ΓΙΑ ΤΗ ΔΟΞΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΜΑΣ

Του Ευαγγέλου  Τσιούμα, συνταξ. δασκάλου, 

 πρώην σχολ. συμβούλου Π.Ε.

        Ἀνοίξω τὸ στόμα μου καὶ πληρωθήσεται πνεύματος καὶ λόγον ἐρεύξομαι τῇ βασιλίδι Μητρί - θα ανοίξω το στόμα μου και θα γεμίσει με Άγιο Πνεύμα, για να μπορέσω να απευθύνω λόγια ευλογημένα στη Βασίλισσα Μητέρα - λέει ο υμνογράφος που θέλησε να τιμήσει την Παναγία και να την υμνήσει με ύμνους αντάξιους ως μητέρα του Θεού. Πώς όμως θα μπορούσαν τόσο αυτός όσο και οι άλλοι υμνογράφοι και υμνωδοί να συντελέσουν αυτό το πνευματικότατο  έργο  προς την Παναγία, την Υπερευλογημένη, την Πανάμωμη την υπερδεδοξασμένη, την εκλεκτή του Θεού και Θεοτόκο, χωρίς να έχει κατακλυστεί ο νους τους από  το Άγιο Πνεύμα, όπως λέει και το πρώτο τροπάριο της α΄ωδής του κανόνα του Ακαθίστου Ύμνου, όταν ο ίδιος ο Αρχάγγελος Γαβριήλ κατάπληκτος μπροστά στην ωραιότητα της παρθενίας Της και την υπερλαμπρότητα της αγνότητάς Της, αναφωνεί «ποῖόν σοι ἐγκώμιον προσαγάγω ἐπάξιον - ποιον ύμνο επάξιο να σου προσφέρω»; 

          Έτσι κατόρθωσαν αυτοί οι άνθρωποι, οι  θεοφώτιστοι τρισμέγιστοι φωστήρες, οι μελίρρυτοι ποταμοί της σοφίας, οι γλωσσοχείμαρροι και λεξιπλάστες που γνώριζαν άπταιστα την αρχαία γλώσσα και τη Βυζαντινή Μουσική να συνθέσουν τα ανεπανάληπτα ποιητικά και μουσικά αριστουργήματα, τα οποία περιέχουν έναν τεράστιο λεξιλογικό θησαυρό ουσιαστικών (ἡ γαστὴρ ἐνθέου σαρκώσεως), επιθέτων (ἡ ἐπουράνιος κλῖμαξ), μετοχών (ἡ ἀρρήτως τὸ φῶς γεννήσασα),  παρομοιώσεων (τὸ κλῆμα βλαστοῦ ἀμαράντου) κλπ. ο οποίος αποδίδει το μεγαλείο της εκλεκτής του Θεού, της γυναίκας της ευλογημένης «ἐν γυναιξί» που ενσάρκωσε και ενανθρώπισε τον ίδιο το Θεό και με τα οποία αγαλλιάζεται και καλλωπίζεται πνευματικά η ψυχή των πιστών. 

         Μελετώντας αυτά τα υμνογραφικά αριστουργήματα, σκέφτηκα να παρουσιάσω   αυτόν τον απέραντο λεκτικό πλούτο που αναφέρεται στην Παναγία μας και σε όσους συμπολίτες μας επιθυμούν να γίνουν κοινωνοί  τους, τμηματικά, ανάλογα με τα γεγονότα που έχουν σχέση με Αυτή και τις γιορτές Της, αρχίζοντας από τον Ακάθιστο Ύμνο.

 ΑΚΑΘΙΣΤΟΣ  ΥΜΝΟΣ

ΠΡΟΟΙΜΙΟΝ   

     Ἀειμακάριστος καὶ παναμώμητος (πάναγνη, αναμάρτητη),  ὑπέρμαχος στρατηγός,                                                                                                          νύμφη ἀνύμφευτος (παρθένα, νεαρή κόρη), ἀπειρόγαμος (αυτή  που έχει  απειρία  γάμου, η ανύπαντρη).

Κανόνας,  ᾨδή α΄

     Βασιλίς μήτηρ, Χριστοῦ βίβλος ἔμψυχος (Η Παναγία είναι  το έμψυχο βιβλίο, μέσα στο οποίο βρίσκονται ο Χριστός και το  έργο του. Μέσα από την Παναγία αντιλαμβανόμαστε την παρουσία του),  χαρᾶς δοχεῖον, Ἀδάμ ἐπανόρθωσις (η Παναγία, μέσω της γέννησης του Χριστού, είναι η σωτηρία και η ανανέωση του ανθρώπου - του νέου Αδάμ), τοῦ ᾍδου ἡ νέκρωσις (η Παναγία με τη γέννηση του Ζωοδότη Χριστού είναι η νέκρωση του Θανάτου), τό παλάτιον τοῦ μόνου Βασιλέως, θρόνος πύρινος τοῦ Παντοκράτορος (είναι ο φλογερός, ο θεϊκός θρόνος του Χριστού), κόσμου διάσωσμα (η σωτηρία των ανθρώπων), Ῥόδον τὸ ἀμάραντον (το τριαντάφυλλο που δεν μαραίνεται ποτέ), τὸ μῆλον τὸ εὔοσμον (το μήλο που μοσχοβολά), τὸ ὀσφράδιον τοῦ πάντων Βασιλέως (το άρωμα, η εξαίσια μυρωδιά του βασιλιά των πάντων - του Χριστού), κόσμου διάσωσμα (η σωτηρία του κόσμου) Ἁγνείας θησαύρισμα (πολύτιμος θησαυρός αγνότητας), ἡδύπνοον κρίνον (πνευματική καθαρότητα που ευωδιάζει), θυμίαμα εὔοσμον (θυμίαμα με την εξαίσια ευωδιά), μύρον πολύτιμον.

Στάση Α΄

ΟΙΚΟΙ  Α΄ - Β΄

      Ἡ ἀνάκλησις τοῦ πεσόντος Ἀδὰμ καὶ ἡ λύτρωσις τῶν δακρύων τῆς Εὔας = Η Παναγία, με τη γέννηση του Θεού, συνετέλεσε στην επιστροφή του απομακρυνθέντος  από αυτόν ανθρώπου κοντά του και στη μετατροπή των δακρύων της Εύας (κάθε γυναίκας και κάθε ανθρώπου) σε δάκρυα χαράς.

     Τὸ δυσανάβατον ὕψος ἀνθρωπίνοις λογισμοῖς καὶ τὸ δυσθεώρητον βάθος καὶ ἀγγέλων ὀφθαλμοῖς = Τόση μεγάλη είναι η αξία (αγνότητα και αγιότητα) της Παναγίας μας  που δεν μπορεί να κατανοηθεί από την ανθρώπινη σκέψη, αλλά και από τους ίδιους τους Αγγέλους.

      Ἡ βασιλέως καθέδρα = Η Παναγία είναι ο θρόνος, η κοιλία πουκράτησε το Θεό.  

     Ὁ ἀστήρ ἐμφαίνων τὸν Ἥλιον =  Η Παναγία είναι σαν το πρωινό αστέρι, τον Αυγερινό που προμηνύει την ανατολή  του ήλιου.

      Ἡ γαστὴρ ἐνθέου σαρκώσεως = Η σάρκωση του Θεού  έγινε στην κοιλία Της.

ΟΙΚΟΙ  Γ΄- Δ΄

       Ἡ μύστις βουλῆς ἀπορρήτου = Η Παναγία μυήθηκε στο απόκρυφο θέλημα του Θεού.

      Ἡ πίστις σιγῇ δεομένων = Αυτή είναι η πίστη αυτών που προσεύχονται σιωπηλά.

     Τὸ προοίμιον τῶν θαυμάτων Χριστοῦ = Είναι το πρώτο θαύμα  του Χριστού.

     Τὸ κεφάλαιον τῶν δογμάτων Χριστοῦ = Η Παναγία είναι η βάση της δογματικής διδασκαλίας του Χριστού.

      Ἡ ἐπουράνιος κλῖμαξ δι’ ἧς κατέβη ὁ θεός = Η Παναγία είναι η σκάλα με την οποία κατέβηκε ο Χριστός στη γη.

      Ἡ γέφυρα ἡ μετάγουσα  τοὺς ἐκ γῆς πρὸς οὐρανόν = Η Παναγία είναι η σκάλα με την οποία ανεβαίνουν προς τον ουρανό οι πιστοί.

     Τὸ πολυθρύλητον θαῦμα τῶν ἀγγέλων  καί τὸ πολυθρήνητον τραῦμα  τῶν δαιμόνων =  Η Παναγία θαυμάζεται πολύ από τους αγγέλους, γιατί είναι ένας θρύλος μεγάλων διαστάσεων και προκαλεί πολυθρήνητα και αγιάτρευτα τραύματα στους δαίμονες.

      Ἡ ἀρρήτως τὸ φῶς γεννήσασα  καὶ ἡ μηδένα διδάξασα τὸ “πῶς” = Η Παναγία είναι αυτή που γέννησε το Φως, τον Ιησού Χριστό με τρόπο που δεν μπορεί να ειπωθεί και να κατανοηθεί και που ούτε η ίδια  το είπε σε κανέναν.

      Ἡ τήν γνῶσιν τῶν σοφῶν ὑπερβαίνουσα  καὶ ἡ τάς φρένας τῶν πιστῶν καταυγάζουσα = Η γνώση της Παναγίας είναι τόσο μεγάλη που υπερβαίνει αυτή των σοφών και αυτή που φωτίζει το πνεύμα κάθε πιστού.

ΟΙΚΟΙ  Ε΄- ΣΤ΄

      Τὸ κλῆμα βλαστοῦ ἀμαράντου καὶ τὸ κτῆμα καρποῦ ἀθανάτου  = Η Παναγία  είναι το κλήμα που παρήγαγε  τον αμάραντο βλαστό και το κτήμα που έδωσε τον αθάνατο καρπό (το Χριστό).   

      Ἡ γεωργοῦσα γεωργὸν φιλάνθρωπον  καὶ ἡ φύουσα φυτουργὸν τῆς ζωῆς ἡμῶν = Η Παναγία  κυοφορεί το φιλάνθρωπο γεωργό και  γεννά το Δημιουργό της ζωής μας (το Χριστό).

      Ἡ ἄρουρα ἡ βλαστάνουσα εὐφορίαν οἰκτιρμῶν = Η Παναγία είναι η εύφορη γη που δίνει στους καλλιεργητές της πλήθος καρπών, δηλαδή πληθώρα ευσπλαχνίας.

      Ἡ τράπεζα βαστάζουσα  εὐθηνίαν ἱλασμῶν = Η Παναγία είναι η  τράπεζα που φέρει το Χριστό, την αφθονία της συγχώρεσης και της εξιλέωσης.

      Τὸ θυμίαμα δεκτὸν πρεσβείας   καὶ  τό  ἐξίλασμα παντὸς τοῦ κόσμου =   H Παναγία  διαβιβάζει τις παρακλήσεις της για τη συγχώρεση των ανθρώπων στο Θεό και Εκείνος τις δέχεται ευχαρίστως και συγχωρεί τις αμαρτίες τους.

      Ἡ εὐδοκία θεοῦ πρὸς θνητοὺς   καὶ ἡ παρρησία θνητῶν πρὸς θεὸν =   Οι πιστοί το οφείλουν στην Παναγία ότι ο Θεός  απαντά στους ανθρώπους με ευχαρίστηση και εύνοια αλλά και ότι οι άνθρωποι απευθύνονται σ’ Αυτόν με χαρά και θάρρος.

Κανόνας,  ᾨδή γ΄

       Ἡ ζῶσα, ἄφθονος καὶ ἀκένωτος πηγή,  (η ζωντανή και ανεξάντλητη πηγή), χώρα ἀνήροτος (το έδαφος που δεν οργώθηκε ποτέ, το σώμα της Παναγίας, που έμεινε  ανέπαφο, παρθένο), ἔμψυχος τράπεζα (η Παναγία μας είναι η ζώσα τράπεζα που φέρει  τον άρτο της ζωής, το Χριστό),  ἡ Δάμαλις, ἡ τεκοῦσα τὸν μόσχον τὸν ἄμωμον  καί ἡ Ἀμνὰς ἡ κυήσασα Θεοῦ Ἀμνὸν (είναι η μοσχίδα και η Αμνάς – η μητέρα που κυοφόρησε  και γέννησε το μόσχο και τον Αμνό του  Θεού, το Χριστό τον αναμάρτητο), θερμὸν ἱλαστήριον (η Παναγία έγινε το θερμό θυσιαστήριο προς εξαγνισμό των ψυχών), Ὄρθρος φαεινὸς, ἡ φέρουσα  τὸν Ἥλιον Χριστόν (είναι η φωτεινή αυγή που κρατά στην αγκαλιά της τον υπέρλαμπρο Ήλιο-το Χριστό),φωτὸς  κατοικητήριον, ἡ  τὸ σκότος λύσασα καὶ τοὺς ζοφώδεις δαίμονας ὁλοτελῶς ἐκμειώσασα (είναι η κατοικία και η πηγή του φωτός - του Χριστού, που εξουδετερώνει το σκοτάδι της αμαρτίας  και τους σκοτεινούς και πονηρούς δαίμονες), Πύλη μόνη, ἣν ὁ Λόγος διώδευσε μόνος (είναι η μοναδική πύλη, την οποία διάβηκε μόνος του ο Λόγος - ο Χριστός), ἡ μοχλούς καὶ πύλας  ᾍδου  τῷ τόκῳ της συντρίψασα (αυτή που με τη γέννηση του Υιού της συνέτριψε τις αμπάρες και τις πύλες του Άδη για να ελευθερωθούν οι έγκλειστοι και να σωθούν), ἡ θεία εἴσοδος τῶν σῳζομένων (είναι η θεία είσοδος προς τον Παράδεισο γι΄αυτούς που σώζονται).

Στάση Β΄

ΟΙΚΟΙ  Ζ΄- Η΄

      Ἡ Μήτηρ ἀμνοῦ καὶ ποιμένος  καὶ ἡ αὐλὴ λογικῶν προβάτων = Η Παναγία είναι η μητέρα  και του  Χριστού ως ανθρώπου που παρουσιάζεται ως αμνός  και ως Θεού που παρουσιάζεται ως ποιμένας. Είναι επίσης η μάντρα των πιστών, δηλαδή των λογικών προβάτων.

     Τὸ ἀμυντήριον ἀοράτων ἐχθρῶν καὶ τὸ ἀνοικτήριον θυρῶν Παραδείσου  = Είναι το όπλο με το οποίο οι πιστοί αμύνονται κατά των πονηρών πνευμάτων και  το κλειδί με το οποίο  ανοίγουν οι πιστοί τις πύλες του Παραδείσου.

     Τὸ ἀσίγητον στόμα τῶν Ἀποστόλων  καὶ τὸ ἀνίκητον θάρσος τῶν Ἀθλοφόρων = Είναι το στόμα των Αποστόλων που ακατάπαυστα μιλά για το Χριστό και το ακατανίκητο θάρρος των αθλητών της πίστης, δηλαδή των αγίων.

     Τὸ στεῤῥὸν τῆς Πίστεως ἔρεισμα καὶ τὸ λαμπρὸν τῆς χάριτος γνώρισμα = Είναι η στέρεη και ασάλευτη βάση της πίστης μας και η λαμπρότητα της χάρης  που της έδωσε ο Θεός.

ΟΙΚΟΙ  Ι΄- Κ΄

     Ἡ Μήτηρ ἀστέρος ἀδύτου καὶ ἡ αὐγὴ μυστικῆς ἡμέρας = Είναι η μητέρα του αστεριού που δεν δύει ποτέ (του Χριστού) και η αυγή της μυστικής μέρας, δηλαδή της αιώνιας βασιλείας.

     Ἡ σβέσασα τῆς ἀπάτης τὴν κάμινον καὶ ἡ φωτίζουσα τῆς Τριάδος τοὺς μύστας = Είναι αυτή που έσβησε το καμίνι της ειδωλολατρικιής πλάνης.

     Ἡ ἐκβαλοῦσα τῆς ἀρχῆς τύραννον ἀπάνθρωπον καὶ ἡ ἐπιδείξασα Κύριον φιλάνθρωπον Χριστόν = Αυτή ξεθρόνισε το διάβολο,  τον τύραννο των ψυχών και ενθρόνισε  το Χριστό, τον πολυέλαιο και φιλάνθρωπο.

     Ἡ λυτρουμένη τῆς βαρβάρου θρησκείας  καὶ ἡ ῥυομένη τοῦ βορβόρου τῶν ἔργων = Αυτή μας  ελευθέρωσε από την βάρβαρη θρησκεία της ειδωλολατρίας και τον πολυθεϊσμό και από το βούρκο  των αμαρτιών.

     Ἡ παύσασα πυρὸς προσκύνησιν καὶ ἡ ἀπαλλάττουσα φλογὸς παθῶν = Αυτή σταμάτησε την προσκύνηση της φωτιάς ως θεού και μας απάλλαξε από τη φλόγα των αμαρτωλών παθών μας που κατέκαιγε την ψυχή μας.

     Ἡ ὁδηγός σωφροσύνης πιστῶν καὶ ἡ εὐφροσύνη πασῶν γενεῶν = Αυτή είναι η οδηγός των πιστών προς τη σωφροσύνη και σύνεση και η χαρά όλων των γενεών.

ΟΙΚΟΙ  Λ΄- Μ΄

     Ἡ ἀνόρθωσις τῶν ἀνθρώπων καὶ ἡ κατάπτωσις τῶν δαιμόνων = Είναι η ανόρθωση των ανθρώπων και η κατάπτωση των δαιμόνων.

     Ἡ πατήσασα τῆς ἀπάτης τὴν πλάνην καὶ ἡ ἐλέγξασα τῶν εἰδώλων τὸν δόλον = Αυτή νίκησε το Διάβολο και εξαφάνισε ολοσχερώς την  απάτη του και έφερε στο φως το δόλο του, δηλαδή τη θεοποίηση των ειδώλων.           

     Ἡ θάλασσα ἡ ποντίσασα Φαραὼ τὸν νοητόν καὶ ἡ πέτρα ἡ ποτίσασα τοὺς διψῶντας τὴν ζωήν = Όπως η Ερυθρά θάλασσα βύθισε το Φαραώ, έτσι η Παναγία καταπόντισε το Διάβολο. Είναι επίσης ο βράχος από τον οποίο αναβλύζει το ύδωρ της ζωής και ποτίζει τους πιστούς, όπως ανέβλυσε στην έρημο και πότισε το λαό του Θεού.

     Ὁ  πύρινος στῦλος ὁδηγῶν τοὺς ἐν σκότει καὶ ἡ σκέπη τοῦ κόσμου, ἡ πλατυτέρα νεφέλης = Είναι το φως που φωτίζει και οδηγεί αυτούς που βρίσκονται στο σκοτάδι του πνευματικού θανάτου για να ελευθερωθούν από αυτόν. Είναι η Πλατυτέρα από τις νεφέλες που έχει υπό την προστασία της τους πιστούς σαν τη νεφέλη που προστάτευε τους Ισραηλίτες από τον καυτό ήλιο.

     Ἡ διάδοχος τοῦ μάννα τροφὴ καὶ ἡ διάκονος ἁγίας τρυφῆς = Είναι η τροφή σαν το μάννα που έτρεφε τους Ισραηλίτες  στην έρημο και ο υπηρέτης της αγίας απόλαυσης.

     Ἡ γῆ τῆς ἐπαγγελίας ἐξ ἧς ῥέει μέλι καὶ γάλα = Είναι η Γη της Επαγγελίας από την οποία ρέει πνευματική τροφή (πνευματικό μέλι και γάλα).

Κανόνας,  ᾨδή δ΄

      Πῖον ὄρος καὶ τετυρωμένον ἐν Πνεύματι (είναι το πλούσιο, εύφορο και ευλογημένο όρος που τελειοποιήθηκε από το Άγιο Πνεύμα), ἡ λυχνία καὶ ἡ στάμνος, ἡ μάννα φέρουσα, τὸ γλυκαῖνον τὰ τῶν εὐσεβῶν αἰσθητήρια (είναι η λυχνία,  το φως και η στάμνα που περιέχει το πνευματικό μάννα, τον ίδιο το Χριστό, που γλυκαίνει τις αισθήσεις των ευσεβών), Ἱλαστήριον τοῦ κόσμου (είναι το μέσον εξιλέωσης, συγχώρησης των ανθρώπων),  κλῖμαξ γῆθεν, πάντας ἀνυψώσασα χάριτι (είναι η σκάλα που με τη χάρη της μας ανυψώνει από τη γη στον ουρανό), ἡ γέφυρα, ἡ μετάγουσα ἐκ θανάτου πάντας πρὸς ζωὴν τοὺς ὑμνοῦντάς σε (είναι η γέφυρα η οποία οδηγεί από το θάνατο στη ζωή αυτούς που την υμνούν και δοξολογούν), γῆς τὸ θεμέλιον (είναι το θεμέλιο, γιατί, με τη γέννηση του Χριστού, σ’ αυτή στηρίχτηκε η σωτηρία του κόσμου), κογχύλη πορφύραν θείαν βάψασα (η Παναγία μας είναι το κοχύλι που  έβαψε με το αίμα της,  την πορφύρα, το βασιλικό ένδυμα του Χριστού),    ἀκατανόητον βάθος, ὕψος ἄρρητον (είναι το ακατανόητο βάθος  και το ύψος που κανείς δεν μπορεί να το εκφράσει), τὸ φυλακτήριον πάντων καὶ χαράκωμα, καὶ κραταίωμα, καὶ ἱερὸν καταφύγιον (είναι αυτή που μας φυλάει όλους, είναι ο πύργος της προστασίας μας και το ιερό καταφύγιό μας όταν βαλλόμαστε από τις δυνάμεις του πονηρού).

Στάση Γ΄

ΟΙΚΟΙ  Ν΄- Ξ΄

       Τὸ ἄνθος τῆς ἀφθαρσίας  καὶ τὸ στέφος τῆς ἐγκρατείας = Είναι το  αμάραντο άνθος και ο στέφανος της εγκράτειας και της παρθενίας.

      Ἡ ἐκλάμπουσα ἀναστάσεως τύπον  καὶ ἡ ἐμφαίνουσα τῶν Ἀγγέλων τὸν βίον = Είναι αυτή που μας φανερώνει τον τρόπο με τον οποίο θα ζούμε μετά την ανάσταση και τη ζωή  των Αγγέλων.

     Τὸ δένδρον τὸ ἀγλαόκαρπον, ἐξ οὗ τρέφονται πιστοί καὶ τὸ ξύλον τὸ εὐσκιόφυλλον, ὑφ᾿ οὗ σκέπονται πολλοί = Είναι το δέντρο με πολύ νόστιμους καρπούς και με την καλύτερη σκιά κάτω από την οποία βρίσκουν πολλοί καταφύγιο και δροσίζονται.

     Ἡ κυοφοροῦσα ὁδηγὸν πλανωμένοις καὶ ἡ ἀπογεννῶσα λυτρωτὴν αἰχμαλώτοις = Είναι αυτή που κυοφόρησε και γέννησε τον οδηγό γι’αυτούς που ζουν μέσα στην πλάνη  και το σωτήρα και ελευθερωτή των αιχμαλώτων (του διαβόλου).

     Ἡ δυσώπησις Κριτοῦ δικαίου καὶ ἡ συγχώρησις πολλῶν πταιόντων = Είναι η ικεσία,  προς τον Δίκαιο Κριτή με την οποία συγχωρούνται οι αμαρτίες των αμαρτωλών.

     Ἡ  στολὴ   τῶν   γυμνῶν   παῤῥησίας  καὶ ἡ   στοργὴ   πάντα   πόθον  νικῶσα  =  Η Παναγία  γίνεται  το  ένδυμα  γι’ αυτούς που δεν έχουν πνευματική τόλμη προς το Θεό και  η στοργή που νικά κάθε πόθο.
 

ΟΙΚΟΙ  Ο΄- Π΄

       Ἡ χώρα Θεοῦ ἀχωρήτου καὶ ἡ θύρα σεπτοῦ μυστηρίου = Η Παναγία είναι ο τόπος (η κοιλία) που μπόρεσε να χωρέσει τον αχώρητο Θεό  και η θύρα του σεπτού μυστηρίου, δηλαδή της ενσάρκωσης του Θεού.

     Τὸ ἀμφίβολον ἄκουσμα τῶν ἀπίστων  καὶ τὸ ἀναμφίβολον καύχημα τῶν πιστῶν = Είναι αυτή που οι άπιστοι την ακούν με αμφιβολία, γιατί δεν πιστεύουν ότι αυτή γέννησε το Θεό, αλλά και το αναμφίβολο καύχημα των πιστών.

     Τὸ πανάγιον ὄχημα τοῦ ἐπὶ τῶν Χερουβείμ  καὶ τὸ πανάριστον οἴκημα τοῦ ἐπὶ τῶν Σεραφείμ = Η Παναγία είναι το πανάγιο όχημα και η υπερτέλεια κατοικία του Θεού που κάθεται πάνω στα Χερουβείμ και τα Σεραφείμ, στις ανώτατες αγγελικές δυνάμεις.

     Ἡ ἀγαγοῦσα τἀναντία εἰς ταὐτὸ καὶ  ἡ παρθενίαν καὶ λοχείαν ζευγνῦσα = Είναι αυτή που ένωσε αντίθετα πράγματα και έκανε αξεχώρητες την παρθενία και τη μητρότητα.

     Ἡ κλεὶς τῆς Χριστοῦ Βασιλείας καὶ ἡ ἐλπὶς ἀγαθῶν αἰωνίων. Η Παναγία είναι το κλειδί για να εισέλθει κανείς στην αιώνια βασιλεία του Χριστού  και η ελπίδα για τους πιστούς ότι θα απολαύσουν τα αιώνια αγαθά της.

ΟΙΚΟΙ  Ρ΄- Σ΄

      Τὸ δοχεῖον Θεοῦ σοφίας καὶ τὸ ταμεῖον αὐτοῦ προνοίας = Είναι το δοχείο της σοφίας του Θεού και το θησαυροφυλάκιο της πρόνοιάς Του.

      Ἡ δεικνύουσα ἀσόφους τούς φιλοσόφους καὶ ἡ ἐλέγχουσα ἀλόγους τούς τεχνολόγους = Είναι αυτή που αποδεικνύει ότι οι φιλόσοφοι δεν είναι σοφοί, γιατί είναι μακριά από τη μοναδική αλήθεια, αυτή του  Χριστού ως σωτήρα του κόσμου και ότι  αυτοί που ασχολούνται με την τέχνη του λόγου, οι τεχνολόγοι,  δεν έχουν λογική.

     Ἡ τῶν Ἀθηναίων τὰς πλοκὰς διασπῶσα καὶ ἡ τῶν ἁλιέων τὰς σαγήνας πληροῦσα = Είναι  αυτή που διέλυσε τα κατασκευάσματα του λόγου των αθηναίων φιλοσόφων τα οποία παγίδευαν τους ακούοντας  και αυτή που γεμίζει τα πνευματικά δίκτυα των ψαράδων (των αποστόλων) με πιστούς με τη βοήθεια της διδασκαλίας τους.                              

     Ἡ ἐξέλκουσα βυθοῦ ἀγνοίας καὶ ἡ φωτίζουσα πολλοὺς ἐν γνώσει = Αυτή μας βγάζει από το βυθό της άγνοιας σχετικά με το Θεό  και μας φωτίζει με θεϊκή γνώση.

     Ἡ ὁλκὰς τῶν θελόντων σωθῆναι καὶ  ὁ λιμὴν τῶν τοῦ βίου πλωτήρων = Είναι το πλοίο που ανεβαίνουν όσοι θέλουν να σωθούν από τα άγρια κύματα της αμαρτίας  και το  λιμάνι αυτών που ταξιδεύουν στη θάλασσα της ζωής και τα προβλήματά της.

Στάση  Δ΄

Κανόνας, ᾨδή ε΄

        Ἂκουσμα καὶ λάλημα φρικτόν (προκαλείται δέος, όταν ακούγεται και λέγεται το όνομά της), ἐνδιαίτημα τοῦ Δεσπότου τῆς κτίσεως (η κατοικία του Χριστού), ἰσχὺς καὶ ὀχύρωμα ἀνθρώπων (το ισχυρότερο οχυρό των πιστών), τόπος ἁγιάσματος τῆς δόξης (ο αγιασμένος τόπος, η κατοικία του ένδοξου Θεού), νέκρωσις ᾍδου (η Παναγία νέκρωσε το θάνατο), νυμφὼν ὁλόφωτος (ο ολόφωτος νυφικός θάλαμος), τῶν Ἀγγέλων χαρμονή (η αγαλλίαση των Αγγέλων),  ἡ βοήθεια τῶν πιστῶς δεομένων σου (η βοήθεια όσων την παρακαλούν), πυρίμορφον ὄχημα τοῦ Λόγου (το όχημα με  μορφή πυρός που δέχτηκε μέσα του το Χριστό), ἔμψυχος  Παράδεισος, ἐν μέσῳ ἔχων τὸ ξύλον ζωῆς, τὸν Κύριον, (ο έμψυχος Παράδεισος που έχει στο μέσον του το δέντρο της ζωής, τον ίδιο το Χριστό), πόλις τοῦ Παμβασιλέως (πόλη του βασιλιά των πάντων), ὄρος ἀλατόμητον (όρος που δεν υλοτομήθηκε ποτέ, δηλαδή παρθένο), βάθος ἀμέτρητον (το πνευματικό βάθος που δεν μπορεί κανείς να μετρήσει).

ΟΙΚΟΙ  Τ΄- Υ΄

      Ἡ στήλη τῆς παρθενίας καὶ  ἡ πύλη τῆς σωτηρίας = Είναι η ακλόνητη στήλη τῆς παρθενίας, της αγνότητας  που τη διατήρησε σε όλη της ζωής της. Είναι  και  η πύλη που οδηγεί στη σωτηρία των ανθρώπων.

     Ἡ ἀρχηγός νοητῆς ἀναπλάσεως  καὶ ἡ χορηγός θεϊκῆς ἀγαθότητος =  Είναι το άλφα και το ωμέγα της πνευματικής αναγέννησης των ανθρώπων και του θεϊκού ελέους.  

     Ἡ καταργοῦσα τὸν φθορέα τῶν φρενῶν καὶ  ἡ τεκοῦσα τὸν σπορέα τῆς ἁγνείας = Είναι αυτή που εξαφάνισε το διάβολο, αυτόν που καταστρέφει το λογικό των ανθρώπων και αυτή που γέννησε το σπορέα της αγνότητας.

    Ἡ παστὰς ἀσπόρου νυμφεύσεως καὶ  ἡ ἁρμόζουσα πιστοὺς Κυρίῳ = Είναι το νυφικό κρεβάτι του άνευ σπέρματος γάμου (η αειπάρθενος). Είναι αυτή που ενώνει τους πιστούς με τον Κύριο Ιησού Χριστό.

    Ἡ καλὴ κουροτρόφος παρθένων καὶ ἡ νυμφοστόλος ψυχῶν Ἁγίων = Είναι η τροφός, αυτή που τρέφει και προστατεύει τις παρθένους και αυτή που στολίζει και καθοδηγεί τις ψυχές των αγίων που ενώνονται με το Νυμφίο, το Χριστό.

ΟΙΚΟΣ  Φ΄- Χ΄

       Ἡ ἀκτὶς νοητοῦ Ἡλίου καὶ  ἡ βολὶς τοῦ ἀδύτου φέγγους = Είναι η ακτίνα του πνευματικού Ήλιου  και η λάμψη του άδυτου αστεριού, δηλαδή του Χριστού.  

      Ἡ ἀστραπὴ ἡ τὰς ψυχὰς καταλάμπουσα καὶ  ἡ καταπλήττουσα ὡς βροντὴ τοὺς ἐχθροὺς = Είναι η αστραπή, που φωτίζει και  γεμίζει τις ψυχές  με θεϊκή γνώση. Είναι η βροντή που συντρίβει τους εχθρούς της πίστης μας που είναι οι δαίμονες.

     Ἡ τὸν πολύφωτον ἀνατέλλουσα φωτισμόν καὶ ἡ τὸν πολύῤῥητον ἀναβλύζουσα ποταμόν = Είναι αυτή που γέννησε τον πολύφωτο φωτισμό, το Χριστό και η πηγή η οποία ανάβλυσε τον πολύρρητο ποταμό της σοφίας, δηλαδή το Χριστό. 

     Ἡ τῆς κολυμβήθρας ζωγραφοῦσα τὸν τύπον καὶ ἡ τῆς ἁμαρτίας ἀναιροῦσα τὸν ῥύπον = Είναι το σύμβολο του βαπτίσματος και της νέας αναμάρτητης ζωής και αυτή που εξαλείφει τη βρομιά της αμαρτωλής ζωής μας.                                                                                                                      

     Ὁ λουτὴρ ἐκπλύνων συνείδησιν καὶ  ὁ κρατὴρ κιρνῶν ἀγαλλίασιν = Είναι το λουτρό που καθαρίζει τη συνείδησή μας και  το ποτήρι με το οποίο μας προσφέρει (κερνάει) τη θεία αγαλλίαση και ευχαρίστηση.

     Ἡ ὀσμὴ τῆς Χριστοῦ εὐωδίας καὶ ἡ ζωὴ μυστικῆς εὐωχίας. = Είναι  αυτή που ευωδιάζει με το θεϊκό άρωμα του Χριστού και αυτή που μας χαρίζει τη θεϊκή αγαλλίαση και ευχαρίστηση.

ΟΙΚΟΙ  Ψ΄- Ω΄

       Ἡ σκηνὴ τοῦ Θεοῦ καὶ Λόγου καὶ  ἡ μείζων Ἁγία Ἁγίων = Είναι η κατοικία του Χριστού που είναι Λόγος του Θεού και Θεός. Είναι  η αγιότερη και ανώτερη από την Κιβωτό της Παλαιάς Διαθήκης γιατί φέρει στα σπλάχνα της τον Υιό του Θεού.

      Ἡ Κιβωτός ἡ χρυσωθεῖσα τῷ Πνεύματι καὶ ὁ ἀδαπάνητος θησαυρός τῆς ζωῆς = Είναι η Κιβωτός της Παλαιάς Διαθήκης που χρυσώθηκε (αγιάστηκε) από το Άγιο Πνεύμα και ο ανεκτίμητος, ανεξάντλητος και αστείρευτος θησαυρός της ζωής.

    Τὸ τίμιον διάδημα βασιλέων εὐσεβῶν καὶ τὸ σεβάσμιον καύχημα ἱερέων εὐλαβῶν = Είναι το ανεκτίμητο, το τιμιότατο στέμμα των πιστών βασιλέων  και η σεβάσμια  περηφάνια των ευλαβών  ιερέων.

     Ὁ ἀσάλευτος πύργος τῆς Ἐκκλησίας καὶ τὸ ἀπόρθητον τεῖχος τῆς βασιλείας = Είναι     ο ακλόνητος πύργος προστασίας των πιστών και το απόρθητοκαι άτρωτο  τείχος της βασιλείας του Θεού.    

     Ἡ θεραπεία τοῦ ἐμοῦ χρωτὸς καὶ ἡ  σωτηρία τῆς ἐμῆς ψυχῆς = Η θεραπεύτρια των  σωματικών  και  ψυχικών  ασθενειών (ασθένειες  του  χρωτός = του σώματος  και της ψυχής).

Κανόνας, ᾨδή στ΄

       Παστὰς τοῦ Λόγου ἀμόλυντος (ο αμόλυντος νυφικός θάλαμος που φιλοξένησε το Χριστό), αἰτία τῆς τῶν πάντων θεώσεως  (η αιτία της θεώσεως όλων των πιστών), τῶν Προφητῶν περιήχημα, τῶν Ἀποστόλων τὸ ἐγκαλλώπισμα (αυτή εκπλήρωσε τις προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης και η δόξα των Αποστόλων), εὐρύχωρον σκήνωμα τοῦ Λόγου (η ευρύχωρη κατοικία του του Θεού), κόχλος ἡ τὸν θεῖον μαργαρίτην προαγαγοῦσα (το κοχύλι που φιλοξένησε το θείο μαργαριτάρι, το Χριστό),  ὁ πόκος ὁ ἔνδροσος (το μαλλί που είναι γεμάτο δροσιά), ἡ ἄφλεκτος βάτος (η βάτος που φλέγεται αλλά δεν καίγεται), νεφέλη ὁλόφωτος (το ολόφωτο σύννεφο που προστατεύει τους πιστούς με τη σκιά του).

ᾨδή ζ΄

        Ὂχημα Ἡλίου τοῦ νοητοῦ (το άρμα του πνευματικού Ήλιου-του Χριστού), ἄμπελος ἀληθινή, ἡ γεωργήσασα, τὸν βότρυν τὸν πέπειρον  (το αληθινό κλήμα που βλάστησε και έθρεψε το ώριμο σταφύλι, το Χριστό),   ἡ ῥάβδος ἡ μυστική, ἄνθος τὸ ἀμάραντον, ἡ ἐξανθήσασα (η μυστική ράβδος, το θεϊκό φυτό που έδωσε το αμάραντο άνθος, το Χριστό), ὁ τόμος ἐν ᾧ, δακτύλῳ ἐγγέγραπται Πατρὸς ὁ Λόγος  (το βιβλίο, το σώμα, στο οποίο γράφτηκε με το Άγιο Πμεύμα ο Λόγος του Πατέρα Θεού).

ᾨδή η΄

        Φωτὸς κατοικητήριον, βροτῶν ἡ σωτηρία (η κατοικία του φωτός, του Χριστού και η σωτηρία των ανθρώπων), παντευλόγητος, σκέπη καὶ κραταίωμα, τεῖχος καὶ ὀχύρωμα τῶν μελῳδούντων (αυτή ευλογείται και δοξολογείται από όλους, είναι η προστασία και η δύναμη αλλά και ισχυρό τείχος και το οχυρό που σταματά κάθε επίθεση του πονηρού για όσους υμνολογούν και ψάλλουν τη δόξα του Θεού).

ᾨδή θ΄

        Φωτισμός καὶ βεβαίωσις (ο φωτισμός η βεβαιότητα και το στήριγμα των πιστών),  ἄστρον ἄδυτον, εἰσάγον κόσμῳ τὸν μέγαν Ἥλιον (το άδυτο άστρο  που έφερε στον κόσμο το μέγιστο Ήλιο, το Χριστό), ἡ ἀνοίξασα τὴν κεκλεισμένην Ἐδὲμ (αυτή  άνοιξε τον Παράδεισο για τους πιστούς που ήταν κλειστός από την παρακοή), στῦλος πύρινος εἰσάγων εἰς τὴν ἄνω ζωήν τὸ ἀνθρώπινον ( πύρινη στήλη που οδηγεί τους ανθρώπους στην ουράνια ζωή), ἡ μόνη ἄμωμος, ἐν γυναιξὶ καὶ καλή (η μόνη αμόλυντη και εκλεκτή γυναίκα), τό σκεῦος, τό εἰσδεξάμενον μύρον τὸ ἀκένωτον, ἐπὶ σὲ κενωθὲν (το αγγείο που δέχτηκε το ανεξάντλητο μύρο - το Χριστό - που χύθηκε πάνω της), ἡ περιστερά, ἡ τὸν ἐλεήμονα ἀποκυήσασα (το περιστέρι, το σύμβολο της αγνότητας, που γέννησε το φιλεύσπλαχνο Χριστό), Ὁσίων πάντων τὸ καύχημα, τῶν Ἀθλητῶν στεφάνωμα (όλων των Οσίων το καύχημα, η περηφάνια και το στεφάνι, η δόξα των μαρτύρων), ἁπάντων τε, τῶν Δικαίων, θεῖον ἐγκαλλώπισμα, τῶν πιστῶν τὸ διάσωσμα (το κόσμημα όλων των Δικαίων και η σωτηρία των πιστών). 

Προσευχή προς την Παναγία

        Ἄσπιλος (καθαρός, ακηλίδωτος,) ἀμόλυντος, ἄφθορος, ἄχραντος (αγνός, χωρίς καμιά φθορά, αμόλυντος), ἁγνὴ Παρθένος, Θεόνυμφος Δέσποινα, ἡ μόνη ἐλπίς τῶν ἀπηλπισμένων, τῶν πολεμουμένων βοήθεια, ἡ ἑτοίμη ἀντίληψις τῶν εἰς σὲ προστρεχόντων (η άμεση κατανόση των προβληματων, επέμβαση και βοήθεια σ’ αυτούς που προσφεύγουν σ’ Αυτήν), πάντων τῶν Χριστιανῶν τὸ καταφύγιον, ἐλεήμων, βοηθός, συμπαθής, φιλάγαθος, θερμὴ προστάτις καὶ βοηθός, Ὑπερένδοξος, ἀειπάρθενος, εὐλογημένη Θεοτόκος.

Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ  ΤΗΣ  ΘΕΟΤΟΚΟΥ

 ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ

      Γῆ ἄσπορος (η Παναγία είναι η γη που έβγαλε καρπό χωρίς σπόρο)  βάτος ἄφλεκτος (η βάτος η φλεγόμενη και μη καιγόμενη),  βάθος δυσθεώρητον, ἡ γέφυρα, ἡ πρὸς τοὺς οὐρανοὺς μετάγουσα (η γέφυρα που οδηγεί στον ουρανό), κλῖμαξ μετάρσιος (η σκάλα που ενώνει τη γη με τον ουρανό),  θεία στάμνος τοῦ Μάννα, λύσις τῆς ἀρᾶς,  Ἀδάμ ἡ ἀνάκλησις (η Παναγία έλυσε την κατάρα του προπατερικού αμαρτήματος και ανόρθωσε τον άνθρωπο), ἡ ἄφθορος Κόρη (αναμάρτητη), χωρίον εὐρύχωρον καὶ τόπος ἁγιάσματος, Παναγία ὑπεράμωμος.

 ΟΡΘΡΟΣ

       Εὐλογημένη Μαρία, ἀκατάληπτον (ακατανόητο) καὶ ἀνερμήνευτον θαῦμα, βροτῶν ἡ ἀνάκλησις (η ανόρθωση του ανθρώπου), Σεμνή καὶ  Ἄχραντος, πανάμωμος, ἀνύμφευτος  Κόρη καὶ ἀπειρόγαμος.

 ᾠδές α΄- θ'

      Βασιλίς Μητηρ, ζῶσα καὶ ἄφθορος πηγή, Κεχαριτωμένη ἀνύμφευτος, ἔμψυχος Θεοῦ κιβωτός

Εξαποστειλάρια

       Κατάρας  λύτρωσις, σεμνὴ Μητρόθεος, ἔμψυχος  βάτος, λαμπάς, θρόνoς, κλῖμαξ καὶ πύλη, θεῖον ὄχημα, κούφη νεφέλη (ελαφρύ σύννεφο), στάμνος  πάγχρυσος, ὄρος, σκηνὴ καὶ τράπεζα, Εὔας ἡ λύσις.

ΑΙΝΟΙ

     Ὄχημα τῆς θεότητος ὅλης, Μήτηρ τῆς ζωῆς, Παρθένος Μήτηρ ἀνύμφευτος.

ΘΕΟΤΟΚΙΑ

Ἦχος α´

        Ἡ ἁγία Θεοτόκος, τὸ ἀμόλυντον κειμήλιον τῆς παρθενίας (η απόλυτη αγνότητα, ο θησαυρός της παρθενίας), ὁ λογικὸς τοῦ δευτέρου Ἀδὰμ Παράδεισος (ο πνευματικός Παράδεισος του Χριστού), τὸ ἐργαστήριον τῆς ἑνώσεως τῶν δύο φύσεων, ἡ πανήγυρις τοῦ σωτηρίου συναλλάγματος (η γιορτή για τη σωτήρια συμφωνία), ἡ παστάς, ἐν ᾗ ὁ Λόγος ἐνυμφεύσατο τὴν σάρκα, ἡ ὄντως κούφη νεφέλη, ἡ τὸν ἐπὶ τῶν Χερουβὶμ μετὰ σώματος βαστάσασα.

      Τῶν Ἀσωμάτων τὸ ᾆσμα καὶ τῶν πιστῶν τὸ ἐγκαλλώπισμα (το καύχημα, η περηφάνια), οὐρανός καὶ ναὸς τῆς Θεότητος,   τῆς πίστεως  ἡ ἄγκυρα.

Ἦχος β´

      Ἡ τὸν Ἀδὰμ θεώσασα, ἡ φωτίσασα τὸ γένος ἡμῶν, Χριστιανῶν τὸ γένος. 

Ἦχος γ´

        Ἡ ἄχραντος Κόρη, Ἀδὰμ τοῦ γηγενοῦς θυγάτηρ (κόρη του Αδάμ που δημιουργήθηκε από τη γη, το χώμα), ἡ συνάψασα τὰ κάτω τοῖς ἐπουρανίοις, ἡ ἐλπὶς πάντων τῶν περάτων τῆς γῆς, προστασία καὶ ἀντίληψις.

            Ἦχος δ´= Πρόξενος τῶν τοσούτων ἀγαθῶν, μήτηρ πρόξενος ζωῆς. 

Ἦχος πλ.α´= Ἡ ὑπέρτιμος τῶν Χερουβίμ

Ἦχος πλ.β΄

       Τῆς ἀνθρωπίνης οὐσίας τὸ χωνευτήριον (η Παναγία είναι ο τόπος της ανάπλασης του ανθρώπου), τῶν ἀπορρήτων θαυμάτων τὸ ἐργαστήριον (η Παναγία είναι το εργαστήριο όπου ενώθηκε ο Θεός με τον άνθρωπο). 

Ἦχος βαρύς = Σεμνὴ Ἀπειρόγαμος

Ἦχος πλ. δ´ = Σεμνὴ παμμακάριστος, Μήτηρ ἀνύμφευτος

ΜΕΓΑΛΟΣ ΠΑΡΑΚΛΗΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΟΥ 15ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ

ᾨδὴ  α΄ = Ὑπεραγία Θεοτόκος.

ᾨδὴ  γ΄

     Ἀληθής  Θεοτόκος, ἄῤῥηκτον καί ἀπροσμάχητον τεῖχος (απόρθητο και αήττητο τείχος), πανύμνητος Θεοτόκος, θερμή πρεσβεία, θερμὴ προστασία,  θερμὴ ἀντίληψις (θερμή και βαθιά κατανόηση των πιστών),  ἐλέους πηγή, τοῦ κόσμου καταφύγιον.

ᾨδὴ  δ΄

     Πάναγνος, Κόρη πανύμνητος, ἄσπιλος (ακηλίδωτος, καθαρός, άμεμπτος), καταφυγὴ (καταφύγιο), σκέπη κραταιά (ισχυρό καταφύγιο), ὅπλον σωτηρίας, ἐλπὶς ἀπηλπισμένων, ἀσθενῶν συμμαχία, θλιβομένων χαρὰ καὶ ἀντίληψις (κατανόηση).

ᾨδὴ   ε΄

     Μητροπάρθενος, Θεόνυμφος, Κόρη πανύμνητος,  θεία σκέπη, ὅπλον καὶ τεῖχος ἀπόρθητον, ποταμός τῆς ζωῆς ἀνεξάντλητος,  προστασία, βοηθός καὶ σωτηρία.

ᾨδὴ  στ΄

     Νόσων ἰατρὸς, παντελής συντριμμός τοῦ θανάτου (ολοσχερής   συντριβή του θανάτου), ποταμός τῆς ζωῆς ἀνεξάντλητος,  ταχινὴ καὶ ὀξεῖα ἀντίληψις (άμεση και γρήγορη κατανόηση των προβλημάτων των πιστών), βοηθός, διώκτης (διώκτης των εχθρών των πιστών) καὶ ῥύστης (σωτήρας), ἄῤῥηκτον (απόρθητο και μακλόνητο) τεῖχος καὶ προστασία.

μικρή συναπτὴ

     Προστασία ἀκαταίσχυντος (απόλυτη, ισχυρή και σίγουρη προστασία), μεσιτεία ἀμετάθετος (η Παναγία είναι η αμετακίνητη μεσίτρια προς το Θεό), ἀγαθή, ἀνθρωπίνη προστασία, Παναγία Δέσποινα, Δέσποινα τοῦ κόσμου, ἐλπὶς  καὶ προστασία των πιστών,  ἁγνὴ Παρθένος Θεοτόκος, Μεταβολὴ τῶν θλιβομένων (η Παναγία μετατρέπει τη θλίψη των πιστών σε χαρά και λύτρωση), ἀπαλλαγὴ τῶν ἀσθενούντων, τῶν πολεμουμένων ἡ εἰρήνη, τῶν χειμαζομένων (αυτών που υποφέρουν) ἡ γαλήνη.    

ᾨδὴ  ζ΄

     Δοχεῖον φωτὸς, σκέπη καὶ προστασία, ἀντίληψις καὶ καύχημα (κατανόηση, δόξα και περηφάνια), ἀβοηθήτων δύναμις, ἐλπὶς ἀπηλπισμένων.

ᾨδὴ  η΄

      Λιμήν (λιμάνι), χαρὰ καὶ εὐφροσύνη, ταχινὴ βοήθεια (γρήγορη βοήθεια), ῥύστις καὶ προστάτις (λυτρώνει και προστατεύει), θρόνος πυρίμορφος Κυρίου (η κοιλία με τη μορφή του πυρός στην οποία ενσαρκώθηκε ο Χριστός), θεία καὶ μανναδόχος στάμνα (η στάμνα που περιέχει το θείο άρτο - το Χριστό), χρυσῆ λυχνία, λαμπὰς ἄσβεστος,δόξα τῶν παρθένων καὶ μητέρων, ὡράϊσμα καὶ κλέος (ωραιότητα και δόξα).

ᾨδὴ  θ΄

     Θεονύμφευτος (νύμφη του Θεού), ἀληθής Θεοῦ λοχεύτρια (λεχώνα που γέννησε το Θεό), Δεσπότου Θεοῦ Μήτηρ, ἀειμακάριστος καὶ παναμώμητος (πάναγνος), τιμιωτέρα τῶν Χερουβείμ (άγγελοι με υψηλά αξιώματα), ἐνδοξοτέρα τῶν Σεραφείμ (τάγμα αγγέλων γύρω από το θρόνο του Θεού – εξαπτέρυγα), ὑψηλοτέρα τῶν οὐρανῶν, καθαρωτέρα λαμπηδόνων ἡλιακῶν (λαμπρότερη και από τις λάμψεις του ήλιου), Δέσποινα τοῦ κόσμου, Δέσποινα καὶ μήτηρ τοῦ Λυτρωτοῦ, πανύμνητος.

Εξαποστειλάρια

       Ὁ γλυκασμὸς τῶν Ἀγγέλων (η αγαλλίαση, η απόλυτη ευχαρίστηση των Αγγέλων), Χρυσοπλοκώτατος πύργος (πύργος κατασκευασμένος και στολισμένος από χρυσό),   δωδεκάτειχος πόλις (η Παναγία μας εμφανίζεται τόσο δυνατή  όσο μια πόλη που περιστοιχίζεται από δώδεκα τείχη),  ἡλιοστάλακτος θρόνος (η Παναγία μας είναι σαν  έναν λαμπρότατο θρόνο),   καθέδρα τοῦ Βασιλέως (η έδρα, το κατοικητήριο του Χριστού), ἀκατανόητον θαῦμα.  

ΜΙΚΡΟΣ ΠΑΡΑΚΛΗΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΟΥ 15ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ

ᾨδὴ  α΄

      Μῆτερ τοῦ Λόγου, Πανάμωμος (πάναγνος), ἀγαθὴ ἀγαθοῦ (ἀγαθὴ μητέρα του υπεράγαθου   Θεού), λοχεύτρια (λεχώνα), Θεομῆτορ.

ᾨδὴ  γ΄

      Θεογεννῆτορ Παρθένος, ἡ αἰτία τῶν ἀγαθῶν, τὸ στήριγμα τῶν πιστῶν, μόνη Πανύμνητος, Θεόνυμφος, μόνη Πανάχραντος (αμόλυντος, πάναγνος), Θεομακάριστος (ευλογημένη από το Θεό), ἀδαπάνητος (ανεξάντλητος), θησαυρός, τεῖχος ἀπροσμάχητον, ἄῤῥηκτον τεῖχος καὶ προστασία (ακλόνητο και απόρθητο τείχος), πανύμνητος Θεοτόκος, πρεσβεία θερμή, ἐλέους πηγή, τοῦ κόσμου καταφύγιον.  

ᾨδὴ  δ΄

     Τὸν κυβερνήτην τεκοῦσα Κύριον, ἡ τὸν εὔσπλαγχνον καὶ Σωτῆρα πάντων κυήσασα, ἡ ἐλπίς καὶ στήριγμα καὶ τῆς σωτηρίας τεῖχος ἀκράδαντον (ακλόνητο και απόρθητο).

ᾨδὴ  ε΄

      Ἡ γεννήσασα τῆς εὐφροσύνης  τὸν αἴτιον (αυτή που γέννησε την πηγή της χαράς και της αγαλλίασης – το Χριστό), ἡ τεκοῦσα αἰωνίαν λύτρωσιν καὶ τὴν πάντα νοῦν ὑπερέχουσαν εἰρήνην (αυτή γέννησε Αυτόν που μας χάρισε την αιώνια σωτηρία και την ειρήνη που είναι πάνω από κάθε λογική),  ἡ τεκοῦσα τὸ θεῖον καὶ προαιώνιον φῶς (αυτή που γέννησε το Χριστό).

ᾨδὴ στ΄

      Προστάτις τῆς ζωῆς, καὶ φρουρὰ ἀσφαλεστάτη, τεῖχος καταφυγῆς, παντελής σωτηρία ψυχῶν, ἡ κυήσασα τὸν λυτῆρα (ιατρός) τῶν νόσων, ἀκαταίσχυντος προστασία τῶν Χριστιανῶν (η απόλυτη και ισχυρή προστασία προς τους πιστούς),   ἀμετάθετος μεσιτεία (αμετακίνητη)  πρὸς τὸν Ποιητὴν, ἀνθρωπίνη προστασία.

ᾨδὴ ζ΄

     Θησαυρὸς σωτηρίας, πηγὴ ἀφθαρσίας (πηγή της αιωνιότητας), πύργος ἀσφαλείας, θύρα μετανοίας. 

ᾨδὴ θ΄

      Λιμὴν καὶ προστασία, τεῖχος ἀκράδαντον (ακλόνητο, απόρθητο), καταφυγή  καὶ σκέπη καὶ ἀγαλλίαμα (ανείπωτη χαρά), Δέσποινα καὶ Μήτηρ τοῦ Λυτρωτοῦ, ἡ σωτηρία τοῦ γένους τῶν χριστιανῶν.

Τροπάρια, Ἦχος β'

      Ἡ χαρά πάντων τῶν θλιβομένων, προστάτις ἀδικουμένων, τροφή πενομένων (φτωχών και πεινασμένων), παράκλησις ξένων (φιλοξενία και παρηγοριά των ξένων και ξενιτεμένων),   βακτηρία τυφλῶν, ἐπίσκεψις ἀσθενούντων, σκέπη καὶ ἀντίληψις καταπονουμένων (καταφύγιο και βοήθεια όσων ταλαιπωρούνται από δοκιμασίες και προβλήματα), βοηθός ὀρφανῶν.

Η ΚΟΙΜΗΣΗ  ΤΗΣ  ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Εσπερινός

      Ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς, τοῦ Ὑψίστου θρόνος, Παναγία Παρθένος ἁγνή, πανύμνητος καὶ ἀπειρόγαμος, τὸ θεῖον καὶ ἐξαίσιον μυστήριον τῆς Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ οἰκονομίας, ἡ παντάνασσα θεόπαις (η βασίλισσα των πάντων που γέννησε θείο τέκνο), ἄχραντος (αμόλυντος, αγνός, ιερός), μήτηρ τῆς ζωῆς.

Όρθρος  

Καθίσματα

       Θυγάτηρ, θεόπαις καὶ Παρθένος, ἡ ζῶσα καὶ ἄφθονος πηγή, ἀπείρανδρος, απειρόγαμος (που δεν έχει πείρα άντρα, παρθένος), βρεφοτρόφος, μητρόθεος, τῆς μελλούσης ζωῆς ἡ ἀπόλαυσις.

Κανόνας, ᾠδές  

      Βασιλίς Μήτηρ, οὐράνιος Πάναγνος, νύμφη πανάμωμος (κατά πάντα αμόλυντος),       Θεοδόχον σκῆνος (η κατοικία και το σκεύος του Θεού), ἔμψυχος κιβωτός, ἡ τεκοῦσα  τὴν ὄντως ζωήν, τὸ ὄρος τὸ ἅγιον, οὐρανὸς ἐπίγειος,  ἔμψυχος οὐρανός τοῦ Παμβασιλέως, Ἀκήρατος πηγή (καθαρή, αμόλυντη πηγή), φαεινὴ λυχνία (φωτεινή), θυμιατήριον θείου χρύσεον ἄνθρακος (χρυσό θυμιατήρι μέσα στο οποίο καίγεται το θυμίαμα από το θείο άνθρακα, το Χριστό), τέμενος Ζωῆς (ιερός χώρος, ναός).

ΑΙΝΟΙ

      Ὂχημα τῆς Θεότητος ὅλης (το όχημα που κράτησε όλη τη Θεότητα με τις δύο φύσεις της), τὴν ζωὴν ἡ κυήσασα (που κυοφορούσε τη ζωή- το Χριστό).

8^Η  ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ – ΤΟ ΓΕΝΕΣΙΟΝ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ

Εσπερινός

      Τὸ τῆς παρθενίας κειμήλιον (ο ανεκτίμητος θησαυρός της Παρθενίας), ἡ τοῦ Ἀαρὼν βλαστήσασα ῥάβδος (η Παναγία μας  βλάστησε και έβγαλε το σημαντικότερο βλαστό, τον ίδιο το Χριστό, όπως η θαυματουργή  ράβδος του Ααρών,  παρόλο που ήταν ένα ξερό ξύλο), τῶν Προφητῶν τὸ κήρυγμα καὶ τὸ βλάστημα τῶν δικαίων (για τους δικαίους το βλάστημα-ο καρπός είναι ο Χριστός), ὁ ναὸς ὁ ἅγιος, τὸ τῆς θεότητος δοχεῖον, ὁ βασιλικός θάλαμος (η κατοικία, ο ναός ο άγιος, το δοχείο που φιλοξένησε τον ίδιο το Θεό), τὸ παρθενικὸν ὄργανον (η Παναγία μας είναι το όργανο,  μέσω του οποίου γεννήθηκε ο Χριστός), βάτος τοῦ ἀΰλου πυρός, ῥάβδος καί  φυτὸν θεόσδοτον, ἡ θεοχώρητος Κόρη, τῶν Προφητῶν τὸ κλέος, τοῦ Δαυΐδ ἡ θυγάτηρ, φυτὸν ζωηφόρον, καρπὸς ἅγιος, θαῦμα φρικτόν, ἡ τροφὸς τῆς ζωῆς ἡμῶν, τοῦ φωτὸς ὁ νυμφών, ἡ μόνη πύλη τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ, θρόνος ἅγιος, οὐρανὸς ἔμψυχος, τὸ θεῖον τέμενος (ο ναός του Θεού), τῆς ἀφθαρσίας ἡ πηγή καὶ τῆς φθορᾶς ἀπαλλαγή, γόνος πάνσεπτος, δοχεῖον καθαρότητος, ἡ Βασίλισσα καὶ ἄμωμος νύμφη τοῦ Πατρός, τὸ ἔμψυχον παλάτιον τῆς θείας δόξης τοῦ Θεοῦ, τῆς Ἄννης τὸ βλάστημα.

Όρθρος

 Κανόνας, ᾨδές

      Ἀειπάρθενος Κόρη, σεμνή Μήτηρ καὶ δούλη Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ, ἡ τῆς ζωῆς γέφυρα, Ἁγία τῶν Ἁγίων, ἄσπιλος ἀμνάδα, Θεογεννῆτορ ἁγνή, ζωηφόρος βότρυς (σταφύλι),        Ῥάβδος ἄχραντος, ἀνωτέρα πάσης κτίσεως, θησαυρὸς τῆς ζωῆς, πύλη τοῦ ἀπροσίτου φωτός, παρθενόφυτον ἄνθος (το άνθος ως αποτέλεσμα παρθενίας), θεόβλαστον ἁγνείας κάλλος (ομορφιά ως αποτέσμα αγνότητας), ἀπειρόγαμος νύμφη.

ΑΙΝΟΙ

      Ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς, ἡ θεοδόχος Κόρη, τοῦ Θεοῦ τὸ σκήνωμα, τὸ πανάγιον ὀρος, ὁ ἐκ στείρας καρπός (η Άννα, η μητέρα της Παναγίας τη γέννησε παρόλο που ήταν στείρα), τῆς παρθενίας τὸ θεῖον ἀπάνθισμα,  παρθενίας  τὸ χάρισμα, τὸ τῆς παρθενίας κάλλος, τοῦ φωτὸς ὁ νυμφών

ΤΑ  ΕΙΣΟΔΙΑ  ΤΗΣ  ΘΕΟΤΟΚΟΥ, 21 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

Εσπερινός

      Ἡγιασμένη σκηνή, ἔμψυχος κιβωτός,  ἡ τὸν ἀχώρητον Λόγον χωρήσασα, Θεοῦ κατοικητήριον, ναὸς ὁ ἔμψυχος, εὐλογημένη Ἁγνή, τῶν Προφητῶν τὸ κήρυγμα, Ἀποστόλων ἡ δόξα, Μαρτύρων καύχημα, πάντων τῶν γηγενῶν ἡ ἀνακαίνισις (η ανανέωση των ανθρώπων), πάνσεμνος, ἡ Ἁγία καὶ ἄμωμος, αἴγλη ἄρρητος (μυστική λαμπρότητα), παλάτιον καὶ κλίνη καὶ φωταυγὲς ἐνδιαίτημα (παλάτι, κλίνη και υπέρλαμπρη κατοικία), τοῦ Ἰησοῦ οἰκητήριον, θεόπαις Παρθένος, τῆς εὐδοκίας Θεοῦ τὸ προοίμιον, ἡ προκήρυξις τῆς τῶν ἀνθρώπων σωτηρίας.

Όρθρος

Καθίσματα

      Ἡ τροφὸς τῆς ζωῆς ἡμῶν, θεῖος ὄντως ναός, δοχεῖον τοῦ ἀπροσίτου καὶ θείου Φωτός, ἡ φωτοφόρος καί θεία λαμπάς, θαῦμα παγκόσμιον, ὁ ναὸς ὁ ἔμψυχος, ὁ θεοχώρητος ναός.

Κανόνας, ᾨδές

     Βασιλίς Μήτηρ, πηγὴ ἀέναος βρύουσα χάριτος, ναὸς καὶ παλάτιον, ἡ Θεοτόκος τῆς χάριτος,  ἡ πύλη ἡ ἔνδοξος, ζῶσα καὶ ἄφθονος πηγή, καθαρὰ καὶ ἄμωμος, κιβωτὸς Σεμνὴ ἁγιάσματος, θυμιατήριον χρυσοῦν, λυχνία καὶ τράπεζα, θεοχώρητος σκηνὴ,         Ἁγίασμα ἔνδοξον καὶ ἱερὸν ἀνάθημα (αφιέρωμα), τὸ λύτρον, ἡ πάντων χαρά, ἡ ἀνάκλησις ἡμῶν, Θεοκυῆτορ, καρπὸς εὐκλεής (ένδοξος), πανάχραντος  Ἁγνή, οἶκος τῆς χάριτος, ἁγιωτέρα τῶν οὐρανίων Νοῶν (αγγέλων), Μήτηρ τοῦ Φωτός.

 Κοντάκιο, Καταβασίες

        Ὁ καθαρώτατος ναὸς τοῦ Σωτῆρος, ἡ πολυτίμητος παστὰς καὶ Παρθένος, τὸ ἱερὸν θησαύρισμα τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ, σκηνὴ ἐπουράνιος, ναὸς ἀκατάλυτος  καὶ πύλη Θεοῦ, ἐπαγγελίας ὁ καρπός, θυμίαμα δεκτόν, καρπὸς πνευματικός.

ΑΙΝΟΙ

      Ἀειπάρθενος, ναὸς Θεοῦ ἐκλεκτὸς, καρπὸς εὐκλεής, πάντων ὑπερτέρα, πανάμωμος, ἡ Πανάμωμος Παρθένος, τὸ καθαρώτατον ἁγίασμα.

https://pantonios.gr/index.php/prosefxitari/773-asmatikes-ieres-akolouthies-agion-kai-eorton/782-septemvrios/8026-akolouthia-genethliou-tes-yperagias-theotokou-marias

https://theologosgr.blogspot.com/2014/08/blog-post_74.html

http://users.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/prayers/service_theotokos_greetings_translation.htm

https://greekdownloads.wordpress.com/2023/03/14/%CE%BF%CE%B9-%CE%B8%CE%84-%CF%89%CE%B4%CE%AD%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BA%CE%B1%CE%BD%CF%8C%CE%BD%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CE%AF%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%8D%CE%BC%CE%BD/

"Ύμνον σοι Παρθένε, ευχαριστίας προσάγομεν,

http://users.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/explanatory/theotokia_dogmatika.htm

https://melodos.com/bibliothiki/?p=37524

https://www.augoustinos-kantiotis.gr/?p=79558

https://antexoume.wordpress.com/2014/03/07/%ce%bf%ce%b9-%cf%87%ce%b1%ce%b9%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%cf%83%ce%bc%ce%bf%ce%af-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b8%ce%b5%ce%bf%cf%84%cf%8c%ce%ba%ce%bf%cf%85-%ce%b1%cf%80%cf%8c%ce%b4%ce%bf%cf%83%ce%b7-%cf%83/#more-8628

https://www.metamorfosi-vrilission.gr/single-post/2019/04/06/%CE%BF%CE%B9-%CF%87%CE%B1%CE%B9%CF%81%CE%B5%CF%84%CE%B9%CF%83%CE%BC%CE%BF%CE%AF-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B3%CE%AF%CE%B1-%CE%BC%CE%B5-%CE%BD%CE%B5%CE%BF%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%AC%CF%86%CF%81%CE%B1%CF%83%CE%B7

https://www.pemptousia.gr/2023/03/o-akathistos-imnos-metafrasi/