Ανήμερα στις 28 Οκτωβρίου, στην πλατεία Ωρολογίου, ένας υπαξιωματικός και δύο φαντάροι, προσπαθούν να στήσουν τον τρίποδα για το καθιερωμένο τρισάγιο της επετείου. Κάποιος πολίτης διασχίζει την πλατεία και πλησιάζει τους στρατιώτες. Ζητά να μάθει αν η κατάθεση στεφάνου θα γίνει και πάλι μπροστά στο… γυαλί με τις πολύχρωμες πέτρες που συμβολίζουν τους πεσόντες του 1940. Κι όταν λαβαίνει την απάντηση, απομακρύνεται κουνώντας με νόημα το κεφάλι του:
«Ούτε καν αξιοπρεπούς μνημείου αξιώθηκαν οι ήρωες της Βέροιας».
Ήμουν αυτήκοος μάρτυρας και σας μεταφέρω αυτούσιο το περιστατικό. Και το κάνω, γιατί πιστεύω πως τα λόγια του ηλικιωμένου πολίτη απηχούν την άποψη όλων εκείνων που διαβαίνοντας από εκεί, βλέπουν το χώρο στον οποίο επίσημοι και μη καταθέτουν τα εθνικά τους αισθήματα.
Παρ’ όλον ότι κάποιοι θα με αποκαλέσουν γραφικό, θα εκφράσω την απογοήτευσή μου για την απαξίωση των ηρώων. Πώς αλλιώς να χαρακτηρίσει κανείς το φαινόμενο να στερείται ολόκληρη πόλη μνημείου πεσόντων στους εθνικούς αγώνες;
«Ούτε καν ενός μνημείου της προκοπής!».
Έρχονται και ξαναέρχονται στο νου μου τα λόγια του παππούλη της πλατείας.
Δε θα καταλογίσω μομφή στους αξιωματούχους που κλίνουν τα γόνυ μπροστά στην υάλινη κατασκευή. Δεχόμαστε πως είναι υποχρεωμένοι να αποδεχθούν τον χαρακτηρισμό που έδωσε η απελθούσα δημοτική αρχή πριν από πέντε χρόνια. Η ευθύνη δε βαρύνει αυτούς, αλλά εκείνους που επέλεξαν τη συγκεκριμένη κατασκευή και την καθιέρωσαν ως ηρώο. Θα τολμήσω να πω πως βαραίνει όλους εμάς που δεχθήκαμε να κοσμείται η πλατεία μας με ένα μνημείο που σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να το αποκαλέσει κανείς μνημείο.
Η Βέροια έδωσε στον πόλεμο του 1940 εβδομήντα πέντε παλικάρια. Εβδομήντα πέντε οικογένειες διατηρούν ακόμη την ανάμνηση των παιδιών τους που φύγαν ένα πρωί και δεν ξαναγύρισαν ποτέ. Εβδομήντα πέντε ψυχές που αναζητούν ματαίως ένα σεμνό μνημείο, ν’ ακουμπήσουν εκεί.
Οι ήρωες της Βέροιας μιλήσαν με τη θυσία τους και βυθίστηκαν έπειτα στη σιωπή τους.
Το λόγο τώρα έχουμε όλοι εμείς.
Το λόγο έχουν επιπλέον οι παράγοντες του τόπου.
Το λόγο έχουν οι φορείς των ενστόλων: Εφέδρων και αποστράτων.
Επίκαιρος
