Του Ιερέως:
Παναγιώτου Σ. Χαλκιά
Διαβάζοντας κάποιος τον τίτλο αυτού του άρθρου, φίλοι αναγνώστες, ίσως διερωτηθεί: Ποια είναι η σχέση των δύο φράσεων που τον συνθέτουν; Η απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα αποτελεί και το περιεχόμενό του. Η πρώτη φράση αναφέρεται στη δύναμη της αγάπης, όπως τη βίωσε και τη δίδαξε ο ενσαρκωτής της Ιησούς Χριστός.
Αυτό σημαίνει ότι ο Χριστιανισμός είναι η θρησκεία που έχει δυναμικό και απελευθερωτικό χαρακτήρα και δεν είναι η θρησκεία των αδυνάτων, όπως τον κατηγορούν κάποιοι. Το να δείχνεις έμπρακτη αγάπη στο συνάνθρωπό σου, απαιτεί μεγάλη ψυχική δύναμη. Γιατί άραγε; Γιατί χρειάζεται κάποια δόση ηρωισμού για να ξεφύγει κανείς από τον ασφυκτικό κλοιό του εγωισμού του. Ειδικότερα, για τον πιστό χριστιανό, η αγάπη προς τον πάσχοντα συνάνθρωπό του, αποτελεί απόδειξη της αγάπης του προς το Θεό (α΄ Ιωάν. 4, 20: «… εάν τις είπει ότι αγαπώ τον Θεόν, και τον αδελφόν αυτού μισεί, ψεύστης εστίν, ο γαρ μη αγαπών τον αδελφόν ον εώρακε, τον Θεόν ον ουχ εώρακε πώς δύναται αγαπάν;…»).
Η δύναμη της αγάπης κορυφώνεται όταν ο χριστιανός καλείται να εφαρμόσει την εντολή του Χριστού: «Εγώ δε λέγω υμίν, αγαπάτε τους εχθρούς υμών…» (Ματθ. 5, 44). Το υπόδειγμα το έδωσε ο Ίδιος και τον μιμήθηκαν οι άγιοι και οι μάρτυρες. Είναι η αδιάψευστη μαρτυρία της δύναμης της χριστιανικής αγάπης. Τέτοιας μορφής αγάπης με τις προεκτάσεις της έχει ανάγκη η εποχή μας, που χαρακτηρίζεται από την έλλειψη αγαπητικών σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων.
Το επίκεντρο του χριστοκεντρικού ανθρωπισμού είναι ο άνθρωπος ως πρόσωπο με κύρια γνωρίσματα την ελευθερία και την αγάπη. Αντίθετα, στην αντίπερα όχθη, όπου κυριαρχεί η αγάπη της δύναμης, το επίκεντρο είναι το άτομο με κύρια γνωρίσματα τον εγωκεντρισμό και τη δίψα για διάκριση και δύναμη. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν εκείνοι, που επιθυμούν και επιδιώκουν να επιβάλλουν τη δύναμή τους στους άλλους. Απώτερος σκοπός είναι η αυτοπροβολή και η διάκρισή τους μέσα στο κοινωνικό σύνολο.
Είναι προφανές ότι η αγάπη τους για τη δύναμη πηγάζει από τον εγωισμό τους. Τους συνανθρώπους τους τους βλέπουν απλώς σαν νούμερα ή πιόνια που μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν για την εξυπηρέτηση των ατομικών τους επιδιώξεων. Την αναγωγή αυτής της αντίληψης σε φιλοσοφικό σύστημα και βιοθεωρία επιχείρησε ο Γερμανός φιλόσοφος Φρειδερίκος Νίτσε (1844-1900). Ο ιδανικός τύπος του ανθρώπου για τον Νίτσε είναι ο «υπεράνθρωπος», ο οποίος επιβάλλει την παρουσία του με τη δύναμη, χρησιμοποιώντας γι’ αυτό το σκοπό κάθε μέσον. Τη θεωρία αυτή θέλησε να εφαρμόσει στην πράξη ο Χίτλερ με σκοπό την παγκόσμια κυριαρχία της αρίας (γερμανικής) φυλής. Τις οδυνηρές συνέπειες αυτού του πειράματος δοκίμασε η ανθρωπότητα τον προηγούμενο αιώνα.
Η δύναμη της αγάπης είναι θετική, δημιουργική, λυτρωτική. Η αγάπη της δύναμης είναι αρνητική, καταστροφική για τον άνθρωπο και την κοινωνία. Στο φαινομενικό δίλημμα που θέτει ο τίτλος του άρθρου, η σωστή επιλογή είναι προφανής. Διευκρινιστική είναι η απάντηση στο ερώτημα: Ποιο είναι το πιο δύσκολο από τα δύο: Να αγαπάς το συνάνθρωπό σου ή να τον εκμηδενίζεις; Ποιο, δηλαδή, απαιτεί αλτρουισμό και ηρωικό φρόνημα! Ο περιορισμός του εγωισμού ή η προβολή του; Ο Χριστός απάντησε έμπρακτα και λυτρωτικά, με τη σταύρωση και την Ανάστασή Του.
Οι σύγχρονοι Χριστιανοί καλούμαστε να εκφράζουμε δυναμικά το «αγαπάτε αλλήλους» (Ιω. 15, 12). Ας ευχηθούμε ώστε αυτοί που έχουν αρκετή αγάπη και την εκφράζουν, δυναμικά και δημιουργικά και όσοι έχουν δύναμη (πολιτική, οικονομική κ.ά.) να την εκφράζουν έμπρακτα με αισθήματα ανθρωπιάς και αλληλεγγύης. Ο καθένας μας, φίλοι αναγνώστες, ας πράξει το καθήκον του.
