Του Σάκη Τριανταφυλλίδη
Προπονητή Σκακιού
Πώς κερδίζονται τα κομμάτια: απλά τακτικά μοτίβα.
Στο σκάκι πολλές παρτίδες δεν κρίνονται από μεγάλα στρατηγικά σχέδια, αλλά από μικρές τακτικές ιδέες. Αυτές οι ιδέες λέγονται τακτικά μοτίβα και συχνά οδηγούν σε κέρδος υλικού ή ακόμη και σε γρήγορη νίκη.
Οι αρχάριοι που μαθαίνουν να αναγνωρίζουν αυτά τα μοτίβα αρχίζουν να βλέπουν τη σκακιέρα με διαφορετικό τρόπο. Ας γνωρίσουμε μερικά από τα πιο βασικά.
Η διπλή επίθεση
Η διπλή επίθεση συμβαίνει όταν ένα κομμάτι επιτίθεται ταυτόχρονα σε δύο στόχους. Ο αντίπαλος συνήθως δεν μπορεί να προστατεύσει και τα δύο.
Κλασικό παράδειγμα είναι η διπλή επίθεση του ίππου, όπου ο ίππος επιτίθεται ταυτόχρονα στον βασιλιά και σε κάποιο άλλο κομμάτι. Επειδή ο βασιλιάς πρέπει να φύγει από το σαχ, το δεύτερο κομμάτι συχνά χάνεται.
Τα κομμάτια που κάνουν διπλή επίθεση είναι: ο Πύργος, ο Ίππος, ο Αξιωματικός, η Βασίλισσα, ο Βασιλιάς και το πιόνι
Η διπλή επίθεση είναι ένα από τα πιο ισχυρά όπλα στο σκάκι και εμφανίζεται συχνά ακόμη και σε απλές θέσεις.
Το κάρφωμα
Στο κάρφωμα ένα κομμάτι δεν μπορεί να κινηθεί γιατί πίσω του βρίσκεται ένα πιο σημαντικό κομμάτι.
Για παράδειγμα, αν ένας αξιωματικός επιτεθεί σε έναν ίππο που βρίσκεται μπροστά από τον βασιλιά, ο ίππος δεν μπορεί να κινηθεί γιατί θα εκτεθεί ο βασιλιάς σε σαχ.
Τα κομμάτια που κάνουν κάρφωμα είναι: ο Πύργος, ο Αξιωματικός και η Βασίλισσα.
Το κάρφωμα περιορίζει την κίνηση των κομματιών του αντιπάλου και συχνά οδηγεί σε απώλεια υλικού.
Η επίθεση της αποκάλυψης
Μερικές φορές ένα κομμάτι μετακινείται και αποκαλύπτει την επίθεση ενός άλλου κομματιού που βρίσκεται πίσω του.
Για παράδειγμα, ένας πύργος ή ένας αξιωματικός μπορεί να επιτεθεί ξαφνικά στον βασιλιά μόλις μετακινηθεί ένα κομμάτι από μπροστά του. Αν η κίνηση αυτή δίνει και σαχ, τότε μιλάμε για σαχ εξ αποκαλύψεως, μια πολύ δυνατή τακτική.
Γιατί είναι σημαντικά τα τακτικά μοτίβα
Τα τακτικά μοτίβα βοηθούν τον παίκτη να:
1. κερδίζει κομμάτια
2. δημιουργεί επιθέσεις
3. εκμεταλλεύεται τα λάθη του αντιπάλου
Στην πραγματικότητα, πολλοί αγώνες κρίνονται από μια απλή τακτική ιδέα που κάποιος παίκτης είδε πρώτος.
Πώς βελτιώνεται η τακτική σκέψη
Ο καλύτερος τρόπος για να μάθει κάποιος τακτική είναι η εξάσκηση. Μικρά σκακιστικά προβλήματα και παρτίδες βοηθούν τον παίκτη να αναγνωρίζει αυτές τις ιδέες όλο και πιο γρήγορα.
Με τον καιρό, το μάτι αρχίζει να «βλέπει» ευκαιρίες που πριν περνούσαν απαρατήρητες.
