Οι εκλογές της 31ης Μαρτίου 1946 στην Ημαθία[1]

[1] αποσπάσματα από την ευρύτερη (αδημοσίευτη) εργασία του γράφοντος: «Το εκλογικό 1946 στην Ημαθία» (Βέροια, 2022), όπου παρουσιάζονται αναλυτικά τόσο οι βουλευτικές εκλογές όσο και το δημοψήφισμα του 1946 στην Ημαθία. 

[2] Ἰσοκράτης, Περὶ εἰρήνης, 3: «γιατί συνηθίζετε από παλιά να εκδιώκετε από την συνέλευση όλους, εκτός από εκείνους που με τα λόγια τους θα ικανοποιούσαν τις επιθυμίες σας».

[3] Πρόκειται για την 2η κατά σειρά πρωθυπουργία του Θ. Σοφούλη, ο οποίος ηγήθηκε συνολικά 6 Κυβερνήσεων: (α) 25 Ιουλ.-07 Οκτ. 1924, (β) 22 Νοε. 1945-04 Απρ. 1946, (γ) 07 Σεπ. 1947-18 Νοε. 1948, (δ) 18 Νοε. 1948-20 Ιαν. 1949, (ε) 20 Ιαν.-14 Απρ. 1949, (ς) 14 Απρ.-24 Ιουν. 1949 (οπότε και απεβίωσε, ενώ η Κυβέρνησή του παραιτήθηκε στις 30-06-1949).

[4] Η εσφαλμένη αναγραφή του κυρίου ονόματος ενός εκ των υπογραφόντων Μελών της Κυβέρνησης (του Ευσταθίου Μαλαμίδα) στο ΦΕΚ Α΄ 12, όπου αναφέρεται ως Ευστρ. Μαλαμίδας, φαίνεται πως ήταν η αιτία για την επί το ορθό αναδημοσίευση του Διατάγματος της 19-01-1946 στο ΦΕΚ Α΄ 24/29-01-1946

[5] Οι αμέσως προηγούμενες εκλογές είχαν διεξαχθεί ακριβώς 10 χρόνια πριν, στις 12 Μαρτίου 1936• ακολούθησε η δικτατορία της 4ης Αυγούστου, ο πόλεμος και η κατοχή, και η πρώιμη χαοτική μετακατοχική περίοδος, που, αντί να επουλώσει πληγές, διαμόρφωσε εύφορο έδαφος για την καλλιέργεια και την όξυνση των παθών, προαναγγέλλοντας όσα φρικαλέα καραδοκούσαν…

[6] Δεν συνυπολογίζονται οι υπηρετούντες την 19η-01-1946 και κατέχοντες το αξίωμα του Υπουργού ή του Υφυπουργού εννέα (9) Γενικοί Διοικητές των ισάριθμων Γεωγραφικών Διαμερισμάτων της Χώρας.

[7] Η, προ ενός έτους (1945), κυρωθείσα με Συντακτική Πράξη (άρα περιβληθείσα μανδύα συνταγματικής ισχύος) Συμφωνία της Βάρκιζας, προέβλεπε: πρώτα (και πάντως εντός του 1945) την διεξαγωγή δημοψηφίσματος, προς οριστική αποκρυστάλλωση του πολιτεύματος (Βασιλεία ή Δημοκρατία), και μετά την διενέργεια εκλογών για την ανάδειξη Συντακτικής Βουλής:  «Τὸ ταχύτερον δυνατόν, πάντως δὲ ἐντὸς τοῦ τρέχοντος ἔτους θὰ διεξαχθῇ ἐν πάσῃ ἐλευθερίᾳ καὶ γνησιότητι δημοψήφισμα, τὸ ὁποῖον θα τερματίσῃ ὁριστικῶς τὸ πολιτειακὸν ζήτημα ὑποτασσομένων πάντων εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ λαοῦ, θὰ ἐπακολουθήσουν ὡς τάχιστα καὶ ἐκλογαὶ Συντακτικῆς Συνελεύσεως διὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ νέου Συντάγματος τῆς χώρας.» (ἄρθρον 9 ἐδ. α΄ της από 12-02-1945 Συμφωνίας της Βάρκιζας, Συντακτική Πράξις 23/17-03-1945 ΦΕΚ Α΄ 68/23-03-1945). Παρά τα συμφωνηθέντα, προηγήθηκαν οι βουλευτικές εκλογές προς ανάδειξη Αναθεωρητικής Βουλής και ακολούθησε το δημοψήφισμα! [: Το δημοψήφισμα της 01-09-1946, το οποίο προκήρυξε η προκύψασα από τις εκλογές της 31-03-1946 Δ΄ Αναθεωρητική Βουλή, με το από 27-06-1946 Δ΄ Ψήφισμά της (: «Περὶ προκηρύξεως δημοψηφίσματος περὶ ἐπανόδου τῆς Α.Μ. τοῦ Βασιλέως Γεωργίου Β΄», ΦΕΚ Α΄ 205/30-06-1946), καλούσε τον λαό να αποφανθή (όχι ευθέως περί της μορφής του πολιτεύματος, αλλά) περί της επανόδου του Βασιλέως Γεωργίου Β΄ «πρὸς αὐτοπρόσωπον ἀνάληψιν τῶν κατὰ τὸ Σύνταγμα ἁρμοδιοτήτων αὐτοῦ». Στην πραγματικότητα δεν επρόκειτο για δημοψήφισμα, με διλημματική επιλογή, καθώς το ίδιο Δ΄ Ψήφισμα όριζε: «ἐν τῷ ψηφοδελτίῳ ἀναγράφεται ὡς δηλωτικὴ τῆς βουλήσεως τοῦ ψηφοφόρου πρὸς πρόσκλησιν τοῦ Βασιλέως ἡ λέξις “Βασιλεὺς Γεώργιος”. Τὰ ψηφοδέλτια τῆς ἐναντίας βουλήσεως εἶναι λευκά. Τὰ λευκὰ ψηφοδέλτια δὲν θὰ θεωρηθῶσιν ἄκυρα ἐὰν ἐπ᾿ αὐτῶν ἀναγραφῇ οἱαδήποτε ἄλλη προτίμησις τοῦ εκλογέως»].

[8] «Τα κόμματα και τα πρόσωπα, στη συμμετοχή ή την ανοχή των οποίων εστηρίζετο η Κυβέρνηση {Θ. Σοφούλη}, κάθε άλλο παρά ταχεία διεξαγωγή των εκλογών επιθυμούσαν» [Σπ. Β. Μαρκεζίνης, Σύγχρονη Πολιτική Ιστορία της Ελλάδος (1936-1975), τόμος δεύτερος (1944-1951), Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος, 1994, σ. 195].

[9] Ο ν. 4/1936 επανέφερε σε ισχύ τον ν. 5493/1932 «ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῶν ἄρθρων 1-2 και 4-12, συμπεριλαμβανομένου, τοῦ Ἀναγκαστικοῦ Νόμου τῆς 30ης Δεκεμβρίου 1935» (άρθρο 1). Εξαίρεσε, δηλαδή, από την «ἐπαναφορά» το άρθρο 3 του α.ν. της 30-12-1935, το οποίο είχε προσθέσει μιαν ανατριχιαστική παράγραφο στο άρθρο 4 του ν. 5493/1932: «Ἀναστέλλεται τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγειν πάντων τῶν ὁπωσδήποτε καταδικασθέντων δι’ ἀποφάσεων τῶν ἁρμοδίων ποινικῶν δικαστηρίων ἐπί παραβάσει τοῦ νόμου 4229* περὶ προστασίας τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ μεταγενεστέρων νόμων» [* ν. 4229/1929 «Περὶ τῶν μέτρων ἀσφαλείας τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος καὶ προστασίας τῶν ἐλευθεριῶν τῶν πολιτῶν», ΦΕΚ Α΄ 245/25-07-1929, - ήγουν το διαβόητο «ιδιώνυμο»! Ο ν. 4/1936 κατάργησε αυτή την διάταξη περί αναστολής του δικαιώματος του εκλέγειν όσων είχαν νοιώσει τον εναγκαλισμό του «ιδιώνυμου», όμως ούτε η κατάργηση έμελλε να διαρκέσει, ούτε η «αναστολή» περιορίστηκε μόνον σε καταδικασθέντες: το επελαύνον μεταξικό καθεστώς είχε στην φαρέτρα του «ριζικότερες» λύσεις…].

[10] βάσει αυτής της αναλογίας [με σύνολο δημοτών, για όλη την Επικράτεια, 7.232.543 (απογραφή 1940*)] προκύπτουν 344 έδρες στις 38 εκλογικές περιφέρειες + 10 έδρες για τους Νομούς στους οποίους παρουσιάζεται υπόλοιπο δημοτών άνω των 16.000 (Νομοί: Κεφαλληνίας, Πρεβέζης & Άρτης, Λαρίσης, Σερρών, Κυκλάδων, Λέσβου, Σάμου, Ρεθύμνης, Ροδόπης, Δράμας), άρα σύνολο εδρών: 344 + 10 = 354. {* β.δ. της 28-01-1946 «Περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ἐνεργηθείσης κατὰ τὴν 16 Ὀκτωβρίου 1940 ἀπογραφῆς τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ Κράτους τῶν ἀφορώντων τὸν πραγματικόν, νόμιμον καὶ μόνιμον πληθυσμὸν κατὰ δήμους καὶ κοινότητας» (ΦΕΚ Α΄ 29/02-02-1946) «… ἀπεφασίσαμεν καὶ διατάσσομεν ὅπως τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐνεργηθείσης κατὰ τὴν 16 Ὀκτωβρίου 1940 γενικῆς ἀπογραφῆς τοῦ πληθυσμοῦ … δημοσιευθῶσιν ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀποτελῶσιν ἐφεξῆς τοὺς ἐπισήμους ἀριθμοὺς τῶν κατοίκων, τῶν δημοτῶν καὶ τῶν μονίμων κατοίκων τοῦ Κράτους»}.

[11] η αρχική διατύπωση του άρθρου 2 του ν. 5493/1932: (§ 2) Μέτρο για τον αριθμό των βουλευτικών εδρών «ὁρίζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν εἴκοσι πέντε χιλιάδων κατοίκων, προστιθεμένης μιᾶς ἕδρας ὁσάκις τὸ ὑπόλοιπον ὑπερβαίνει τὰς δέκα ἓξ χιλιάδας πεντακοσίους. Ἐὰν διὰ τοῦ τοιούτου ὁρισμοῦ τῶν ἑδρῶν ὁ ὅλος ἀριθμὸς τούτων εἶναι μεγαλύτερος τῶν 250 ἀφαιροῦνται αἱ πλεονάζουσαι ἕδραι ἀνὰ μία ἀπὸ τὰς περιφερείας αἱ ὁποῖαι ἔχουν τὸ μικρότερον ὑπόλοιπον».

[12] Ο α.ν. της 30-12-1935 εγκατέλειψε την γενική διατύπωση του ν. του 1932 περί «κατοίκων» και προσδιόρισε πως τα πληθυσμιακά μεγέθη αναφέρονται στους δημότες (δηλαδή στον «νόμιμο πληθυσμό»), μείωσε την αντιστοιχία των 25.000 κατ. για 1 βουλευτική έδρα στις 20.000 δημοτών,  μείωσε το απαιτούμενο για την κατάκτηση έδρας υπόλοιπο από 16.500 κατ. σε 16.000 δημότες, αύξησε τον συνολικό αριθμό των βουλευτικών εδρών και μερίμνησε για την τήρησή του, τόσο στην περίπτωση που με την εφαρμογή του μέτρου (και των υπολοίπων) προέκυπταν περισσότερες, όσο και στην περίπτωση που προέκυπταν λιγότερες έδρες: (§ 2) Μέτρο για τον αριθμό των βουλευτικών εδρών «ὁρίζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν εἴκοσι χιλιάδων δημοτῶν, προστιθεμένης μιᾶς ἕδρας ὁσάκις τὸ ὑπόλοιπον ὑπερβαίνει τὰς δέκα ἓξ χιλιάδας. Ἐὰν διὰ τοῦ τοιούτου ὁρισμοῦ τῶν ἑδρῶν ὁ ὅλος ἀριθμὸς τούτων εἶναι μεγαλύτερος τῶν 300, ἀφαιροῦνται αἱ πλεονάζουσαι ἕδραι ἀνά μίαν ἀπὸ τὰς περιφερείας αἱ ὁποῖαι ἔχουσι τὸ μικρότερον ὑπόλοιπον. (§ 3) Ἐὰν δὲ διὰ τοῦ ὡς ἄνω ὁρισμοῦ τῶν ἑδρῶν ὁ ὅλος ἀριθμὸς τούτων εἶναι μικρότερος τῶν 300, παραχωρεῖται ἀνὰ μία ἕδρα εἰς τὰς περιφερείας, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι τὸ μεγαλύτερον ὑπόλοιπον, ἐὰν τοῦτο εἶναι κατώτερον τῶν 16.000 μέχρι συμπληρώσεως τοῦ ἀριθμού τῶν 300». Τον «ὅλον ἀριθμὸν» των βουλευτικών εδρών στις 300 είχε, ενδιαμέσως, ορίσει (στο άρθρο 3 αυτής) και η Ε΄ Συντακτική Πράξις [: «Περὶ κανονισμοῦ τῶν τῆς ἐκλογῆς τῶν πληρεξουσίων μελῶν τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως καὶ τῶν συναφῶν θεμάτων», ΦΕΚ Α΄ 116/04-04-1935].

[13] Ο α.ν. 1020/1946 διατήρησε την αντιστοιχία έδρας προς δημότες (: νόμιμο πληθυσμό, ισχύει και σήμερα), με τις ίδιες, όπως και ο προηγούμενός του (της 30-12-1935) αναλογίες, χωρίς όμως να θέτει όριο για τον συνολικό αριθμό των βουλευτικών εδρών: έτσι, προέκυψαν οι 354 έδρες της Βουλής του 1946.

[14] αρχική διατύπωση του ν. 5493/1932 (άρθρο 86 § 2): «Δύναται ὁ ἐκλογεὺς νὰ ἐκφράσῃ τὴν προτίμησίν του ὑπὲρ ἑνὸς τῶν ὑποψηφίων τοῦ συνδυασμοῦ, σημειῶν διὰ μολυβδίδος ἢ μελάνης ἕνα σταυρὸν παραπλεύρως τοῦ ὀνόματος τοῦ προτιμωμένου ὑποψηφίου. Ἐὰν ἀντὶ ἑνὸς σταυροῦ τεθοῦν πλείονες τοιοῦτοι, θεωροῦνται πάντες ὡς μὴ τεθέντες». Η (δυνητική) μονοσταυρία του 1932 είχε ήδη, από το 1935, αντικατασταθεί από την απεριόριστη πολυσταυρία: έτσι, το σύνολο των σταυρών προτίμησης που συγκεντρώνουν οι υποψήφιοι ενός συνδυασμού σε κάθε εκλογικό τμήμα υπερβαίνει κατά πολύ τον αριθμό των εγκύρων ψηφοδελτίων του συνδυασμού στο ίδιο τμήμα. 

[15] «Περιφέρειαι πρὸς ἐκλογὴν βουλευτῶν ὁρίζονται» οι Νομοί, με την εξαίρεση του Νομού Αττικής, που συγκροτείται από 3 εκλογικές περιφέρειες (: πρώην Δήμος Αθηναίων• πρώην Δήμος Πειραιώς μετά των επαρχιών Αιγίνης, Τροιζηνίας, Κυθήρων και των νήσων Σπέτσαι και Ύδρα• το υπόλοιπο του νομού Αττικής και Βοιωτίας μετά την αφαίρεση των ανωτέρω δύο περιφερειών). Οι Νομοί της Χώρας, είναι, την εποχή αυτή, συνολικά 36 και οι εκλογικές περιφέρειες 38 (άρθρο 1 του ν. 5493/1932 όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 1 του α.ν. της 30-12-1935).

[16] α.ν. 142/21-02-1945 «Περὶ ἀνασυστάσεως τῶν Νομαρχιῶν Θεσσαλονίκης, Ροδόπης, Ἰωαννίνων, Χανίων καὶ Λέσβου» (ΦΕΚ Α΄ 40/24-02-1945). 

[17] Στις εκλογές του 1946 συμμετέχουν τόσο το (ιδρυθέν από τον Ελευθέριο Βενιζέλο) Κόμμα των Φιλελευθέρων, όσο και δύο βραχύβιες παραφυάδες του (με εκλογική παρουσία μόνον το 1946), προερχόμενες από ισάριθμες διασπάσεις του: 

στις 18-03-1945 ο Στυλιανός Γονατάς και η περί αυτόν φιλοβασιλική πτέρυγα ιδρύουν, με αφορμή το πολιτειακό, το Κόμμα των Εθνικών Φιλελευθέρων, 

ενώ στις 20-02-1946 (στην διάρκεια, δηλαδή, της προεκλογικής περιόδου!) ο Σοφοκλής Βενιζέλος, με αφορμή την περί την αρχηγία του Κόμματος αντιπαλότητά του με τον Θεμιστοκλή Σοφούλη, ιδρύει το Κόμμα των Βενιζελικών Φιλελευθέρων. 

Στις εκλογές αυτές, οι προκύψαντες το 1946 τρισυπόστατοι Φιλελεύθεροι κατέλαβαν: 

48 έδρες (από τις οποίες 8 στην εκλογική περιφέρεια Θεσσαλονίκης με τους: Λεωνίδα Ιασωνίδη, Πέτρο Λεβαντή, Δημήτριο Δίγκα, Δημήτριο Δημάδη, Μιχαήλ Μαυρογορδάτο, Ανδρέα Μπιράκη, Γεώργιο Μπακατσέλο, Ιωάννη Αποστόλου) υπό τον μανδύα της αυθεντικής μορφής του Κόμματός τους, 

34 έδρες (από τις οποίες 2 στην εκλογική περιφέρεια Θεσσαλονίκης, με τον ίδιο τον αρχηγό των Εθνικών Φιλελευθέρων Στυλιανό Γονατά και με τον Γεώργιο Τζηρίδη) υπό την στέγη της Ηνωμένης Παρατάξεως Εθνικοφρόνων, και 

31 έδρες (από τις οποίες 1 στην εκλογική περιφέρεια Θεσσαλονίκης, με τον ίδιο τον αρχηγό Βενιζελικών Φιλελευθέρων Σοφοκλή Βενιζέλο) στον περίβολο της Εθνικής Πολιτικής Ενώσεως. 

Τα αποτελέσματα αυτά πιστοποιούν πως οι δυο νεοπαγείς εκδοχές των Φιλελευθέρων δεν ευδοκίμησαν στην περιφέρεια της Θεσσαλονίκης, όπου, παρά την παρουσία των επικεφαλής των δύο «διασπάσεων» τα δυο νέα κόμματα κατέκτησαν μόνον τρεις (3) έδρες, ενώ η κομματική «ορθοδοξία» συγκέντρωσε στην ίδια περιφέρεια το 1/6 της πανελλαδικής δύναμής της. 

Η πολυκέφαλη παρουσία του πάλαι ποτέ κραταιού Κόμματος των Φιλελευθέρων στις εκλογές του 1946, δεν εξαντλείται στις ανωτέρω τρεις εκφάνσεις του: σ’ αυτές θα πρέπει να προστεθούν: 

(Α) άλλες δυο βενιζελογενείς κομματικές παρατάξεις (που είχαν αποσχισθεί από την κομματική τους μήτρα πριν από το 1945-46): 

(α) το Μεταρρυθμιστικόν Κόμμα, που είχε ιδρυθεί το 1942 από τον Απόστολο Αλεξανδρή, με παρουσία μόνον στις εκλογές του 1946: κατέλαβε 5 έδρες πανελλαδικά, εκ των οποίων 1 στην εκλογική περιφέρεια Θεσσαλονίκης (Αλέξανδρος Καραθόδωρος), και 

(β) το Δημοκρατικόν Σοσιαλιστικόν Κόμμα, που ιδρύθηκε το 1946 (ως συνέχεια του διαλυθέντος το 1936 «Δημοκρατικού Κόμματος») από τον Γεώργιο Παπανδρέου, με παρουσία, επίσης, μόνον στις εκλογές του 1946: κατέλαβε 27 έδρες πανελλαδικά, εκ των οποίων 2 στην εκλογική περιφέρεια Θεσσαλονίκης (Γεώργιος Παπανδρέου, Αλέξανδρος Κωστόπουλος), αλλά

(Β) και άλλες δύο παρατάξεις, αρδευόμενες επίσης από την ίδια δεξαμενή -του Κόμματος των Φιλελευθέρων-, οι οποίες όμως απείχαν από τις εκλογές του 1946:

(α) οι Φιλελεύθεροι του Γεωργίου Καφαντάρη (Προοδευτικόν Κόμμα), και

(β) οι Αριστεροί Φιλελεύθεροι υπό τον Σταμάτιο Χατζήμπεη.

Έτσι, ο ιδρυθείς από τον Ελευθέριο Βενιζέλο σχηματισμός (Κόμμα Φιλελευθέρων) παρήλαυνε (συμμετέχων ή απέχων των εκλογών)  στον πολιτικό στίβο υπό 7 διαφορετικές σημαίες.

[18] γενικά οι εκλογές του 1946, εκτός των άλλων «ιδιαιτεροτήτων» τους, χαρακτηρίζονται και από την (όχι σπάνια για τα ελληνικά εκλογικά ήθη) «πρωτοτυπία» της πρωθύστερης ρύθμισης μακράς σειράς «εκλογικών ζητημάτων»: πρώτα (19-01-1946) προκηρύσσονται οι εκλογές, και ορίζεται η ημερομηνία διεξαγωγής τους, και μετά κυρώνονται (28-01-1946) και δημοσιεύονται (02-02-1946) οι πίνακες της τελευταίας απογραφής του πληθυσμού, και τροποποιούνται διατάξεις προγενέστερου εκλογικού νόμου (5493) και καθορίζονται κρίσιμα «εκλογικά ζητήματα» (όπως το μέγεθος και ο αριθμός των εδρών των εκλογικών περιφερειών, κ.ο.κ.). 

[19] Πτυχές (ή και πληγές) της προεκλογικής αντιπαράθεσης (ή μάλλον: μάχης) στην Ημαθία, με κύριο πρόταγμα την συμμετοχή των ψηφοφόρων στις εκλογές ή την αποχή από αυτές, αλλά και με αιχμηρή κριτική και καυστικούς χαρακτηρισμούς σε βάρος υποψηφίων βουλευτών (πρωταγωνιστών είτε της κεντρικής είτε της τοπικής πολιτικής σκηνής), αναδεικνύονται σε δυο ανακοινώσεις («προκηρύξεις»), εκπορευόμενες από τα δύο αντίπαλα στρατόπεδα της προεκλογικής κονίστρας [: (α) «Προκήρυξη», της 30-03-1946, της Τομεακής Επιτροπής Βέροιας του ΕΑΜ, (β) «Προκήρυξις», της 24-03-1946, των Συνεργαζόμενων Κομμάτων Εθνικών - Φιλελευθέρων - Λαϊκών Ζέρβα - Αλεξανδρή - Μπότσαρη], οι οποίες διασώζονται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ) του Νομού Ημαθίας και έχουν αναρτηθεί στον ουρανό του διαδικτύου με την επιμέλεια του εκλεκτού φίλου, ερευνητή, δημοσιογράφου και συγγραφέα Αλέκου Χατζηκώστα [: 04-04-2017, «Οι νόθες εκλογές  του 1946 και δύο μοναδικά  ντοκουμέντα», https://atexnos.gr /%CE%BF%CE%B9-%CE%BD%CF%8C%CE%B8%CE%B5%CF%82-%CE%B5%CE%BA%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AD%CF%82-%].

[20] Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας – Γενικὴ Στατιστικὴ Ὑπηρεσία τῆς Ἑλλάδος «Στατιστικὴ τῶν Βουλευτικῶν Ἐκλογῶν τῆς 31ης Μαρτίου 1946», Ἀθῆναι, Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, 1947 (ἀριθ. δημ/τος 1160-30).

[21] Για την, εκ μέρους των Μεγάλων Συμμάχων Δυνάμεων, αποστολή παρατηρητών «πρὸς ἔλεγχον τῆς γνησιότητος τῆς ἐκφράσεως τῆς λαϊκῆς θελήσεως» προνοούσε η  Συμφωνία της Βάρκιζας (άρθρο 9 εδ. β΄, Συντακτική Πράξη 23/17-03-1945, ΦΕΚ Α΄ 68/23-03-1945), - αλλά από την γενική αναφορά στον «ἔλεγχο τῆς γνησιότητος» μέχρι την απαρίθμηση δικαιωμάτων [: «δικαιοῦνται»!] παρακολούθησης των εν γένει ενεργειών προπαρασκευής και διεξαγωγής των εκλογών, εισόδου στα καταστήματα ψηφοφορίας και παράστασης κατά την ψηφοφορία και την διαλογή των ψήφων, υπάρχει μια απόσταση, στην οριοθέτηση της οποίας θα έπρεπε οπωσδήποτε να προσμετρηθεί και μια βασική διάταξη της εκλογικής νομοθεσίας: «Ἀπαγορεύεται ἡ εἰς τὸ κατάστημα τῆς ψηφοφορίας εἴσοδος οἱουδήποτε δημοσίου ὑπαλλήλου εἴτε πολιτικοῦ εἴτε στρατιωτικοῦ μὴ ἐκπληροῦντος κατὰ τὸν παρόντα νόμον καθήκοντα ἢ μὴ καλουμένου πρὸς ψηφοφορίαν. Εἰς τὴν αὐτὴν ἀπαγόρευσιν ὑπάγονται καὶ οἱ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι ὡς καὶ πᾶς πολίτης» (άρθρο 94 του ν. 5493/1932).

[22] Η πρώτη (ολιγοήμερη) μετεκλογική Κυβέρνηση του Παναγιώτη Πουλίτσα, Προέδρου του ΣτΕ, έναντι του οποίου ο Αντιβασιλεύς Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός δεν έτρεφε φιλικά αισθήματα: ο Σπ. Μαρκεζίνης, σε (συνταχθείσα κατά τις παραμονές των εκλογών) έκθεσή του προς τον Βασιλέα (21-03-1946), παρουσιάζει τις μεταξύ των κομματικών παραγόντων ζυμώσεις για την Κυβέρνηση της επόμενης μέρας και, αναφερόμενος στον Π. Πουλίτσα, επισημαίνει «…ο τελευταίος θα ήτο κάπως πρόκλησις διά τον Δαμασκηνόν ως εκ της μεταξύ των αντιθέσεως», ενώ σε σχετική υποσημείωση επεξηγεί, αποκαλύπτοντας μια ενδιαφέρουσα πτυχή των σχέσεών τους: «Ο Π. Πουλίτσας υπήρξε ο συντάκτης της αποφάσεως, με την οποία το Συμβούλιο της Επικρατείας είχε ακυρώσει την εκλογή Δαμασκηνού ως Αρχιεπισκόπου Αθηνών» [Σπ. Β. Μαρκεζίνης, Σύγχρονη Πολιτική Ιστορία της Ελλάδος (1936-1975), τόμος δεύτερος (1944-1951), Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος, 1994, σ. 206]. 

[23] Διατελέσας πρώτος Νομάρχης του (τότε νεοσύστατου) Νομού Ημαθίας, από 25 Φεβ. έως 18 Απρ. 1946 (η λήξη της θητείας του συμπίπτει με την λήξη της θητείας της Κυβέρνησης Π. Πουλίτσα και την ανάληψη των καθηκόντων της Κυβέρνησης Κ. Τσαλδάρη).

le:///C:/Users/Pc/Downloads/%CE%95%CE%9A%CE%9B%CE%9F%CE%93%CE%95%CE%A3%201946%20(1).doc#_ednref1" name="_edn1" title="">