Καθορισμός της ορθόδοξου Πάσχα

Του Ιερέως:

Παναγιώτου Σ. Χαλκιά

Η λέξη Πάσχα, φίλοι αναγνώστες, προέρχεται από την εβραϊκή “pasah”, που σημαίνει «διάβαση». Οι Εβραίοι γιόρταζαν το Πάσχα εις ανάμνηση της απελευθέρωσής τους από τους Αιγυπτίους και της διάβασης της Ερυθράς θάλασσας.

Οι χριστιανοί γιορτάζουν την Ανάσταση του Σωτήρα και τη διάβαση από τον θάνατο στη ζωή. Η αντίστοιχη ελληνική λέξη για το Πάσχα είναι Λαμπρή, διότι η ημέρα της Ανάστασης του Χριστού είναι μέρα χαρμόσυνη.

Το Πάσχα είναι κινητή γιορτή και γιορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά την Πανσέληνο της εαρινής ισημερίας (δηλ. Κυριακή μετά την πανσέληνο του Μαρτίου).

Οι ημερομηνίες αυτές υπολογίζονται με το παλαιό ημερολόγιο (Γρηγοριανό), γιατί μ’ αυτό καθορίζεται η εαρινή ισημερία. Για να βρούμε τα όρια μέσα στα οποία γιορτάζεται το Πάσχα, σύμφωνα με το νέο ημερολόγιο, προσθέτουμε 13 μέρες.

Έτσι, βρίσκουμε ότι οι ημερομηνίες του ορθόδοξου Πάσχα κυμαίνονται από τις 4 Απριλίου έως τις 8 Μαΐου. Επειδή για τον καθορισμό του ορθόδοξου Πάσχα η εαρινή ισημερία υπολογίζεται με βάση το παλαιό ημερολόγιο, παλαιοημερολογίτες και νεοημερολογίτες γιορτάζουν το Πάσχα την ίδια μέρα. Αντίθετα, οι Ρωμαιοκαθολικοί και οι Προτεστάντες καθορίζουν την εαρινή ισημερία με βάση το νέο ημερολόγιο και γι’ αυτό, συνήθως, γιορτάζουν το Πάσχα μια βδομάδα νωρίτερα από τους Ορθόδοξους.

Το Πάσχα συμβαίνει να γιορτάζεται ταυτόχρονα από τις Δυτικές εκκλησίες και την Ορθόδοξη, όταν η πρώτη πανσέληνος μετά την εαρινή ισημερία πέφτει μετά την 28η Μαρτίου. Η Εκκλησία της Ελλάδος δέχτηκε το νέο ημερολόγιο στις 10 Μαρτίου 1924, ακολουθώντας την ελληνική πολιτεία που το είχε αποδεχθεί το 1923, αλλά χωρίς μετακίνηση του Πάσχα και των κινητών εορτών, που εξακολουθούν να εξαρτώνται από το παλαιό ημερολόγιο.

Ο υπολογισμός της ημερομηνίας του Πάσχα, είναι ένα σύνθετο μαθηματικό θέμα. Παλαιότερα, την ημερομηνία του Πάσχα την υπολόγιζαν από ορισμένους πίνακες, τους περίφημους Πασχάλιους πίνακες. Σήμερα, την ημερομηνία του Πάσχα (ορθόδοξου και καθολικού), τη βρίσκουμε με ορισμένους μαθηματικούς τύπους.

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ