Γράφει ο Γαβριήλ Καούρης
Ο άδικος χαμός του Βαγγέλη Γιακουμάκη, του παιδιού με το θλιμμένο βλέμμα και το αμήχανο χαμόγελο, συγκλόνισε πριν λίγες ημέρες το πανελλήνιο. Προκάλεσε βαθιά συγκίνηση και για αρκετές ημέρες παρέμεινε πρωτοσέλιδο θέμα των εφημερίδων και πρώτη είδηση των τηλεοπτικών μας σταθμών. Στη χώρα όμως των υποκριτικών εκπλήξεων σύντομα θα ξεχαστεί, όπως ξεχάστηκε και ο άλλος τραγικός χαμός του μικρού Άλεξ στην πόλη μας, θύμα κι εκείνο του σχολικού εκφοβισμού, του bullying, όπως επικρατεί να ονομάζεται στις μέρες μας. Κι αν ακόμα αποδειχτεί τελικά αυτοχειρία ο χαμός του Βαγγέλη, η κατάληξη και των δύο δεν παύει να έχει το ίδιο αποτέλεσμα, τον βίαιο εκφοβισμό, και τον ψυχαναγκασμό. Τί ακριβώς όμως είναι αυτό το bullying; Με την έννοιά του αναφερόμαστε κατά κύριο λόγο στη σχολική βία. Έχει να κάνει δηλαδή με κάποιες συμπεριφορές που αναπτύσσονται μέσα στο σχολικό περιβάλλον και εμπλεκόμενοι φορείς αυτού του φαινομένου είναι μαθητές. Η κ. Παναγιώτα Κυπραίου, ψυχοθεραπεύτρια, μας δίνει τον ακόλουθο ορισμό: «Το bullying (εκφοβισμός) είναι μια επιθετική συμπεριφορά – σωματική, λεκτική, ψυχολογική ή και κοινωνική – που εκδηλώνεται σκόπιμα, απρόκλητα και επαναλαμβανόμενα στο σχολείο, στον εργασιακό χώρο, ακόμα και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σκοπός της είναι η επιβολή και η πρόκληση σωματικού και ψυχικού πόνου στο άτομο (ή ομάδα ατόμων) που την υφίστανται». Σωματικός εκφοβισμός είναι τα χτυπήματα, τα σπρωξίματα, οι κλωτσιές, οι τρικλοποδιές, λεκτικός εκφοβισμός είναι οι βρισιές, οι απαξιωτικοί χαρακτηρισμοί (κοροϊδία), τα ανοίκεια αστεία, τα σχόλια και οι άσεμνες χειρονομίες για τις σεξουαλικές ιδιαιτερότητες κάποιου, κοινωνικός εκφοβισμός είναι η διάδοση φημών, η καταστροφή προσωπικών αντικειμένων. Μπορούμε όμως να έχουμε bullying και με παράλειψη. Το γεγονός ότι εμείς κάνουμε παρέα, παίζουμε όλοι μαζί κι εσένα δε σε παίζουμε είναι κι αυτό μια μορφή ψυχολογικής βίας. Επίσης υπάρχει ο εκφοβισμός μέσω διαδικτύου, ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, μέσω μηνυμάτων στο κινητό τηλέφωνο κ.λπ. Στο bullying υπάρχουν αυτοί που ασκούν τον εκφοβισμό, την ψυχολογική βία (συνήθως ομάδα) και αυτός ή αυτοί που τον υφίστανται, και βέβαια υπάρχει διαφορά ισχύος. Όλη η δύναμη ανήκει στο άτομο ή στην ομάδα που την ασκεί. Το άτομο ή η ομάδα που εκφοβίζει αισθάνεται συνήθως υπεροχή, ισχύ, εξουσία. Πιστεύει ότι γίνεται δημοφιλής, ότι ανεβαίνει στα μάτια των άλλων. Πρόκειται για άτομα με χαμηλές σχολικές επιδόσεις, με συχνές αποτυχίες και ματαιώσεις. Ενδεχομένως με κάποια κόμπλεξ (περιθωριακοί τύποι), δε νιώθουν υπευθυνότητα για τις πράξεις τους. Κάποτε μπορεί και οι ίδιοι να είναι άτομα τρομοκρατημένα, που προσπαθούν να τρομοκρατήσουν τους άλλους, για να νιώσουν έτσι εκτόνωση και ικανοποίηση. Μπορεί και να ζηλεύουν τα άτομα που παρενοχλούν και πάντα διαλέγουν άτομα που μπορούν να τα κερδίσουν.
