«Μοναδικό μνημείο με θρησκευτικό, ιστορικό και οικολογικό χαρακτήρα, είναι ο πλάτανος της παλιάς αγοράς» έγραφε προ πολλών ετών η γλαφυρή πέννα του γιατρού και δόκιμου λογοτέχνη Τάσου Βασιάδη.
Και παρέθετε προς επιβεβαίωση τις μαρτυρίες αξιόπιστης εγκυκλοπαιδικής καταγραφής, που τοποθετούσε τον ιστορικό πλάτανο σε ισάξιο ενδιαφέρον με πασίγνωστα και φημισμένα πλατάνια της Ελλάδας.
Αυτά, πριν από είκοσι πέντε χρόνια. Σήμερα ο πλάτανος αυτός πνέει τα λοίσθια. Τα λιγοστά κλαδιά του ασφυκτιούν προσπαθώντας να ανταπεξέλθουν στα καυσαέρια των αυτοκινήτων που περνούν από δίπλα και αυτών που παρκάρουν στη σκιά του.
Ο κορμός του βλέπει περίφοβος τη δυσοίωνη κατάληξη που προδικάζει εκ του ασφαλούς η σαρακοφαγωμένη πορεία της ρίζας του. Γέρνει εν τούτοις προς τη γη, λες και πασχίζει να διαψεύσει εκείνους που υποστηρίζουν πως «τα δέντρα πεθαίνουν όρθια».
Το πλατάνι της παλιάς αγορά βίωσε τα γεγονότα που σημάδεψαν τη ζωή της πόλης αυτής, Και είναι δεμένο με την ιστορία της άλωσης και των φριχτών γεγονότων της εποχής εκείνης. Γεγονότα που τόσο παραστατικά περιγράφει ο Γερμανός περιηγητής Αδόλφος Στρουκ, βιβλιοθηκάριος του αυτοκρατορικού ινστιτούτου Αθηνών.
Ο Στρουκ στα τέλη του 19ου αιώνα, περιήλθε στις περιοχές της Μακεδονίας καταγράφοντας εντυπώσεις και ιστορικά γεγονότα, εκείνα φυσικά που θεωρούσε άκρως ενδιαφέροντα. Από τις διηγήσεις αυτές επιβεβαιώνεται ο ρόλος του Μητροπολίτη Αρσένιου, του τελευταίου πριν από την άλωση αρχιερέα της Βέροιας.
Γράφει και για το πλατάνι ο Γερμανός περιηγητής. Κυρίως όμως γράφει και παραθέτει το χρονικό της τουρκικής θηριωδίας:
«Ένας μεγάλος αριθμός χριστιανών βρήκε καταφύγιο στη Μητρόπολη. Όμως οι τούρκοι παραβίασαν την πόρτα του ναού και γρήγορα διαφάνηκε ότι θα επακολουθήσει σφαγή. Την τελευταία όμως στιγμή, ο ποιμενάρχης κατόρθωσε να στρέψει την οργή των τούρκων επάνω του και να σώσει τους πιστούς που είχαν εγκλειστεί μαζί του στον Μητροπολιτικό ναό».
Ο Μητροπολίτης Αρσένιος θυσιάστηκε για το ποίμνιό του. Έπεισε την τελευταία στιγμή τον επικεφαλής των ορδών που κατέκτησαν τον ναό πως αν θανατώσει τον πνευματικό ηγέτη του εκκλησιάσματος, είναι σαν να θα-νάτωσε το πλήθος των πιστών χριστιανών. Οι Τούρκοι κακοποίησαν μέχρι θανάτου τον ηρωικό Δεσπότη και τον μετέφεραν στο διπλανό πλάτανο, στα κλαδιά του οποίου κρέμασαν το σκήνωμά του.
Η Εκκλησία, κατέταξε τον Αρσένιο μεταξύ των Αγίων. Η Βέροια, για τον λαό της οποίας έδωσε τη ζωή του, ανήγειρε στο χώρο του μαρτυρίου του περιχαρή ανδριάντα, ενώ μία μαρμάρινη πλάκα εντοιχισμένη στον κορμό του πλατάνου θα μνημονεύει εσαεί τον μαρτυρικό του θάνατο.
