια της Ρουμανίας προεξάρχοντος του κ. Παντελεήμονος

Λαμπρός εορτασμός των Μυροφόρων στην Αλεξάνδρεια της...

Το πρωί της Κυριακής, 19ης Μαΐου, στην πανηγυρίζουσα...

Ευρωεκλογές 2024: Ό,τι συμβαίνει στην Ευρώπη, έχει επιπτώσεις στην Ελλάδα - Αποχή σημαίνει ότι αποφασίζουν άλλοι για μας!

Ευρωεκλογές 2024: Ό,τι συμβαίνει στην Ευρώπη, έχει...

  Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή της ιστορίας της...

ΔΗΜΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ Πρόσκληση σε σύσκεψη για κατανομή χώρων στους συμμετέχοντες στις Ευρωεκλογές

ΔΗΜΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ Πρόσκληση σε σύσκεψη για κατανομή...

Καλούνται από τον Δήμαρχο Αλεξάνδρειας οι εκπρόσωποι...

Β. Μεϊμαράκης από την Παναγία Σουμελά:Αγωνιζόμαστε για την επίσημη αναγνώριση της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού από την διεθνή κοινότητα

Β. Μεϊμαράκης από την Παναγία Σουμελά:Αγωνιζόμαστε για...

Στην Παναγία Σουμελά, στη Βέροια όπου χτυπά η καρδιά...

Το Λύκειο των Ελληνίδων Βέροιας στο 1ο Νηπιαγωγείο και στο 1ο Δημοτικό Βέροιας

Το Λύκειο των Ελληνίδων Βέροιας στο 1ο Νηπιαγωγείο και...

Την Πέμπτη 16 Μαΐου 2024, μέλη του ΔΣ του Λ.Ε.Β....

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ # ΝΕΑ

Σχετικά άρθρα

Θανατηφόρο τροχαίο σημειώθηκε σήμερα, πρωί Δευτέρας 1 Απριλίου, λίγο πριν τις 10.00, στην Πατρίδα Βέροιας, όταν  ΙΧ αυτοκίνητο που κινούνταν απο Βέροια προς Νάουσα , ξέφυγε απο τον έλεγχο, πέρασε στο αντίθετο...

Από τη Διεύθυνση Περιβάλλοντος - Καθαριότητας και Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Βέροιας, ανακοινώνεται ότι επικαιροποιήθηκε από την ΕΜΥ, το έκτακτο δελτίο επιδείνωσης καιρού, το οποίο για την περιοχή μας,...

Ο χαρακτηριστικός ήχος και το προειδοποιητικό μήνυμα από το 112 ελήφθη πριν λίγο(απόγευμα Δευτέρας 04/9) από τους κατοίκους σε όλη την Ημαθία. Το «καμπανάκι» από την Πολιτική Προστασία χτύπησε λόγω της...

Παρουσίαση: ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΒΑΣΙΑΔΗΣ Στις ανατολικές παρυφές του Γράμμου σε ύψος 1240 μέτρων και μια ανάσα από την αλβανική μεθόριο, βρίσκεται το χωριό Πληκάτι στο οποίο γεννήθηκε το 1937 και έζησε τα πρώτα παιδικά...