Γράφει ο Παναγιώτης Παπαδόπουλος - Φιλόλογος
Ο Μακεδονικός Αγώνας τυπικά τερματίστηκε με τη στρατιωτική επανάσταση και επικράτηση των Νεότουρκων το 1908. Πρόθεσή τους ήταν να σταματήσουν την οικονομική κατάρρευση της Σουλτανικής Τουρκίας. Στην πραγματικότητα όμως οι Νεότουρκοι, παρά τις υποσχέσεις τους περί ειρηνικής συνύπαρξης των λαών, σχεδίασαν και εκτέλεσαν τη Γενοκτονία των χριστιανικών λαών της Μ. Α. Πρώτα ξεκίνησε ο θάνατος των Αρμενίων με έναρξη στις 24 Απριλίου 1915 για να συνεχίσει με το δράμα τω Ελλήνων το 1916 μέχρι το 1923.
Ο Ελληνισμός της Μακεδονίας είχε ως εφόδια στο πέρασμα των αιώνων την πίστη του στην Ορθοδοξία και τον πολιτισμό του. Με αυτά διατήρησε αλώβητη τη θρησκευτική και την εθνική του συνείδηση. Οι πόλεις της Μακεδονίας, στην εποχή που αναφερόμαστε, αποτελούσαν το συντονιστικό όργανο και το προπύργιο των ανταρτών στη δράση τους εναντίον των κατακτητικών φιλοδοξιών των Τούρκων. Ο πόλεμος διεξάγονταν τώρα εναντίον των Βουλγάρων και εναντίον της ανίερης προπαγάνδας των Ρουμάνων. Η Ελλάδα έδινε τον υπέρ πάντων αγώνα για τη σωτηρία της, έχοντας το κεκτημένο δίκαιο δημιουργούσε ερείσματα για τις εθνικές της διεκδικήσεις.
Οι Έλληνες της Μακεδονίας έπρεπε μετά το 1908, να αντιμετωπίσουν τώρα τον κίνδυνο των Βουλγάρων κομιτατζήδων αλλά και των Νεότουρκων.
Όλος ο Μακεδονικός Αγώνας γινόταν πάντα στην ύπαιθρο είχε όμως ως επίκεντρο τις πόλεις, γιατί εκεί διατηρείτο ακμαίος Ελληνισμός. Πολλές ήταν και οι πόλεις της Μακεδονίας που αποτέλεσαν τη μήτρα που πρόσφερε αξιόμαχους εθελοντές και αγωνιστές για την ιδέα της ελευθερίας της Μακεδονία,
Οι σπουδαιότερες πόλεις που έφεραν σε πέρας τον Μακεδονικό αγώνα ήταν η Θεσσαλονίκη, η Βέροια, η Νάουσα, το Μοναστήρι της Πελαγονίας ,η Καστοριά, οι Σέρρες, η Δράμα κ.ά. Όλες οι πόλεις της Μακεδονίας έχουν ιερά σεβάσματα της ιστορίας αυτής μέχρι σήμερα. Πολλές πόλεις και χωριά φιλοξενούνε ιστορικές μνήμες και τα ιερά λείψανα των πρωταγωνιστών. Αμέτρητες και αιματηρές ήταν οι μάχες που έδωσαν οι Μακεδονομάχοι, Άγνωστος ο αριθμός των θυμάτων της Βουλγαρικής και της τουρκικής θηριωδίας. Τον ακριβή αριθμό των νεκρών δε θα τον μάθουμε ποτέ. Εκείνο όμως που γνωρίζουμε είναι η θυσία των υπερασπιστών. Η συμμετοχή του κλήρου στις μάχες με το λαό και στις θυσίες είναι άπειρες. Μεταξύ των θυμάτων υπήρξαν πολλοί ιερείς και επίσκοποι που μαρτύρησαν μαζί με το ποίμνιό τους. Εκείνο όμως που οφείλουμε για τους μάρτυρες της Ελληνικής ιστορίας. είναι η τιμή και η αιώνια ευγνωμοσύνη μας.
Ένα από τα πολλά θύματα των Νεότουρκων ήταν και ο νεομάρτυρας του έθνους και της χριστιανικής πίστεως, Αιμιλιανός Λαζαρίδης, Μητροπολίτης Γρεβενών. Γεννήθηκε το 1871 στα Πέρματα Ικονίου της Μ. Α. Ποντιακής καταγωγής,(περιοχή Πάφρας). Σπούδασε στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης και στη συνέχεια χειροτονήθηκε Διάκονος του Μητροπολίτη Πελαγονίας που είχε την έδρα της στο Μοναστήρι (Βιτόλια). Ταυτόχρονα υπηρέτησε ως Θεολόγος καθηγητής των Θρησκευτικών σε Γυμνάσια της Πόλης και των περιχώρων κηρύττοντας το θείο λόγο. Ακολούθως διετέλεσε βοηθός επίσκοπος του Μητροπολίτη Πελαγονίας Ιωακείμ τον Γ’ ( Πλάτωνα Φορόπουλο)με τον τίτλο «Επίσκοπος Πέτρας». Ο Αιμιλιανός Λαζαρίδης ως επίσκοπος Πέτρας ανέπτυξε σημαντική δράση και μεγάλη ήταν η προσφορά στον Μακεδονικό Αγώνα. Η Οικουμενική Σύνοδος του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως το 1908 τον εξέλεξε Μητροπολίτη Γρεβενών. Εκεί διακρίθηκε για την εθνική του δράση εναντίον των Βουλγάρων κομιτατζήδων. Σε μια περιοδεία του δολοφονήθηκε στο χωριό Σχίνοβο μαζί με τον διάκονό του Δημήτριο Αναγνώστου την1η Οκτωβρίου το 1911 στο χωριό Γκριντάδες που έκτοτε φέρει την ονομασία «Αιμιλιανός».1
Για το τέλος του Μητροπολίτη Αιμιλιανού το ΓΕΣ γράφει:» Εις την Μητρόπολιν Πελαγονίας υπηρέτησε επαξίως και βοήθησε στον αντιβουλγαρικό αγώνα. Εδολοφονήθη την 1η Οκτωβρίου 1911 υπό πρακτόρων της Ρουμανικής προπαγάνδας.2
. Ο Αιμιλιανός σε όλο το διάστημα της ποιμαντορίας του έγινε στυλοβάτης του Μακεδονικού Ελληνισμού. Για την εθνική του δράση έγινε στόχος του κομιτάτου των Νεότουρκων που τον θεωρούσε σαν τον πιο επικίνδυνο αντίπαλό του. Έπεσε θύμα των Βουλγάρων Κομιτατζήδων ενώ πήγαινε σε κάποιο χωριό να λειτουργήσει. Οι κάτοικοι της περιοχής των Γρεβενών τον τιμούν ως εθνομάρτυρα.3
Με τις δέουσες τιμές και φέτος η Μητρόπολη Γρεβενών τίμησε την 105η επέτειο από το Μαρτύριο του Εθνοϊερομάρτυρος Αιμιλιανού Μητροπολίτου Γρεβενών. Το Σάββατο 1η Οκτωβρίου 2016, στον τόπο του μαρτυρίου τελέσθηκε θεία λειτουργία, μνημόσυνο, και τρισάγιο στο μνημείο.Την Κυριακή 2α Οκτωβρίου, στον Μητροπολιτικό Ναό των Γρεβενών τελέσθηκε αρχιερατική θεία λειτουργία και μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως του Εθνοϊερομάρτυρος Αιμιλιανού Μητροπολίτου Γρεβενών, Δημητρίου Διακόνου και Αθανασίου συνοδού αυτών. Κατόπιν στην Πλατεία Αιμιλιανού και μπροστά στην προτομή του Εθνοϊερομάρτυρος, εψάλη τρισάγιο παρουσία των τοπικών αρχών και πλήθους κόσμου.
Σε όλες τις ιερές ακολουθίες και τελετές προεξήρχε ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Γρεβενών κ. Δαβίδ.
Βιβλιογραφία. 1.Ποντιακή εγκυκλοπαίδεια τ. 5ος 2. ΟΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ Εκδόσεις Διέθυνση ιστορίας στρατουΓΕΣ σελ.101.3Εγκ.Πάπυρος- larousse-britanica.Τ.5ος. 4. ΤιμήθηκεΟ Μητροπολίτης Γρεβενών Αιμιλιανός.(Κοινωνική δικτύωση-Βικιπαίδεια)
Παναγιώτης Παπαδόπουλος
