Η παράδοση του σκακιού στην Ελλάδα συναντά τη διεθνή σκακιστική σκέψη μέσα από το έργο ενός ποιητή και μαχητή.
Στο προηγούμενο μας άρθρο είχαμε αναφερθεί στην ιστορική επιτυχία της Βέροιας στον χώρο του σκακιού το 1958 — μια εποχή που οι τοπικοί σκακιστικοί σύλλογοι άρχισαν να αναδεικνύουν τα πρώτα τους ταλέντα και να δημιουργούν σκακιστική συνείδηση σε μια Ελλάδα που προσπαθούσε ακόμη να βρει το βηματισμό της μετά τις ταραχές του πολέμου.
Στο ίδιο πνεύμα, παρουσιάσαμε και ένα κομψό σκακιστικό πρόβλημα του Λορέντζου Μαβίλη, ενός προσώπου που συνδέει μοναδικά τον ελληνικό πολιτισμό με το πνευματικό βάθος του σκακιού.
Σήμερα, επανερχόμαστε με τη λύση του προβλήματος, αλλά και με μια σύντομη αναφορά στο σκακιστικό έργο του Μαβίλη και τη σημασία του στην παγκόσμια σκακιστική κοινότητα.
Το πρόβλημα – Ματ σε 3 κινήσεις
Σύνθεση: Λορέντζος Μαβίλης
Περιοδικό: Akademisches Monatsheft für Schach, 1893
Ζητούμενο: Τα λευκά παίζουν και κάνουν ματ σε τρεις κινήσεις.
Το πρόβλημα αυτό πρωτο-δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 1893 στο περιοδικό Akademisches Monatsheft fur Schach και αναδημοσιεύθηκε στα «Ελληνικά Σκακιστικά Χρονικά», τ. 8, τον Μάρτιο 1971. Είναι ορθόδοξο τριάρι, με κυρίαρχη τη λευκή βασίλισσα, είτε με την παρουσία της είτε με τη θυσία της.
Η λύση:
1.Βθ1! [(απειλεί 2.Βxθ8+ Πη7 3.Βxη7# , αλλά και 2.Βα1+ Πγ3 3.Βη1#)]
1…Πη7 (φαινομενικά αντιμετωπίζει και τις δυο απειλές, αλλά…)
2.Βxδ5+!! (θεαματική θυσία βασίλισσας, τώρα που ο ένας πύργος δεν ελέγχει πια το τετράγωνο δ5)´
2…Ρxδ5 [ή 2…Πxδ5 3.Πγ4# ή 2…Ργ3 3.Βε5# (ο Πγ5 είναι «καρφωμένος» στη -γ στήλη)]
3.Πδ6#
Δευτερεύουσες βαριάντες
(που επιβεβαιώνουν την απειλή)
1…β3 2.Βxθ8+ Πη7 3.Βxη7#, 1…Αζ6 2.Βα1+ Πγ3 3.Βη1#]
Του Σάκη Τριανταφυλλίδη
Η ομορφιά αυτού του προβλήματος δεν βρίσκεται στην πολυπλοκότητα των κινήσεων, αλλά στην καθαρότητα της ιδέας.
Μαβίλης: Ο ποιητής της σκακιέρας
Ο Λορέντζος Μαβίλης (1860–1912), Κερκυραίος ποιητής, φιλόλογος και ήρωας του Μακεδονικού και Ηπειρωτικού Αγώνα, δεν ήταν μόνο λάτρης της ελληνικής γλώσσας και της ελευθερίας. Ήταν και ένας από τους πρώτους Έλληνες συνθέτες σκακιστικών προβλημάτων που έτυχαν διεθνούς αναγνώρισης.
Στην εποχή του, η τέχνη της σκακιστικής σύνθεσης άρχιζε να ακμάζει στην Ευρώπη. Οι δημιουργοί προβλημάτων θεωρούνταν διανοούμενοι, και τα έργα τους δημοσιεύονταν σε περιοδικά υψηλού κύρους. Ο Μαβίλης ήταν παρών σ’ αυτή τη σκηνή, με έργα λιτά αλλά βαθιά, γεμάτα με το ίδιο ήθος που χαρακτήριζε την υπόλοιπη ζωή του.
Η σύνδεση με το σήμερα:
Από τη Βέροια στον κόσμο
Το σκάκι στη Βέροια του 1958 ήταν τοπικό — μα όχι απομονωμένο. Ήταν η φυσική συνέχεια μιας ελληνικής σκακιστικής παράδοσης που μπορεί να ξεκινά από τους φιλοσόφους της αρχαιότητας, αλλά περνά μέσα από προσωπικότητες όπως ο Μαβίλης.
Η σκακιέρα είναι κοινή γλώσσα για όλους. Από τις αίθουσες συλλόγων της Βέροιας μέχρι τα παγκόσμια πρωταθλήματα και τις ψηφιακές πλατφόρμες, το σκάκι ενώνει την παρατήρηση με τη στρατηγική, την υπομονή με την τέχνη.
Και ίσως, κάποιος νέος σκακιστής από τη Βέροια, εμπνευσμένος από ένα πρόβλημα του 1893, να δημιουργήσει το δικό του έργο, γράφοντας μια νέα σελίδα στην ελληνική σκακιστική ιστορία.
