Γράφει ο Παναγιώτης Παπαδόπουλος
Φιλόλογος
ΜΕΡΟΣ Δ’.
Η ορθόδοξη εκκλησία της Ελλάδος πάντα συμπαραστάθηκε από το παρελθόν μέχρι σήμερα στο ελληνικό έθνος και έζησε μαζί του την ιστορική του πορεία . Για το λόγο αυτό προσέφερε μάρτυρες του έθνους και της πατρίδας σε πολλές περιόδους αλλά κατά την περίοδο του Μακεδονικού αγώνα. Όλοι τους προέρχονταν από όλες τις κοινωνικές τάξης Ελλάδος. Ο καθένας αγωνίστηκε προσφέροντας ακόμα και της ζωή του. Μόνο ένα πράγμα τους απασχολούσε, Ήταν η σωτηρία της πατρίδας. Ένας από αυτούς είναι και ο Φώτιος Καλπίδης Μητροπολίτης Κορυτσάς και Πρεμετής, από την Κερασούντα του Πόντου.
Σημαντικό ρόλο για τη σωτηρία της Μακεδονίας την επίμαχη περίοδο έπαιξε η απόφαση του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Έπρεπε με κάθε τρόπο να αντιμετωπιστεί η λαίλαπα των κομιτατζήδων της Βουλγαρίας που προσπαθούσε να εξοντώσει τον ελληνικό πληθυσμό της Μακεδονίας. Σκοπός της Βουλγαρίας ήταν ο εξαναγκασμός των κατοίκων να ενταχθούν στην ιδρυθείσα το 1870, σχισματική με το Πατριαρχείο Εξαρχία Κωνσταντνούπολης. Το θρήσκευμα την εποχή εκείνη ταυτίζονταν με την εθνικότητα. Έτσι, όσοι δήλωναν ότι ανήκουν στη Βουλγαρική Εξαρχία θεωρούνταν Βούλγαροι, ενώ εκείνοι που παρέμεναν σταθεροί στην Ορθόδοξη πίστη τους ονομάζονταν Πατριαρχικοί δηλαδή Έλληνες. Αφορμή οι Βούλγαροι θεωρούσαν τη σλαβοφωνία πολλών Ελλήνων, οι οποίοι, όμως, διατηρούσαν την ορθόδοξη πίστη τους και την Ελληνική εθνική τους συνείδηση . Στη δύσκολη αυτή στιγμή η εκκλησία δήλωσε παρούσα.
Ο Πατριάρχης Ιωακείμ Γ’, επειδή έβλεπε ότι η Ελληνική Κυβέρνηση λόγω του πολέμου του 1897, αδυνατούσε να παρέμβει για τη σωτηρία της Μακεδονίας, έδρασε αστραπιαία. Με απόφασή του το 1903 τοποθετούνται Μητροπολίτες της Μακεδονίας νέοι σε ηλικία, μορφωμένοι, δραστήριοι και ικανοί ιεράρχες να αναλάβουν το δύσκολο έργο της προστασίας της Μακεδονίας και διατήρησης του εθνικού φρονήματος. Με την απόφαση αυτή εκλέχτηκαν οι εξής: ο Χρυσόστομος Καλαφάτης Μητρόπολης Δράμας( μετέπειτα Σμύρνης), ο Γερμανός Καραβαγγέλης Καστοριάς, ο Ιωακείμ Φορόπουλος Μοναστηρίου, ο Στέφανος Δανιηλίδης των Βοδενών (Έδεσσας), ο Γρηγόριος Στρωμνίτσης ,ο Ειρηναίος Μελενίκου, ο Παρθένιος Δοϊράνης, ο Θεοδώρητος Νευροκοπίου, ο γέρων Αλέξανδρος Θεσσαλονίκης και ο Φώτιος Καλπίδης Κορυτσάς και Πρεμετής, Όλοι τους με την φλόγα της πίστεως και της αγάπης για την πατρίδα αναλάμβαναν το δύσκολο έργο της αντιμετώπισης της Βουλγαρικής προπαγάνδας και της βάρβαρης βίας κατά των χριστιανών Μακεδόνων.
Ο Φώτιος Καλπίδης, άγνωστος στους περισσοτέρους Έλληνες, είναι ένας από τους Μακεδονομάχους. Γεννήθηκε στις αρχές Μαΐου του 1862 στο Τσαγράκ χωριό της Επαρχίας Κερασούντος του Πόντου. Ήταν μέλος πολύτεκνης με εφτά παιδιά οικογένειας. Οι γονείς του Κωνσταντίνος και Ελένη φρόντισαν να μεγαλώσουν όλα τα παιδιά τους με χριστιανικές και παιδαγωγικές αρχές.
Τα πρώτα εγκύκλια γράμματα, ως την Δ’ τάξη, τα διδάχτηκε , στο Αλληλοδιδακτικό σχολείο της Πατρίδας του. Στη συνέχεια φοίτησε σε ελληνικό Σχολαρχείο της Κερασούντος. Η επιμέλεια και οι συνεχείς διακρίσεις του τον οδήγησαν με τη συμβουλή του αδερφού του να συνεχίσει τις σπουδές του στη θεολογική σχολή της Χάλκης ,στην Κωνσταντινούπολη. Με άριστα ύστερα από τις απολυτήριες εξετάσεις αποφοίτησε 30 Ιουνίου 1889. Θα επιστρέψει αμέσως στην πατρίδα του και θα αναλάβει τη διεύθυνση των Σχολών της Κερασούντας. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του Θεολογική Σχολή στη Χάλκη είχε χειροτονηθεί Διάκονος και την 25 Μαΐου 1897 πρεσβύτερος και στη συνέχεια Αρχιμανδρίτης. Τον Ιούλιο του 1902 εξελέγη Μητροπολίτης Καστοριάς και Πρεμετής. (Να σημειωθεί ότι η Κορυτσά τότε θεωρούνταν τμήμα της Μακεδονίας. ) 1.
Η Δημογεροντία και ο Αρχιερατικός Επίτροπος από τις 18-5-1902 εξέφραζαν τηλεγραφικώς στην Κωνσταντινούπολη τη χαρά τους για την εκλογή του νέου Μητροπολίτη. Μεγάλη υποδοχή του επεφύλαξε ο λαός.Μετά τρεις μέρες μετά την άφιξή του αρχίζει το δύσκολο έργο του. Έδωσε προτεραιότητα στην απήχηση που είχε στο λαό το κήρυγμα. Πίστευε ότι με αυτό θα κρατούσε τους Έλληνες σταθερά στην πίστη τους. Αμέσως άρχισε την εποπτεία των σχολείων της Μητρόπολης, βασικό μέλημα όλων των Μητροπολιτών στα χρόνια της Τουρκοκρατίας.
Στις 26 Μαΐου 1904 η οι δύο αυτές Δυνάμεις ,η Αυστρία και η Ρωσία με διακοίνωση τους προς την Υψηλή Πύλη για να ικανοποιήσουν τις Πανσλαβιστικές προθέσεις τους περί της Μεγάλης Βουλγαρίας ανακοίνωσαν , ότι στο πρόγραμμα των μεταρρυθμίσεων της Μακεδονίας δεν θα συμπεριλαμβάνονταν η Κορυτσά. Αυτό όμως γίνεται αφορμή να δράσουν ελεύθεροι οι Κομιτατζήδες με βίαια και βάναυσα μέτρα εναντίον των Ελλήνων. Στο σύγγραμμά του ο Γάλλος δημοσιογράφος Παγιαρές, αφού περιγράφει τις βαρβαρότητες των Βουλγάρων αναφέρεται και στο θάνατο της δασκάλας Κατερίνας Χατζηγεωργίου. Αφού την κατακρεούργησαν την έκαψαν μαζί με άλλους Έλληνες. Έτσι το Μακεδονικό Ζήτημα έπαιρνε δραματικές διαστάσεις. Στις άνομες επιδιώξεις τους ο Μητροπολίτης Φώτιος ήταν εμπόδιο και έπρεπε να εξοντωθεί. Κατάπληκτο και αμήχανο το προσωπικό του ΥΠΕΞ Ελλάδος διάβαζε ότι στις 9 Σεπτεμβρίου 1906 ότι δολοφονήθηκε ο Μητροπολίτης Κορυτσάς Φώτιος. Ο Πρόξενος της Θεσσαλονίκης περιέγραψε με λεπτομέρειες τις συνθήκες του θανάτου. Έτσι αγωνίστηκαν οι πρόγονοί μας και απαιτούν από τους απογόνους τους σεβασμό στη θυσία τους.
Βιβλιογραφία
1 «Ο Κορυτσάς και Πρεμετής Φώτιος Καλπίδης, (1862-1906) του Χρ. Ανδρεάδη, σελ. 40-41. Εκδ. Αδελφών Κυριακίδη2.Η Μακεδονική Θύελλα.(1903-1907).του M.Railles σελ.103-104).Εκδόσεις Τροχαλία
συνεχίζεται
