Του ιερέως
Παναγιώτου Σ. Χαλκιά
Σε όλες τις εποχές και ιδιαίτερα σήμερα, φίλοι αναγνώστες, οι άνθρωποι συχνά κανονίζουν και τη στάση και τα λόγια τους απέναντι σε πρόσωπα και σε γεγονότα, ανάλογα με τις επιταγές όχι της συνείδησης, αλλά της σκοπιμότητας (Ας με συγχωρήσουν οι, ευτυχώς, λίγοι… πολιτικοί και όχι μόνον…). Κάνουν και λένε όχι ό,τι είναι αντικειμενικά σωστό, αλλά ό,τι φαίνεται υποκειμενικά συμφέρον. Ο χαρακτήρας τους μοιάζει με το ηλιοτρόπιο, που στρέφεται, όμως, όχι προς τον καθαρό ήλιο, αλλά προς την πνοή των ισχυρών της ημέρας. Μοιάζει με τον ανεμοδείκτη που ακολουθεί πιστά την κατεύθυνση του ανέμου.
Γι’ αυτού του είδους τους ανθρώπους, εκείνο που μετράει μέσα τους δεν είναι η αλήθεια, το δίκαιο και η αξιοκρατία, αλλά ο ατομισμός, το συμφέρον, η ιδιοτέλεια. Και προς χάριν τους είναι έτοιμοι να ποδοπατήσουν και την ηθική και την αξιοπρέπεια, αρκεί να μην θιγούν ή να εξασφαλίσουν οφέλη υπέρ αυτών.
Έτσι, βλέπετε πολλούς αποτυχημένους, σε ανώτατα αξιώματα. Αποτυχημένους, οι οποίοι, όμως, είχαν φροντίσει να τα έχουν καλά με τους ισχυρούς της ημέρας. Όσοι δεν είναι ανεμοδείκτες σπάνια φθάνουν σήμερα σε ανώτατα αξιώματα, όσες ικανότητες κι αν έχουν. Έτσι δεν είναι άρχοντες του οιουδήποτε χώρου; Επαναλαμβάνω: του οιουδήποτε χώρου; Ο νοών, νοείτω…
Κάποτε, διάβασα για μία γυναίκα, υπάλληλο οργανισμού, η οποία μόλις διορίστηκε «έπεσε με τα μούτρα», να εφαρμόσει τις ειδικές γνώσεις, που είχε αποκτήσει με πολυετείς σπουδές. Οι συνάδελφοί της θορυβήθηκαν, γιατί έδειχνε τη δική τους ανεπάρκεια. Έβαλαν «θεούς και δαίμονες» και πέτυχαν τη μετάθεσή της σε ακριτικό νομό. «Να μάθει να μην… ξεχωρίζει».
Αλλά οι καιροσκόποι δεν στερούνται μόνο χαρακτήρα: Δουλεύουν στη σκοπιμότητα κι από μία διαστροφή, που, ξεκινώντας από τον χαρακτήρα, φθάνει μέχρι την ψυχή, αιχμαλωτίζει όλο τον εσωτερικό κόσμο, σε σημείο που νεκρώνονται οι δυνάμεις της συνείδησης. Στις περιπτώσεις αυτές οι άνθρωποι, ελεύθεροι από τη δεσποτεία της ηθικής, συνθηκολογούν με την κακοήθεια και παρασύρονται στην προσβολή της τιμής της δικής τους και των άλλων. Έτσι, γίνονται νοσογόνα κύτταρα του συνόλου, καθώς με τους ελιγμούς και τις απρέπειές τους, διαταράσσουν την αρμονία της ηθικής τάξης, που υπάρχει στον κόσμο.
Για πολλούς της εποχής μας, ο καιροσκοπισμός ίσως να θεωρείται προτέρημα για το χαρακτήρα, αφού προφυλάσσει με βεβαιότητα την ύπαρξή μας από δυσάρεστες περιπέτειες και της εξασφαλίζει την ποθητή ειρήνη.
Αλλά, όσοι σκέπτονται έτσι, κάνουν ένα βασικό λάθος. Ανταλλάσσουν αυτή την ειρήνη με μία ανήθικη τακτική, η οποία δεν βρίσκει δικαίωση ούτε στη συνείδηση ούτε στη λογική. Για τέτοιες περιπτώσεις, οι Πατέρες της Εκκλησίας, μας είπαν πως: Είναι προτιμότερος ένας πόλεμος που γίνεται με ηθικά και τίμια μέσα, από μία ειρήνη, που χωρίζει και απομακρύνει από το Θεό.
Εν τούτοις, πολλοί άνθρωποι σήμερα, έχοντας πάντοτε σε ευαίσθητο σημείο απλωμένες τις κεραίες τους, εξακριβώνουν έγκαιρα «κατά που φυσάει ο άνεμος» και ανάλογα κάνουν επιδέξιες στροφές και κλίνουν τη μέση μπροστά στους ισχυρούς της ημέρας και χρησιμοποιούν την κολακεία και τη συκοφαντία, αρκεί να γίνουν αρεστοί, να εξασφαλιστούν και να καλοπεράσουν. Και οι ίδιοι αυτοί, που σήμερα προσφέρουν «γην και ύδωρ», αύριο που θα αλλάξουν τα πράγματα και η δύναμη θα μετακινηθεί σε άλλους ώμους (Τί μου θυμίζει!... τί μου θυμίζει!...), τότε θα τρέξουν να προσαρμοστούν προς τη νέα πραγματικότητα, σαν φθηνοί χαμαιλέοντες.
Και όμως, πόση ανάγκη έχουμε σήμερα από γνήσιους ανθρώπινους χαρακτήρες. Πόσο μας λείπουν οι άνθρωποι των αρχών, αυτοί που ξέρουν να λένε και το ΝΑΙ και το ΟΧΙ. Αυτοί που δεν θυσιάζουν στο βωμό του συμφέροντος την αλήθεια και τη δικαιοσύνη. Τέτοιοι άνθρωποι, με το θάρρος της γνώμης τους και την παρρησία, σπανίζουν, δυστυχώς, σήμερα. Και αυτό είναι σύμπτωμα κρίσεως της κοινωνίας μας, η οποία άδικα περιμένει να αναγεννηθεί. Ναι, δεν θα μπορέσουμε ποτέ να ορθοποδήσουμε και να ξεπεράσουμε την κρίση, αν δεν πλάσουμε μέσα μας και γύρω μας ντόμπρους χαρακτήρες, με αξιοπρέπεια και γενναιότητα, με σωφροσύνη και ανδρισμό (με ή… χωρίς… γραβάτα!!!).
Οι καιροσκόποι, φίλοι αναγνώστες, όσο θα υπάρχουν, θα είναι αρνητικά στοιχεία, που θα ναρκοθετούν την πορεία των τίμιων ανθρώπων.
