Ένα από τα πιο σοβαρά προβλήματα της πόλης μας προσεγγίζουμε σήμερα, αγαπητοί φίλοι. Ο τίτλος αφ’ εαυτού του προϊδεάζει (όχι άδικα) σε υψηλές κορώνες και πηχυαίους τίτλους, όπως: «Το καθημερινό ΜΠΑΧΑΛΟ της Μητροπόλεως!!!» ή «Κυκλοφοριακό έμφραγμα στο κέντρο της Βέροιας» και κείμενα του τύπου: «Τρίτη σήμερα και, ως συνήθως, από το πρωί στο κέντρο της Βέροιας επικρατεί έντονο κυκλοφοριακό πρόβλημα. Τα οχήματα κινούνται σημειωτόν σε όλο το μήκος της Μητροπόλεως, καθώς σταθμευμένα ΙΧ και στα δύο ρεύματα κυκλοφορίας (οι γνωστοί... «μισολεπτάκιδες» -επιμένω στην ορθογραφία αυτή-), πολλά φορτηγά προμηθευτών που φορτοεκφορτώνουν το καθένα μπροστά από την επιχείρηση του πελάτη, και (αν είναι δυνατόν!!!) διπλοπαρκαρισμένα ΙΧ, δοκιμάζουν τα νεύρα των υπολοίπων οδηγών! Αντίστοιχη είναι και η κατάσταση στην οδό Βενιζέλου, όπου… κλπ. κλπ».
Εεε, λοιπόν, αγαπητοί μου φίλοι, θα σας απογοητεύσω… Αντιθέτως έρχομαι σήμερα να καταδείξω ότι το κυκλοφοριακό πρόβλημα της πόλης μας έχει πολύ βαθιές ρίζες στο παρελθόν. Είναι ενδογενές, (με ορολογία ιατρικής) είναι αυτοάνοση κατάσταση, το κουβαλάμε στο DNA μας!!!
Η πρώτη εμφάνιση καταγεγραμμένων «συμπτωμάτων» προσδιορίζεται στα μέσα της δεκαετίας του ‘20, όταν η γνωστή μας (από προηγούμενες αναφορές) βόρεια είσοδος της Βέροιας μπροστά από το καφενείο «Ελευθερία» (ή Μουαρήφ, στο κτήριο όπου στεγάζεται η ΔΕΗ) χαρακτηρίζεται σε δημοσίευμα (Αστήρ Βερροίας Αρ.Φ. 47 / 20 Φεβρουαρίου 1927) ως αφετηρία της «Κοιλάδος Κλαυθμώνος», καθώς «…η οδός από του καφενείου Μουαρήφ μέχρι της οδού Αγίου Σπυρίδωνος έγινεν στάδιον διαγωνισμού ταχυπορίας των αυτοκινήτων, κάρρων και λοιπών τροχοφόρων και τετραπόδων…». Ήταν παθιασμένοι «εραστές της ταχύτητας» οι Βεργιωτάδες πρόγονοί μας, αξιοποιώντας κάθε δυνατό τροχοφόρο όχημα και κάθε είδους υποζύγιο. Το κείμενο αφήνει μάλιστα την υποψία ότι γίνονταν «κόντρες»… Απίστευτο!!! [ Τσσσ!!! (σύγχρονο επιφώνημα των νέων για το «απίστευτο») σαράντα χρόνια μπροστά από τα αμερικανάκια του Grease ήμασταν!!!]. Η συνήθεια αυτή μάλλον προέκυψε ως επέκταση της δοκιμασίας της ποιότητας αλόγων κατά το αλογοπάζαρο, που λάμβανε χώρα κάθε Τρίτη στο σημερινό πάρκο μπροστά από τα κοιμητήρια.
Να διευκρινίσω για τον ορθό προσανατολισμό σας ότι η αναφερόμενη οδός Αγίου Σπυρίδωνος δεν έχει να κάνει με την περιοχή του ομώνυμου γνωστού σήμερα Ι. Ναού επί της Βενιζέλου, αλλά η έκφραση «κοιλάδα» παραπέμπει στον Ι. Ναό Αγίου Νικολάου και Αγίου Σπυρίδωνος επί της σημερινής Κόδρου, στον λεγόμενο «βλάχικο μαχαλά». Πιθανότατα λοιπόν η «πίστα αγώνων» της εποχής ήταν η σημερινή οδός Βλάχων Ηρωίδων, χωρίς να αποκλείεται η Κεντρική Οδός μέχρι το ύψος της πλατείας Αγίου Αντωνίου.
Και συνεχίζει ο αρθρογράφος: «(…) Ο δρόμος γεμάτος από κάρρα, ξύλα και λοιπών ειδών κατέστη τελικώς αδιάβατος…». Σαν να μην έφταναν αυτά, στα πεζοδρόμια «…οι παροικούντες καταστηματάρχαι συναγωνίζονται εις το να επαυξήσουν τους κινδύνους των αμερίμνων διαβατών. Σάκκοι με διάφορα εμπορεύματα εμποδίζουν την διάβασιν των διαβατών, αντικείμενα επικρέμονται επί των κεφαλών των από τα ένθεν και εκείθεν κείμενα σιδηρουργεία…» και παράξενο πώς, ευτυχώς δεν συνέβη «…κάποιος αφηρημένος να βρεθεί κρεμασμένος από κανένα υνί ή δρεπάνι σαν το αρνάκι στο τσιγκέλι…». [Κάτι πρέπει να σας φέρνει στον νου σας αυτή η περιγραφή… Έτσι δεν είναι;]
Μαρτυρείται μόνο ότι «…μια γρηά εκ Προύσης φορτωμένη με ξύλα το βράδυ και επιστρέφουσα στο σπίτι της δια να διαφύγει τον κίνδυνον από ένα κρεμασμένο υνί, από το ιλιγγιωδώς κατερχόμενον αυτοκίνητον και από τη λάσπη ευρέθη ενσφηνωμένη μεταξύ κάρρου και σωρού ξύλων με την κεφαλήν προς τα κάτω… ομπρέλα!!!». Τελικά, μετά από πολλή ώρα και πολύ κόπο, κατάφεραν οι διερχόμενοι να την ελευθερώσουν…
Δεν σταματάει όμως εδώ το πράγμα, αγαπητοί φίλοι! Όοοχι !!! Παρά την ανάρτηση προειδοποιητικών πινακίδων «Τροχοφόρα βραδυπορείτε!!!», «…οι σωφέρ της πόλεώς μας, χάρις εις την αμεριμνησίαν της αστυνομικής αρχής…» δεν τηρούσαν «…την αστυνομικήν διάταξιν περί ταχύτητος των αυτοκινήτων εντός της πόλεως…» με αποτέλεσμα «…συχνά να συμβαίνουν αυτοκινητιστικά ατυχήματα» (Αστήρ Βερροίας Αρ.Φ. 83 / 7 Μαΐου 1928).
Όσον αφορά στην κατάσταση του οδικού δικτύου: «η κεντρικωτέρα αρτηρία της πόλεώς μας, η οδός της 26ης Οκτωβρίου (αναφέρεται στη σημερινή Κεντρική Οδό) εις την οποίαν…» γινόταν « ο βραδυνός περίπατος των τε Βερροιέων και Βερροιωτισσών …» ήταν «…σε κακά χάλια. Παντώς είδους ακαθαρσίαι, όγκοι λίθων και χωμάτων…» κοσμούσαν «…την αρτηρίαν ταύτην της πόλεώς μας…» (Αστήρ Βερροίας Αρ.Φ. 26 / 2 Μαΐου 1926).
Η Κεντρική Οδός κατά τη δεκαετία του ’20, από το ύψος της πλατείας Αγίου Αντωνίου και βορειότερα.
Απέναντι στις απαιτήσεις των καιρών η Δημοτική Αρχή φαίνεται αναιμική: «Και πάλιν είμεθα υποχρεωμένοι να επανέλθωμεν επί των θανατηφόρων οπών της πόλεώς μας. (…) και να δηλώσωμεν εις τον κ. Δήμαρχον ότι στοιχειώδης υποχρέωσις προς τους δημότας του τω επιβάλλει όπως διατάξει την άμεσον επιδιόρθωσιν τούτων…» (Αστήρ Βερροίας Αρ.Φ. 15/ 24 Ιανουαρίου 1926) και χωρίς όραμα για το μέλλον: «Χαράς ευαγγέλια!! Επανερχόμεθα εις την Μεσαιωνικήν εποχήν, οι δρόμοι μας χάρις εις τον έχοντα μεσαιωνικάς αντιλήψεις δήμαρχόν μας καλντιριμοποιούνται, αντί να βαδίσωμεν προς την άσφαλτον. Εύγε κ. Δήμαρχε!!». (Αστήρ Βερροίας Αρ.Φ. 20/ 7 Φεβρουαρίου 1926)
[Ο ατυχής, δεχόμενος τα καταιγιστικά πυρά ήταν ο Ιωάννης Μάρκου, ο πρώτος αιρετός Δήμαρχος της Βέροιας, ο οποίος διένυε τότε τη δεύτερη κατά σειρά θητεία του. Αμέτρητα: «δεν έκοβα το χέρι μου, που σε ψήφισα!!!» πρέπει να έπεφταν καθημερινά… Η «χώρα των κουλοχέρηδων» που έλεγε ο αείμνηστος Χάρυ Κλίν!!! ]
Δεν σταματάει όμως ούτε εδώ το πράγμα, αγαπητοί φίλοι! Όοοχι !!! Γιατί: «…Ως επιστέγασμα της αξιοθρηνήτου αυτής καταστάσεως έρχεται η κατά τας εσπερινάς ώρας διέλευσις των ζώων αγελάδων και βοών εξαναγκάζοντα τας και τους περιπατητάς να τρέπονται εις φυγήν…»
[Ένας μισθωτός βοσκός, ο «μαντζαράς» ή «κομενσής» (από αντίστοιχες τούρκικες λέξεις για το βουβάλι), αναλάμβανε ανεβαίνοντας κάθε πρωί την Κεντρική Οδό να συγκεντρώνει τα βοοειδή που διατηρούσαν τότε μέσα στην πόλη αρκετοί κάτοικοι και αφού τα πήγαινε για να βοσκήσουν στις παρυφές του Βερμίου, το απόγευμα με την αντίθετη διέλευση τα διαμοίραζε ένα μετά το άλλο για να τα αρμέξουν οι ιδιοκτήτες τους.
Θα αναγνωρίζετε ασφαλώς ότι στις μέρες μας έχει αλλάξει η ορθογραφία και… το είδος των ζώων που τρέπουν σε φυγή τους περιπατητές. Τον πρώτο ρόλο σήμερα έχουν τα αδέσποτα σκυλιά, αν και περιστασιακά έχουμε και κάποιες μάλλον ευχάριστες εκπλήξεις, που μας θυμίζουν το παρελθόν(!!!)]
Σκεφτείτε επιπλέον ότι κατά τις ενδιάμεσες ώρες περνοδιάβαιναν στους δρόμους τα γαϊδουράκια των πλανόδιων πωλητών, τα μουλάρια των κυρατζήδων (των μεταφορέων ελαφρών σχετικά βαρών της εποχής), τα βαρυφορτωμένα κάρα των καραγωγέων με εμπορεύματα από τον σιδηροδρομικό σταθμό και τα κάρα των αγροτών που από τα γύρω χωριά μετέφεραν την παραγωγή τους προς πώληση στα εμπορικά καταστήματα της Βέροιας...
Φανταστείτε πόσες παράνομες σταθμεύσεις, αναστροφές, διπλοπαρκαρίσματα… Ενώ θα έδιναν και θα έπαιρναν τα: «Πού το παρατάς το κάρο με τα ζωντανά, βρε …», «Μισό λεπτάκι, μπάρμπα, να πεταχτώ μέχρι τον Ψιψίκα.», «Και τι θα κάνω εγώ τόσην ώρα;;; Μαγαζί έχω!!!», «Ούτε μισό λεπτάκι δεν θα κάνω, μπάρμπα, σου είπα…». Και να επακολουθεί μετά από πολλή ώρα (τουλάχιστον ημίωρο το μισολεπτάκι!) το πατροπαράδοτο εγκάρδιο κατευόδιο του «μπάρμπα» (συνοδευόμενο απαραιτήτως από την ζωηρή προβολή της παλάμης με τα δάκτυλα σε διάσταση): «Πάρ’ τα να μη στα χρωστάω!!!».
[Για την ολοκληρωμένη ενημέρωσή σας, αναφέρω ότι το πιο προσβλητικό «στόλισμα» της εποχής ήταν να σε αποκαλέσει κάποιος: «Γομάρ’ ξεσαμάρωτου!!!»]
Σκηνή από τη Βέροια περί την δεκαετία του ‘20 (Αρχείο Ζυγουλιάνου Στέργιου)
Θα συμφωνήσετε ασφαλώς ότι αυτά είναι πραγματικά κυκλοφοριακά προβλήματα, αγαπητοί συμπολίτες μου και είμαι βέβαιος ότι θα σταματήσετε στο εξής να δυσανασχετείτε τόσο έντονα για τις σημερινές «ελαφρώς επιβαρυμένες κατά μικρά χρονικά διαστήματα» κυκλοφοριακές συνθήκες. Άλλωστε η εμφάνιση μεταξύ μας των «διπλοπαρκαρισματάκηδων», «μισολεπτάκιδων» κλπ., είναι θέμα προγονικών καταβολών. Επιπλέον ως ενδογενές-αυτοάνοσο το συνολικό κυκλοφοριακό πρόβλημά μας, πρέπει: κατ’ αρχήν να το αποδεχθούμε ως τέτοιο και στη συνέχεια να μάθουμε να ζούμε μ’ αυτό… [Ήρεμααα!!! Αστειεύομαι, σας λέω…]
ΥΓ. Ούτε εδώ όμως σταματάει το πράγμα, αγαπητοί φίλοι! Όοοχι !!! Γιατί στην επόμενη «συνάντησή» μας, Θεού θέλοντος και Ζήση Πατσίκα επιτρέποντος, θα διαπιστώσουμε μαζί ότι ΚΑΙ η έλλειψη θέσεων στάθμευσης είναι θέμα ενδογενές και αυτοάνοσο!!!
