Του ιερέως Παναγιώτου Σ. Χαλκιά
Σήμερα, φίλοι αναγνώστες, θα σας μεταφέρω μια είδηση που δημοσιεύτηκε πριν από αρκετά χρόνια στον καθημερινό Τύπο και θα τη σχολιάσω. Νομίζω, πως, η είδηση αυτή «ταιριάζει», δυστυχώς, και στην εποχή μας. Ιδού, λοιπόν, η είδηση:
«Με λιγότερες υποχρεώσεις απ’ όσες είχε ως τώρα και με περισσότερο χρόνο στη διάθεσή της η κ. Σιμόν Βέϊλ, δεν μένει, βέβαια, με σταυρωμένα χέρια στο σπίτι της. Ανήσυχη πάντα για το παρόν και το μέλλον της ανθρωπότητας, η Γαλλοεβραία πολιτικός που γνώρισε τη φρίκη και τη βαρβαρότητα σ’ όλη την έκταση (η μόνη από την οικογένειά της που διασώθηκε από γερμανικό στρατόπεδο συγκεντρώσεως), ανέλαβε την πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για την Τέχνη και την Κουλτούρα. Κατά την Σιμόν Βέϊλ, ο μόνος τρόπος για να σπάσουν οι γέφυρες με «ένα μακρύ παρελθόν γεμάτο προκαταλήψεις και μίση», η μόνη ελπίδα για να «απομακρυνθεί το φάσμα της βαρβαρότητας που ξαναγεννιέται σε ώρες κρίσεως», είναι η δημιουργία μιας νέας κουλτούρας. Στην πρόσκληση της κ. Βέϊλ ανταποκρίθηκαν πρόθυμα πολλά διάσημα ονόματα, μεταξύ των οποίων οι Σερ Λόρενς Ολίβιε, ο Κλαούντιο Αμπάντο και ο Χαίνριχ Μπελ. Και επειδή το ίδρυμα δεν αρκείται σε ωραίες θεωρίες, ανήγγειλε ήδη τις πρώτες εκδηλώσεις: Ένα συνέδριο περί αρχιτεκτονικής που θα γίνει σύντομα στην Κοπεγχάγη, ένα φεστιβάλ σύγχρονης μουσικής στο Παρίσι και ένα φεστιβάλ ευρωπαϊκού κινηματογράφου στη Νέα Υόρκη».
Πόσο αρέσουν στον άνθρωπο οι ψευδαισθήσεις και οι αυταπάτες! Πόσο εύκολα λησμονεί και πόσο δύσκολα διδάσκεται από την σκληρή πραγματικότητα και την ιστορική αλήθεια! Άσχετα αν την έχει ζήσει σε όλη της την τραγικότητα. Δυστυχώς, τα αυτονόητα δεν είναι πάντοτε αυτονόητα για τους πολλούς. Και αυτό γιατί χρειάζονται πνευματικές προϋποθέσεις. Αυτές που λείπουν από την εποχή μας. Λείπουν από τους ανθρώπους, που ιδιαίτερα έπρεπε να τις διαθέτουν.
Πολλοί άνθρωποι, σαν την κ Βέϊλ, βλέπουν τα δράματα της εποχής μας, επισημαίνουν την τραγικότητά της, παρατηρούν περίτρομοι το φάσμα της βαρβαρότητας να πλησιάζει απειλητικά. Δεν τους διαφεύγει ότι η ολοκληρωτική νοοτροπία, που δημιούργησε τα στρατόπεδα της φρίκης, δεν είναι και τόσο μακρινή. Ξαναζεί με άλλες μορφές και στις μέρες μας. Ακριβώς, γιατί και σήμερα εξακολουθεί να υπάρχει η γενεσιουργός αιτία που την παρήγαγε. Ο άνθρωπος της αποστασίας, που προετοίμασε το ναζισμό και τα εγκλήματά του, ξαναζεί στις μέρες μας με την πολεμική εναντίον των πνευματικών και ηθικών αξιών και προπάντων εναντίον του Θεού.
Τότε, με τη συνθηματολογία τους για τον υπεράνθρωπο, κατάργησαν τον άνθρωπο και έβαλαν στη θέση του τον κτηνάνθρωπο. Και ήταν επόμενο, αφού προηγουμένως κατάργησαν ως περιττό το Θεό. Και όταν καταργείται ο Θεός, καταργείται και ο άνθρωπος. Χωρίς τον δημιουργό, δεν στέκει και το δημιούργημα.
Όλα αυτά, δυστυχώς, λησμονούνται, περιφρονούνται και πολεμούνται. Και ψάχνουν για άλλες ανεδαφικές λύσεις. Πάνε να σταματήσουν τον επερχόμενο χείμαρρο με άχυρα. Μπροστά στο πανανθρώπινο ολοκαύτωμα που επικρέμαται, στις καθημερινές βαρβαρότητες που σημαδεύουν τον πλανήτη μας στα σύγχρονα στρατόπεδα της φρίκης, στην αδίσταχτη καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στον άνανδρο σφαγιασμό της κυοφορούμενης ζωής, η κυρία Βέίλ βρήκε τη λύση.
Το απόγειο του στρουθοκαμηλισμού. Η λύση της κ. Βέϊλ; Την είπαμε. Μας τα είπε: «Ο μόνος τρόπος για να σπάσουν οι γέφυρες με ένα μακρύ παρελθόν γεμάτο προκαταλήψεις και μίση, η μόνη ελπίδα για να απομακρυνθεί το φάσμα της βαρβαρότητας… ένα συνέδριο αρχιτεκτονικής… ένα φεστιβάλ σύγχρονης μουσικής… ένα φεστιβάλ κινηματογράφου…!».
Και έτσι εξορκίσαμε τον κίνδυνο ενός νέου πολέμου, εγκαθιδρύσαμε την ειρήνη ανάμεσα στους λαούς, απομακρύναμε το φάσμα της βαρβαρότητας, καταργήσαμε τα μίση, τις προκαταλήψεις και τις φυλετικές διακρίσεις! Στο συνέδριο της αρχιτεκτονικής θα σχεδιάσουμε το νέο κόσμο, όπου θα βασιλεύει η δικαιοσύνη! Και όταν θα παιανίζει η σύγχρονη μουσική στο Παρίσι, θα εξημερώνονται οι άνθρωποι!
Τόσο σύντομα, λοιπόν, ξεχάστηκε η συγκλονιστική ομολογία του καθηγητού Στάϊνερ: «Μεγάλωσα σε έναν κόσμο, που πίστευε ότι αν οι άνθρωποι διάβαζαν καλά βιβλία, αν πήγαιναν στα μουσεία, αν αγαπούσαν τη μουσική, κάτι καλό θα επακολουθούσε… Και όμως, σήμερα, μπορούμε να λέμε με ένα πικρό χαμόγελο: Τί κουτοί που είμαστε!».
Και ο Στάϊνερ φθάνει με φρίκη στην τρομερή διαπίστωση: Άνθρωποι καλλιεργημένοι επιφανειακά, έφθασαν σε απίστευτη κτηνωδία και βαρβαρότητα: «Ο Γερμανός στρατηγός Χανς Φρανκ, ο κυβερνήτης της Πολωνίας, ένας από τους μεγαλύτερους σφαγείς, ήταν έξοχος μουσικός. Στον πύργο της Βαρσοβίας διασκέδαζε τους καλεσμένους του με υπέροχες ερμηνείες Μπαχ και Μότσαρτ. Στα ημερολόγια τους οι διοικητές των στρατοπέδων συγκεντρώσεως λένε πόσο τους συγκινούσε ο Ρίλκε και ο Γκαίτε. Υπήρχε πολλή πολιτιστική όρεξη πάνω από τη φρίκη».
Και καταλήγει: «Γυρίζουμε πάλι εκεί από όπου αρχίσαμε, στην αποτυχία των υψηλών ελπίδων της ουμανιστικής διαπαιδαγωγήσεως».
Της χωρίς Θεό διαπαιδαγωγήσεως και κουλτούρας, προσθέτουμε εμείς.
