Του Σάκη Τριανταφυλλίδη
Το σκάκι δεν είναι απλώς ένα επιτραπέζιο παιχνίδι ή μια πνευματική άσκηση. Είναι μια μικρογραφία της ζωής. Πάνω στη σκακιέρα των 64 τετραγώνων, ο άνθρωπος καλείται να πάρει αποφάσεις, να σχεδιάσει το μέλλον, να διαχειριστεί τα λάθη του και να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των επιλογών του. Γι’ αυτό και το σκάκι, εδώ και αιώνες, θεωρείται όχι μόνο παιχνίδι, αλλά και σχολείο σκέψης και χαρακτήρα.
Κάθε κίνηση έχει βάρος
Στο σκάκι δεν υπάρχει η πολυτέλεια της αδιαφορίας. Ακόμη και μια «αθώα» κίνηση μπορεί να αποδειχθεί μοιραία. Το ίδιο συμβαίνει και στη ζωή: οι αποφάσεις μας, μικρές ή μεγάλες, έχουν αντίκτυπο. Το σκάκι μας μαθαίνει να μην ενεργούμε παρορμητικά, αλλά να σκεφτόμαστε πριν κινηθούμε, να αναλύουμε την κατάσταση και να αναλαμβάνουμε την ευθύνη των πράξεών μας.
Τα λάθη δεν είναι το τέλος
Καμία παρτίδα δεν παίζεται χωρίς λάθη. Ακόμη και οι κορυφαίοι παγκόσμιοι πρωταθλητές έχουν χάσει παρτίδες από απροσεξία ή λάθος εκτίμηση. Η ουσία όμως δεν βρίσκεται στην αποφυγή των λαθών, αλλά στη διαχείρισή τους. Το σκάκι διδάσκει ότι ένα λάθος δεν σημαίνει εγκατάλειψη· σημαίνει προσαρμογή, αγώνα και προσπάθεια για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Ένα μάθημα ζωής, ιδιαίτερα σημαντικό για τα παιδιά.
Η αξία της υπομονής
Πολλές παρτίδες κερδίζονται όχι με θεαματικές κινήσεις, αλλά με υπομονή. Ο παίκτης που βελτιώνει σταδιακά τη θέση του, που περιμένει την κατάλληλη στιγμή και δεν βιάζεται, συχνά ανταμείβεται. Στη ζωή, οι σταθερές προσπάθειες, η επιμονή και η συνέπεια αποδίδουν καρπούς, ακόμη κι αν αυτό δεν φαίνεται άμεσα.
Όλοι ξεκινούν από την ίδια αφετηρία
Στην αρχή μιας παρτίδας, τα κομμάτια είναι ίδια για όλους. Δεν υπάρχουν πλεονεκτήματα ή μειονεκτήματα. Η διαφορά προκύπτει από τις επιλογές και τον τρόπο σκέψης. Το σκάκι υπενθυμίζει ότι η επιτυχία δεν εξαρτάται μόνο από τις δυνατότητες που έχουμε, αλλά από το πώς τις αξιοποιούμε.
Σχέδιο και προσαρμογή
Ένα καλό σχέδιο είναι απαραίτητο, αλλά δεν αρκεί από μόνο του. Στο σκάκι, όπως και στη ζωή, τα δεδομένα αλλάζουν συνεχώς. Ο αντίπαλος μπορεί να ανατρέψει τα σχέδιά μας και να μας αναγκάσει να προσαρμοστούμε. Η ευελιξία στη σκέψη και η ικανότητα προσαρμογής είναι ίσως από τα πιο σημαντικά μαθήματα που προσφέρει το παιχνίδι.
Σεβασμός, αυτοέλεγχος και ήθος
Το σκάκι καλλιεργεί τον σεβασμό προς τον αντίπαλο. Η χειραψία πριν και μετά την παρτίδα, η αποδοχή της νίκης ή της ήττας με αξιοπρέπεια, ο έλεγχος των συναισθημάτων, αποτελούν στοιχεία που ξεπερνούν το παιχνίδι και περνούν στην καθημερινή ζωή. Μαθαίνουμε να κερδίζουμε χωρίς αλαζονεία και να χάνουμε χωρίς απογοήτευση.
Σκάκι για όλες τις ηλικίες
Το σκάκι δεν γνωρίζει ηλικία. Μπορεί να το μάθει ένα παιδί, να το απολαύσει ένας έφηβος και να το συνεχίσει ένας ενήλικας ή ένας ηλικιωμένος. Προσφέρει πνευματική εγρήγορση, κοινωνική επαφή και δημιουργική σκέψη, αποτελώντας μια υγιή εναλλακτική απέναντι στην παθητική χρήση της τεχνολογίας.
Σε μια εποχή ταχύτητας, άγχους και επιφανειακών αποφάσεων, το σκάκι μάς καλεί να σταθούμε, να σκεφτούμε και να σχεδιάσουμε. Ίσως γι’ αυτό παραμένει διαχρονικό. Γιατί, τελικά, δεν μας μαθαίνει μόνο πώς να κερδίζουμε παρτίδες, αλλά πώς να αντιμετωπίζουμε τη ζωή με σκέψη, υπομονή και αξιοπρέπεια.
Απαντήσεις προηγούμενου προβλήματος:
1. Βδ5+. ....
Α´ Επιλογή
1. .... Ιε4 2. Ιδ3 Αβ1ΧΙδ3, 3. 0-0-0 σαχ ματ #
Β´ Επιλογή
1. ...... Ιγ3ΧΒδ5 2. Ιδ3 Αβ1ΧΙδ3, 3. 0-0-0 σαχ ματ#
Γ´ Επιλογή
1. .... Αε4 2. Ιδ3 Αε4ΧΒδ5, 3. Ιζ2 σαχ ματ#
ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
Παίζουν τα Λευκά και κάνουν ΜΑΤ σε 3 κινήσεις
