Επιμέλεια: Μάκης Δημητράκης
Ο Ιερομόναχος Μελέτιος ο Κωνσταμονίτης, κατά κόσμο Μερκούριος Τσινώ ή Τσιντώ γεννήθηκε στη Βέροια το 1822 από φτωχή οικογένεια. Το πατρικό του σπίτι ήταν στην ενορία του Αγίου Παταπίου στην οδό Εδέσσης. Από μικρός είχε κλίση στον μοναχικό βίο. Το 1836 σε ηλικία 14 ετών πήγε δόκιμος μοναχός στο μοναστήρι του Αγίου Αθανασίου Σφήνιτσας, στο ημαθιώτικο τμήμα των Πιερίων κοντά στα χωριά Αγκαθιά και Κυψέλη.
Ακολούθως μετέβη στο Αγ. Όρος και το 1840 χειροτονήθηκε ιεροδιάκονος σε ηλικία 18 ετών. Στο Όρος έμαθε τη ρωσική γλώσσα από Ρώσους μοναχούς και αργότερα με τη μεσολάβηση του Πατριαρχείου της Πόλης, μαζί με άλλους δύο ιερομόναχους, πραγματοποίησε περιοδεία στη Ρωσία, με στόχο να συγκεντρώσουν χρήματα για τη Μονή Κωνσταμονίτου.
Στην περιοδεία μετέφεραν μαζί τους δύο τεμάχια του Τιμίου Σταυρού, ιερά λείψανα των Αγ. Στεφάνου και Αγ. Τρύφωνα και δύο εικόνες της Παναγίας της Πορταΐτισσας. Η περιοδεία κράτησε από το 1862 έως το 1869 και τα χρήματα που συγκέντρωναν έστελναν μέσω Κωνσταντινούπολης στο Αγ. Όρος.
Στη Ρωσία επισκέφθηκε τη Μόσχα και την Αγ. Πετρούπολη αλλά και πολλές άλλες πόλεις από την Οδησσό μέχρι το Σαρδάλ (Φιλανδία) και από τη Βίλνα (Πολωνία) μέχρι την Κιάχτα (Σιβηρία) και τα χωριά γύρω από τη λίμνη Βαϊκάλη.
Με τα χρήματα που συγκέντρωσε, περίπου 25.000 τουρκικές λίρες, ανακαινίστηκε το καθολικό και ένα μεγάλο τμήμα της Μονής Κωνσταμονίτου ενώ από την προσωπική του περιουσία δημιούργησε το «Παρθεναγωγείο Βεροίας» που κτίστηκε μεταξύ των ετών 1873 και 1874 σε οικόπεδο της Παναγίας της Χρυσοπολίτισσας (πιθανόν να είναι η σημερινή εκκλησία του Αγ. Σπυρίδωνα – οδός Βενιζέλου).
Πάνω από την πόρτα του παλαιού Παρθεναγωγείου υπήρχε η επιγραφή «Μελέτιον Παρθεναγωγείον ιδρυθέν υπό του Πανοσιωτάτου εν Ιερομονάχοις Κυρίου Μελετίου Κασταμονίτου του εκ Βεροίας, προσδιορισθέν δε σπουδαίς χάριν της θηλέας νεολαίας της πατρίδας αυτού…».
Εκτός από τα έξοδα ανέγερσης του Παρθεναγωγείου που προς τιμή του ονομάσθηκε «Μελέτειον» ο Μελέτιος δώρισε στο σχολείο 1.000 τουρκικές λίρες για λειτουργικά έξοδα, ενώ δώρισε πολλά βιβλία σε σχολεία της Βέροιας.
Το κτίριο του Παρθεναγωγείου διατηρήθηκε μέχρι το 1955 οπότε και κατεδαφίστηκε και στη θέση του κτίστηκε καινούργιο σχολείο, το σημερινό 2ο Δημοτικό Σχολείο που συνεχίζει να φέρει το όνομα «Μελέτειο». Το παλιό σχολείο ήταν γνωστό στους Βεροιώτες και με την ονομασία «Γωγάθκου» γιατί η αδερφή του ιερομόναχου Μελέτιου Ελισάβετ, είχε δύο γιους τον Ιωάννη και τον Αντώνιο Γώγο.
Γιος του Ιωάννη Γώγου ήταν ο δάσκαλος Εμμανουήλ Γώγος ο οποίος κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα υπηρέτησε για δύο χρόνια στη λίμνη των Γιαννιτσών κάτω από τις διαταγές του Καπετάν Μανώλη του Κρητικού ενώ γιος του Αντωνίου Γώγου ήταν ο Μερκούριος που έφερε το όνομα του θείου του.
Ο Ιερομόναχος Μελέτιος έζησε τα δύο τελευταία χρόνια της ζωής του σε κελί που έκτισε έξω από τη Μονή Κωνσταμονίτου. Πέθανε μεταξύ των ετών 1882 και 1886.
Η προσφορά του αναγνωρίστηκε και εκτιμήθηκε από τους μοναχούς και πατέρες της Μονής Κωνσταμονίτου οι οποίοι τον αναγόρευσαν ευεργέτη και κτήτορα της Μονής.
Πηγές: Γ. Χιονίδη«Τα σχολεία της Βέροιας 1849-1912» (Μακεδονικά 1971)
Γ. Χιονίδη «Σύντομη ιστορία του Χριστιανισμού στην περιοχή της Βέροιας (1961)
Αθ. Βουδούρη: «Ο Βεροιεύς Ιερομόναχος Μελέτιος και η περιοδεία του στη Ρωσία» (2011)
