Στην Ελλάδα της προσκόλλησης πολιτών και πολιτικών στα αστικά κέντρα, μια σημαντική παράμετρος της περιφερειακής ανάπτυξης ήταν στα χρόνια της μεταπολίτευσης η ανάγκη της αποκέντρωσης, μέσω της σταθεροποίησης και ισχυροποίησης των θεσμών της αυτοδιοίκησης. Στο πνεύμα των μικρών περιφερειακών κυβερνήσεων της δυτικής Ευρώπης. Η σταθεροποίηση στην αυτοδιοίκηση φαίνεται να ήλθε με το νομοσχέδιο Καλλικράτης, μετά τις παλινδρομήσεις του άτολμου και αναποτελεσματικού Καποδίστρια. Η όποια σκέψη υπήρχε στους σχεδιαστές του, αν υπήρχε, για ενδυνάμωση της αυτοδιοίκησης με πόρους και αρμοδιότητες, φαίνεται ότι ναυαγεί στο διάστημα αυτό της πρωτοφανούς κρίσης. Η αποκέντρωση τώρα πια είναι μια εξέλιξη που φαίνεται πιο πιθανή να επιτευχθεί με την επιστροφή των ανθρώπινων δυνάμεων από τα άκρως προβληματικά πια αστικά κέντρα στην πατρώα γη, παρά με την αύξηση πόρων και ρόλων των δήμων και της περιφέρειας. Όπως όλα δείχνουν, η στροφή στον πρωτογενή τομέα είναι και θα είναι γεγονός για την επόμενη περίοδο, με τα παρατημένα χωράφια να αναδεικνύονται οι μεγάλες ευκαιρίες εργασίας και την ελληνική ύπαιθρο να μεγιστοποιεί τον ρόλο της στην εθνική οικονομία.
Ποιος να μας το έλεγε πριν από μερικά χρόνια, ότι η αποκέντρωση και η ισόρροπη ανάπτυξη θα είχαν ελπίδες, με πολλή δουλειά φυσικά, να γίνουν πράξη λόγω μιας κρίσης. Ούτε ο πιο οξυδερκής πολιτικός δεν θα μπορούσε να καταφέρει τέτοια αποκέντρωση.
Κώστας Παναγιωτίδης
