Όταν γράφω ιστορίες από τα παιδικά μου χρόνια, τα χρόνια της Κατοχής και τον εμφυλιακό διχασμό, δεν νιώθω και τόσο ευχάριστα. Η σημερινή μου αφήγηση έχει σχέση με το μπαρούτι. Ένα υλικό που κάποιοι Έλληνες το έφαγαν με τη χούφτα, όπως λέει ο λαός μας.
Το μπαρούτι, για μας τα παιδιά της δεκαετίας 40 - 50 υπήρξε ένα παιχνίδι, ένα παιχνίδι θανάτου, που ο θεός μας φύλαξε και δεν χάσαμε κάποιο πόδι, χέρι ή δεν τυφλωθήκαμε. Αν και αυτό κάποια άλλα παιδιά δεν το απέφυγαν, όπως θα δούμε παρακάτω.
Με το μπαρούτι και γενικά με τους αυτοσχέδιους μηχανισμούς που κατασκευάζαμε με τη χρήση του, μπορώ να πω πως είχαμε εξοικειωθεί πολύ νωρίς εμείς τα παιδιά.
Το παίρναμε από τις σφαίρες όπλων, πολυβόλων και άλλων πιο μεγάλων, ίσως και όλμων. Τους κάλυκες τους χρησιμοποιούσαμε για να παίζουμε, όπως και με τις μπίλιες.
Το μπαρούτι αυτό ήταν σαν ψιλός τριμμένος φιδές. Το αποθηκεύαμε μέσα σε πάνινες σακούλες, τις οποίες κρύβαμε μακριά από τα μάτια των γονιών μας ή το βάζαμε σε μπουκάλια και το παραχώναμε. Μ’ αυτό φτιάχναμε «χειροβομβίδες», δυναμίτες και τις τράκα - τρούκες, παιχνίδια επικίνδυνα για την ηλικία μας. Δεν υπήρχε καμιά προστασία, παρότι οι γονείς μας κυνηγούσαν. Ποιος όμως τους άκουγε μπροστά σε ένα τόσο εντυπωσιακό παιχνίδι;
Ολόκληρα σενάρια φτιάχνονταν. Νοερά στήναμε γέφυρες, σιδηροδρομικές γραμμές, αποθήκες πυρομαχικών, ό,τι ακούγαμε καθημερινά από τη δράση των αντιστασιακών ομάδων.
Θα προσπαθήσω μέσα σ’ αυτό το κείμενο να περιγράψω τον τρόπο κατασκευής των εκρηκτικών αυτοσχέδιων μηχανισμών.
Η πιο επικίνδυνη γέμιση, ήταν της «χειροβομβίδας». Παίρναμε ένα μικρό μπουκαλάκι, συνήθως από τυρομαγιά, διότι υπήρχε έλλειψη από μπουκάλια και βάζαμε μέσα μια ποσότητα μπαρούτι. Για να εκραγεί γρήγορα, βάζαμε μικρό φυτίλι από φυτικό σχοινί, καννάβι ή λινάρι. Μόλις άναβε το φυτίλι, αυτό στην αρχή τυφλόγαιγε, έκαιγε δηλαδή χωρίς φλόγα. Τότε ρίχναμε το μπουκάλι στον στόχο που θέλαμε να καταστρέψουμε και απομακρυνόμασταν. Ξαπλώναμε μπρούμυτα και βάζαμε τα χέρια στο κεφάλι. Όταν έφτανε η φωτιά στο μπαρούτι, γινόταν η έκρηξη. Στο σημείο που έσκαγε, άνοιγε μια βαθιά τρύπα. Αμέσως τρέχαμε να δούμε το αποτέλεσμα.
Η άλλη γέμιση ήταν σε μεγάλο μπουκάλι και ήταν για «μεγάλες καταστροφές». Εντυπωσιακή ήταν η έκρηξη, όταν ο εκρηκτικός μηχανισμός ήταν κουκουλωμένος με πολύ χώμα.
Πάντοτε είχαμε επιτυχίες στην «δολιοφθορά» και χαιρόμασταν. Ευτυχώς στην ομάδα μας δεν είχαμε τραυματισμούς από την εκσφενδόνιση των γυαλιών. Είχαμε όμως τραυματισμούς άλλου είδους.
Τα κομμάτια γυαλιού που σκορπούσαν σε μεγάλη απόσταση, μας έκοβαν τις πατούσες των ποδιών, αφού όλοι τότε περπατούσαμε ξυπόλυτοι όλο το καλοκαίρι. Γι’ αυτές τις πληγές, από τα γυαλιά, αλλά και σε κάθε άλλο τραυματισμό, υπήρχε το ειδικό φάρμακο. Κατουρούσαμε σε ψιλό, σαν άχνη χώμα, το φτιάχναμε λάσπη και το βάζαμε πάνω σαν κατάπλασμα, ώσπου να σταματήσει το αίμα. Αφού ξηραίνονταν, τότε πάνω στην πληγή το κατουρούσαμε πάλι, να φύγει η λάσπη και ν’ απολυμανθεί.
Ένα ακόμα φάρμακο για να σταματήσει το αίμα από τραυματισμούς, ήταν και ο καπνός από τσιγάρο. Πάνω στην πληγή τοποθετούσαμε μια ποσότητα καπνού και έτσι σταματούσε το αίμα. Το αφήναμε πάνω για αρκετή ώρα.
Αν το τραύμα ήταν μεγάλο και χρειαζόταν χρόνος να κλείσει, τότε υπήρχε και το σπαθολούλουδο ή σπαθόχορτο.
Ένα λουλούδι άγριο με κίτρινα ψιλά άνθη. Βγαίνει το καλοκαίρι και είναι άφθονο στον τόπο μας. Το μάζευαν σε ματσάκια, το άφηναν στον ήλιο να ξεραθεί και έτριβαν τα άνθη του. Τα κοσκίνιζαν με την ψιλή σίτα του ψωμιού και το ‘βαζαν στο μπουκάλι με ελαιόλαδο. Εκεί το άφηναν όλο σχεδόν το καλοκαίρι να γίνει η βράση. Μ’ αυτό έκλειναν πληγές, κάθε μορφής. Αρκετοί το ‘πιναν για το στομάχι. Βέβαια σήμερα δεν το χρειαζόμαστε, διότι υπάρχουν τόσα αντιβιοτικά φάρμακα.
