Του Εμ. Πάσχου
Κάθε μέρα ο ήλιος θερμαίνει την γη και παράγει τον ετήσιο βιολογικό κύκλο. Δια μεσώ των αιώνων αυτός ο κύκλος παρήγαγε τον ορυκτό πλούτο του άνθρακα, το πετρέλαιο και το αέριο. Η ακτινοβολία του είναι τόσο μεγάλη που ένα μικρό ποσοστό της μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του επίγειου πληθυσμού. Μια μικρή επιφάνεια στην έρημο της Σαχάρας μπορεί να καλύψει τις ανάγκες όλης της γης.
Η ανάπτυξη νέας τεχνολογίας με την μετατροπή της ακτινοβολίας σε χρήσιμη θερμική ενέργεια (υψηλής θερμοκρασίας) και σε ηλεκτρική ενέργεια με το φωτοβολταικό φαινόμενο δίδουν νέες προοπτικές για την παραγωγή χρήσιμης ενέργειας. Οι νέες δυνατότητες μαζί με την αλλαγή του κλίματος που δημιούργησε η χρήση καυσίμων (άνθρακα, λιγνίτη και πετρέλαιο) κάνουν αναγκαία την αλλαγή σε καθαρή ενέργεια. Η Ελλάδα έχει μερικά φυσικά πλεονεκτήματα που μπορούν να την καταστήσουν κέντρο παραγωγής και αποταμίευσης ενέργειας .
Στην χώρα μας ένα μεγάλο ποσοστό ανανεώσιμης ενέργειας παράγεται σε υδροηλεκτρικά εργοστάσια. Οι δύο άλλες πηγές είναι φωτοβολταικά και ανεμογεννήτριες. Επί πλέον το κόστος ανανεώσιμων πέφτει συνεχώς και τις κάνει συναγωνίσιμες με τον λιγνίτη.
Η απόδοση στην Γερμανία μιας εγκατάστασης με δέκα kWp είναι 7000 kWh/χρόνο, ενώ στην Ελλάδα είναι 12000 με 14000 kWh /χρόνο. Δηλαδή η ίδια συσκευή παράγει διπλάσιο ρεύμα στην Ελλάδα. Στην ανάπτυξη της νέας τεχνολογίας παρουσιάστηκαν δυο προβλήματα:
Ι. Η αποταμίευση με μπαταρίες είναι ακριβή, και
ιι. Το ηλεκτρικό δίκτυο μέσης τάσης είναι παλαιό και δεν μπορεί να τραβήξει μεγάλες ποσότητες ρεύματος.
Για την Ελλάδα υπάρχουν λύσεις και στα δύο προβλήματα. Για αποταμίευση η χώρα έχει λίμνες με υψόμετρο, όπου σε ώρες υπερπαραγωγής χρησιμοποιούμε το ρεύμα που παράγεται για να υψώσουμε το νερό και να το αποταμιεύσουμε στη λίμνη. Αργότερα αφήνουμε το νερό να καταρρεύσει παράγοντας ρεύμα.
Η μελέτη (JRC, 2016) της Ευρωπαικής Ένωσης καταλήγει ότι η ενέργεια που μπορει να αποταμιευτεί σε λίμνες είναι πολύ μεγαλήτερη από τα 21 GWh = 21 εκκατομύρια kWh που είναι σήμερα. Υπολογίζεται ότι η χωρητικότητα είναι σαράντα φορές μεγαλύτερη.
Για το δεύτερο θέμα, οι ανανεώσιμες πηγές είναι αποκεντρωμένες και δεν είναι απαραίτητο νέο σύστημα διανομής. Υπάρχουν μελέτες με προτάσεις όπου μικρές μονάδες παραγωγής μπορούν να γίνουν κέντρα αποθήκευσης και κατανάλωσης ώστε η μεταφορά σε μεγάλες αποστάσεις να μην είναι αναγκαία.
Συνδυάζοντας τις δύο λύσεις με το σχετικά χαμηλό κόστος εγκατάστασης φωτοβολταικών κάνει την Ελλάδα ελκυστική χώρα για να γίνει η μπαταρία της Ευρώπης.
Άλλα για να αξιοποιήσουμε τα πλεονεκτήματα και να γίνει η Ελλάδα ενεργειακός κόμβος χρειάζεται από τώρα τεχνολογικές μελέτες και ένα θεσμικό πλαίσιο που θα προσδιορίζει και θα διευκολύνει την εγκατάσταση τους.
Οι μελέτες και τα πιλοτικά προγράμματα πρέπει να αρχίσουν τώρα ώστε να προσδιορισθούν οι παράγοντες και το κόστος που απαιτούνται για την δημιουργία του νομικού πλαισίου.
