Του Στέργιου Ζυγουλιάνου - Λογιστή
Τα διοικητικά πρόστιμα και οι προσαυξήσεις, όπως εφαρμόζονται σήμερα, δεν λειτουργούν απλώς ως μηχανισμός συμμόρφωσης. Σε πολλές περιπτώσεις μετατρέπονται σε παράγοντα οικονομικής ασφυξίας, ιδιαίτερα για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Η θεωρητική τους αποστολή είναι σαφής, να αποτρέπουν την παραβατικότητα και να διασφαλίζουν την ισονομία. Στην πράξη, όμως, η οριζόντια εφαρμογή τους, χωρίς ουσιαστική διάκριση μεταξύ δόλου και διοικητικού σφάλματος, δημιουργεί σοβαρές στρεβλώσεις. Ένα εκπρόθεσμο έντυπο, μια λογιστική παράλειψη, μια τεχνική αστοχία μπορεί να οδηγήσει σε επιβαρύνσεις που υπερβαίνουν το πραγματικό οικονομικό περιθώριο της επιχείρησης.
Όταν η κύρωση δεν είναι αναλογική με την παράβαση και τη φοροδοτική ικανότητα, παύει να είναι εργαλείο πειθαρχίας και γίνεται μηχανισμός αποσταθεροποίησης. Η συσσώρευση προσαυξήσεων επιδεινώνει την κατάσταση, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο: το αρχικό πρόστιμο δυσκολεύει τη ρευστότητα, η καθυστέρηση πληρωμής γεννά νέες επιβαρύνσεις και τελικά η επιχείρηση εγκλωβίζεται σε μια διαρκή οικονομική πίεση.
Το ζήτημα δεν είναι η κατάργηση των ποινών. Είναι η επανεξέταση της φιλοσοφίας τους. Ένα σύστημα που θέλει πραγματικά να ενισχύσει τη συμμόρφωση οφείλει να προβλέπει κλιμακωτές κυρώσεις, προειδοποιητικό στάδιο για ήσσονος σημασίας παραβάσεις και ουσιαστικές δυνατότητες ρύθμισης πριν η κατάσταση γίνει μη αναστρέψιμη.
Διότι όταν η ποινή απειλεί την ίδια την ύπαρξη της επιχείρησης, το πρόβλημα παύει να είναι λογιστικό. Γίνεται κοινωνικό και αναπτυξιακό. Και τότε η οικονομική ασφυξία δεν πλήττει μόνο έναν επιχειρηματία, πλήττει την τοπική αγορά, την απασχόληση και τελικά τα ίδια τα δημόσια έσοδα που το σύστημα επιδιώκει να διασφαλίσει.
