Γράφει ο Παναγιώτης Παπαδόπουλος
« Όποιος ελεύθερα συλλογάται, συλλογάται καλά»
Ρήγας Βελεστινλής (Φεραίος)
Τούτον τον ευλογημένο τόπο με την μακρά ιστορία των τριών χιλιάδων χρόνων τον περπάτησαν Έλληνες και τον ανέδειξαν σε όλο τον κόσμο ως τη μήτρα της ελευθερίας και των ανθρωπιστικών ιδεωδών. Στις παρυφές του λόφου της Ακρόπολης, στην Πνύκα αγκαλιάστηκαν η ελληνική φιλοσοφία με το κήρυγμα του Αποστόλου των Εθνών Παύλου. Κατά καιρούς όμως ο μαρτυρικός αυτός τόπος έζησε και καταστροφικές επιδρομές από βαρβαρικές επιδρομές. Γνώρισε και σκληρή σκλαβιά από τα χρόνια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, όταν ολόκληρη η Μ. Α. και οι χώρες γύρω από τη Μεσόγειο θάλασσα απολάμβαναν τα αγαθά της ελευθερίας και το άρωμα της χριστιανικής πίστεως. Η πιο μακροχρόνια και σκληρή σκλαβιά ήταν της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1453 και υφίσταται ακόμα και σήμερα στο μεγαλύτερο μέρος του Ελληνισμού της Μ. Α και του ευλογημένου Πόντου. Οι σελίδες της ελληνικής ιστορίας όλο εκείνο το διάστημα της σκλαβιάς ήταν λευκές, μέχρι που ένα κομμάτι της απέραντης γης απόκτησε με αίμα και δάκρυα κρατική οντότητα και διεκδίκησε μια θέση μέσα στην παγκόσμια ιστορία. Για να ξεσηκωθεί όμως ο φοβισμένος ραγιάς και να λάβει τα όπλα εναντίον μιας ισχυρής Οθωμανικής Αυτοκρατορίας έπρεπε το γένος να ετοιμαστεί καλά. Οι επαναστατικές εμπειρίες του παρελθόντος είναι οδυνηρές. Κάποιοι έπρεπε να αναλάβουν αυτό το έργο. Τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνος ανέτειλαν μέσα από τα σπλάχνα του ελληνικού λαού δεινοί πολέμαρχοι και πνευματικοί αστέρες που φώτισαν την εθνική συνείδηση των σκλαβωμένων Ελλήνων να διεκδικήσουν την ελευθερία τους.
Ένας από αυτούς ήταν ο Αντώνιος Κυριαζής (1755-1798) γνωστός με το ψευδώνυμο Ρήγας Βελεστινλής. Γεννημένος και αναθρεμμένος στο Βελεστίνο κοντά στις αρχαίες Φερές ανάπνευσε τον αέρα του θεσσαλικού κάμπου και ένιωσε το άλγος της σκληρής σκλαβιάς των συμπατριωτών του. Υπάρχει η πληροφορία ότι ο πατέρας του ήταν εύπορος κτηματίας και ότι τον σκότωσαν οι Τούρκοι. Με τις σπουδές που έκανε στη γενέτειρά του και στα άλλοι σχολεία της Ελλάδος και του εξωτερικού αναδείχτηκε ο Εθνικός Επαναστάτης που με κηρύγματα και τα επαναστατικά του τραγούδια φλόγισε τις καρδιές των νέων και άναψε τη θρυαλλίδα της Επαναστάσεως. «Ο Ρήγας συνδυάζει τη θεωρητική ενασχόληση με την έντονη δράση, το ενδιαφέρον για τη γνώση με την έντονη ροπή προς την πολιτικήν.»1
«Με τον Ρήγα εξεδηλώθη όλη η καλλιεργηθείσα επί αιώνες η επαναστατική διάθεση του ελληνικού έθνους. η εξελιχθείσα εις θέλησιν και απόφασιν δια τον αγώνα της ελευθερίας». {..} «Ό,τι είχε σπαρή εις την εθνικήν συνείδησιν κατά τους φοβερούς αιώνες της δουλείας εγονιμοποιήθη εις τη ψυχήν του Ρήγα.»2
Το 1790 το Ρήγα τον βρίσκουμε να κατοικεί στη Βιέννη. Εκεί θα βρει έναν ακμαίο ελληνισμό και μέσω αυτού θα κάνει τις απαραίτητες γνωριμίες. Η γνωστή του γλωσσομάθεια (κάτοχος της Γερμανικής, της Γαλλικής και της Ιταλικής γλώσσας )τον διευκόλυνε να παρακολουθεί ευκολότερα την Ευρωπαϊκή σκέψη και την πολιτική της δραστηριότητα. Βασικός του προσανατολισμός είναι η κίνηση των ιδεών που γίνεται στη Γαλλία. Έχει προηγηθεί η Γαλλική Επανάσταση και η προσέγγισή της την εποχή εκείνη είναι ελκυστική. Ακόμη και με τον ίδιο τον Ναπολέοντα επιδίωξε να συναντηθεί για να επιτύχει το σκοπό του κοντά του αλλά τον πρόλαβε ο θάνατος, Στη Βιέννη έγραψε και εξέδωσε διάφορα βιβλία που στρέφονταν προς τους νέους για να καλλιεργήσει την εθνική τους συνείδηση. Ένα από αυτά είναι το «Σχολείο των Ντελικάτων εραστών.»3
Θα ακολουθήσει πλούσιο επαναστατικό Ο Ρήγας Βελεστινλής-Φεραίος υπήρξε ο πρωτεργάτης και πρόδρομος του νεοελληνικού διαφωτισμού και ο κήρυκας και πρωτομάρτυρας της Επανάστασης του 1821. Οραματίσθηκε την επανάσταση εναντίον της οθωμανικής τυραννίας, στο πλαίσιο όμως της κοινής σύμπραξης όλων των συν-υπόδουλων λαών της Βαλκανικής, της Μ. Ασίας και της Μεσογείου. Πίστεψε και εργάσθηκε σθεναρά για την εγκαθίδρυση μίας «Ελληνικής Δημοκρατίας». Ο Ρήγας όπωςΑ και αρκετοί άλλοι εμπνευσμένοι πνευματικοί άνδρες, επιδίωξε με βιβλία, ποιήματα, διακηρύξεις, ιστορικό-γεωγραφικούς χάρτες και άλλες εκδόσεις να ενεργοποιήσει την διαδικασία της εθνικής αφύπνισης του υπόδουλου γένους, περνώντας μέσα από τα έργα του τις νέες ρηξικέλευθες ιδέες του ευρωπαϊκού διαφωτισμού, αλλά και τα ριζοσπαστικά μηνύματα της εθνεγερσίας. Το τραγικό του τέλος και η απήχηση της εθν-εγερτήριας φωνής του τον ανέβασαν στο ύψος του πρώτου μάρτυρα και προδρόμου του απελευθερωτικού αγώνα του Ελληνισμού.4
Βιβλιογραφία.
1,Ιστορία νεότερη και σύγχρονη(17891909) Εκδόσεις ΟΕΔΒ-2002 Γ’ Λυκείου.2.Διονύσιος Κόκκινος «Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ» τ1ος σελ63 Εκδόσεις ΜΕΛΙΣΣΑ. 3.Ρήγας «Σχολείον των ντελικάτων εραστών.»εκδόσεις Ερμής.4.Θανάσης Χρήστου, Αν. Καθηγητής
Νεότερης & Σύγχρονης Ιστορίας Πανεπιστημίου Πελοποννήσου pemptousia.fm εκδώσεις ΙΜΜΒ
