Σειρά αλλαγών με βασικότερες την καθιέρωση της απλής αναλογικής, την επαναφορά της τετραετούς θητείας, την αναβάθμιση των τοπικών συνελεύσεων και την παροχή δικαιώματος ψήφου στους νόμιμους αλλοδαπούς, περιλαμβάνει η πρόταση της Επιτροπής για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Η Επιτροπή του υπουργείου Εσωτερικών για την αναθεώρηση του προγράμματος «Καλλικράτης» ολοκλήρωσε το έργο της, αφού την περασμένη Παρασκευή συνεδρίασε για τελευταία φορά με την παρουσία της ηγεσίας του υπουργείου και των αυτοδιοικητικών φορέων, εκτός της ΚΕΔΕ η οποία αποσύρθηκε πρόσφατα από τη διαδικασία. Από την πλευρά της η ΚΕΔΕ επισημαίνει ότι αν και συμμετείχε από την αρχή στο δημόσιο διάλογο για την αλλαγή του «Καλλικράτη» καταθέτοντας «τεκμηριωμένες προτάσεις» αποχώρησε προ ημερών διότι όλο αυτό το διάστημα η κυβέρνηση δεν παρουσίασε ποτέ τις θέσεις των Δημάρχων..
Οι οκτώ αλλαγές στην Τοπική Αυτοδιοίκηση
Τα βασικότερα σημεία της εισήγησης της Επιτροπής παρουσίασε ο πρόεδρός της, γενικός γραμματέας του υπουργείου Εσωτερικών Κώστας Πουλάκης και είναι τα εξής:
Πρώτον, προτείνεται ένα μοντέλο επαναοριοθέτησης των ασκούμενων από την Τοπική Αυτοδιοίκηση και την κρατική διοίκηση αρμοδιοτήτων.
Δεύτερον, εξειδικεύεται η «μοντελοποίηση» των Ο.Τ.Α., ώστε να αντιμετωπίζονται διακριτά ειδικές κατηγορίες δήμων, όπως ιδίως οι νησιωτικοί και οι ορεινοί, ενώ δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην προώθηση της μητροπολιτικής διακυβέρνησης.
Τρίτον, επανασχεδιάζονται οι θεσμοί ενδοδημοτικής αποκέντρωσης, ώστε να δημιουργηθούν ισχυρές τοπικές δομές στο εσωτερικό κάθε δήμου, με ουσιαστικές αρμοδιότητες, οι οποίες – σε συνδυασμό με την ενίσχυση των θεσμών άμεσης κοινωνικής συμμετοχής – αναμένεται να αυξήσουν το αίσθημα εγγύτητας των πολιτών προς το θεσμό της αυτοδιοίκησης.
Τέταρτον, αποσυνδέονται οι αυτοδιοικητικές εκλογές από τις ευρωεκλογές, ενώ προτείνεται ως εκλογικό σύστημα για τα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια η απλή αναλογική, με διατήρηση του θεσμού του Δημάρχου και του Περιφερειάρχη που θα εκλέγεται, ως επικεφαλής του αντίστοιχου συνδυασμού, σε δεύτερο γύρο, αν χρειάζεται.
Πέμπτον, προτείνεται ένα νέο, δημοκρατικό, αποτελεσματικό και διαφανές σύστημα οικονομικής διαχείρισης και δημοσιονομικής εποπτείας των Ο.Τ.Α., που θα εξασφαλίζει την οικονομική τους βιωσιμότητα, χωρίς να παραβιάζει τη συνταγματικά κατοχυρωμένη αυτοτέλειά τους.
Έκτον, ενισχύονται οι διαδικασίες συμμετοχικής κατάρτισης του προϋπολογισμού των Ο.Τ.Α., ώστε να έχει λόγο στον αυτοδιοικητικό σχεδιασμό και η τοπική κοινωνία.
Έβδομον, προτείνεται η αλλαγή του τρόπου κατανομής της κρατικής επιχορήγησης των Ο.Τ.Α., βάσει ενός αλγορίθμου που θα λαμβάνει υπόψη το ελάχιστο κόστος λειτουργίας ενός Ο.Τ.Α. και θα κατατείνει στη μείωση των ανισοτήτων και στη στήριξη των μικρών και μειονεκτούντων Ο.Τ.Α., με ταυτόχρονη ενίσχυση της αποτελεσματικότητας για την είσπραξη των ιδίων εσόδων των Ο.Τ.Α.
Όγδοον, επικαιροποιούνται οι διαδικασίες του αναπτυξιακού προγραμματισμού, με τη θεσμοποίηση συνεργειών μεταξύ όλων των βαθμίδων της διοίκησης και σταθερή συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Στην πρόταση του Υπουργείου αντιδρά η ΚΕΔΕ και δηλώνει ότι το σύνολο των αιρετών των Δήμων είναι έτοιμοι να σχηματίσουν « ισχυρό αυτοδιοικητικό μέτωπο για να ανατρέψουν τα σχέδια όσων επιχειρήσουν την απαξίωση του θεσμού και την μετατροπή της Αυτοδιοίκηση σε κομματικό λάφυρο» και κάνει λόγο για «αντιδημοκρατικές ανατροπές στη θεσμική λειτουργία της Αυτοδιοίκησης και των Δήμων», προειδοποιώντας ότι «αν η κυβέρνηση επιχειρήσει να ακολουθήσει άλλο δρόμο και δεν κάνει ουσιαστικό διάλογο, να γνωρίζει καλά πως «σπέρνει ανέμους και θα θερίσει θύελλες».
