Υπάρχουν απεχθείς πράξεις ανθρώπων κάποιας μακρινής εποχής, που τις κάνει επίκαιρες και τις επαναφέρει στη μνήμη μας η συμπεριφορά των απογόνων τους.
Κάτι τέτοιο συμβαίνει με τα Μούρτζαλα (κάποιοι τα ξέρουν «Αμπελόφυτο») ένα χωριό των Κερδυλίων που δεν υπάρχει πια.
Τα Μούρτζαλα στην κατοχή τα κάψαν οι Γερμανοί γιατί κάποιο πρωί στη γειτονιά του βρέθηκαν σκοτωμένοι τρεις Γερμανοί στρατιώτες.
Την ίδια μέρα οι κατακτητές συγκέντρωσαν τους άντρες του χωριού για να τους εκτελέσουν.
Μια ηλικιωμένη χωρική, με τη συμπαράσταση του Γερμανομαθούς συγχωριανού της, κατόρθωσε να φτάσει μέχρι τον αξιωματικό του αποσπάσματος. Με δάκρυα στα μάτια, έπεσε στα πόδια του και τον ικέτευσε να λυπηθεί την ίδια και τα δύο μελλοθάνατα παιδιά της.
Ο Γερμανός αξιωματικός ήταν ανένδοτος. Κάποια στιγμή όμως φάνηκε ν’ αλλάζει γνώμη: «Θα σου χαρίσω τον ένα γιο. Θα επιλέξεις όμως εσύ ποιον από τους δύο θα στείλω στο εκτελεστικό απόσπασμα».
Σατανική επινόηση.! Ούτε στα δράματα των αρχαίων Ελλήνων, ούτε σε κάποιο έργο σύγχρονου συγγραφέα, βρέθηκα σε τέτοιο φοβερό δίλημμα μία μητέρα. Σε λίγα δευτερόλεπτα, έπρεπε η τραγική αυτή μητέρα ν’ αποφασίσει ποιο από τα δύο παιδιά της θα πέθαινε. Και ο φοβερός δήμιος βιαζόταν! Ο χρόνος του ήταν πολύτιμος. Είχε τόσους ανθρώπους να δολοφονήσει!
Και η απάντηση, φοβερή και αδυσώπητη, βγήκε απ’ τα στήθια της δύστυχης γυναίκας: «Το μικρότερο! Πάρε τον πιο μικρό! Τον εικοσάχρονο γιο μου! Ο μεγάλος έχει γυναίκα, έχει παιδιά! Πρέπει να ζήσει, να προστατέψει την οικογένειά του!».
Αποσβολωμένος ο «διερμηνέας» δεν μπόρεσε να κρατηθεί. Αντλώντας το θάρρος από την οικειότητα που απέκτησε ως γερμανομαθής (την ίδια μέρα το θάρρος αυτό το πλήρωσε με τη ζωή του) δε δίστασε να του πετάξει κατάμουτρα την απέχθειά του γι’ αυτήν του τη συμπεριφορά! «Είσαι απάνθρωπος!» του είπε.
«Δίκιο έχεις. Θα πρέπει να επανορθώσω» αποκρίθηκε μ’ ένα σαρδόνιο χαμόγελο εκείνος.
Το πρωί της επόμενης ημέρας, εβδομήντα νέοι άνθρωποι πέφταν κάτω από τις ριπές του εκτελεστικού αποσπάσματος.
Ανάμεσά τους, τα δύο παιδιά της φτωχής γυναίκας.
Ο.Σ.
