Γράφει
ο Θωμάς
Γαβριηλίδης
ΣΙΜΩΝΙΔΗ
ΤΟΥ ΚΕΙΟΥ
ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ
Ε.Α. ΧΙΙΙ, 11
1. Α-Τις εικόνα τανδ’ ανέθηκεν; Β-Δωριεύς ο Θούριος.
2. Α-Ου Ρόδιος γένος ην; Β-Ναι, πριν φυγείν πατρίδα,
δεινάι γε χειρί πολλά ρέξας έργα και βίαια.
Ο ΔΩΡΙΕΑΣ Ο ΡΟΔΙΟΣ – ΘΟΥΡΙΟΣ
1. Α-Ποιος αφιέρωσεν εδώ τούτον τον ανδριάντα;
2. Β-Ο Δωριεύς ο Θούριος. Α-Αυτός όμως δεν ήταν
απ’ τη γενιά του Ρόδιος; Β-Ναι, βέβαια, κι ωσότου
έφυγε δραπετεύοντας απ’ την πατρίδα, διότι
πολλά και βάναυσα έκανε με τ’ άγριό του χέρι.
Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΣΕ ΑΔΡΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ
Ο Δωριεύς ήταν γιος του περίφημου Ρόδιου πυγμάχου Ολυμπιονίκη Διαγόρα, παγκρατιαστής, Ολυμπιονίκης και ο ίδιος και μάλιστα σε τρεις συνεχόμενες Ολυμπιάδες, την 87η, το 432 π.Χ., την 88η, το 428 π.Χ. και την 89η, το 424 π.Χ. Είχε διακριθεί επίσης και στους τρεις άλλους Πανελλήνιους αγώνες, στα Ίσθμια, τα Νέμεα και τα Πύθια, αναγορευθείς οκτώ φορές Ισθμιονίκης, επτά φορές Νεμεονίκης και μία φορά Πυθιονίκης. Ήταν δηλαδή και αυτός, όπως και ο πατέρας του, περιοδονίκης, εφόσον, όπως και εκείνος, είχε νικήσει και στους τέσσερις Πανελλήνιους αγώνες.
Έπειτα από τις νίκες του σ’ όλους τους πανελλήνιους αγώνες ο παγκρατιαστής Δωριεύς ο Ρόδιος, πασίγνωστος πια, στράφηκε στην πολιτική και γρήγορα έγινε αρχηγός της παράταξης των συμπατριωτών του της εχθρικής προς τους Αθηναίους, οι οποίοι ήταν τότε κυρίαρχοι της Ρόδου.
Ως κηρυγμένος εχθρός των Αθηναίων πήρε μέρος σε κίνημα εναντίον τους, που έγινε στα τέλη του 5ου π.Χ. αιώνα, αλλά νικήθηκε, πιάστηκε αιχμάλωτος και καταδικάστηκε σε θάνατο για τις βιαιοπραγίες που, όπως γράφει ο Σιμωνίδης ο Κείος στο επίγραμμα Ε.Α. ΧΙΙΙ, 11, έκανε με το φοβερό παγκρατιαστικό του χέρι.
Ο όχι εύκολος όμως αντίπαλος Δωριέας ο Ρόδιος κατάφερε να δραπετεύσει από τα δεσμά των Αθηναίων και να καταφύγει στην πανελλήνια αποικία της Κάτω Ιταλίας, τους Θουρίους, όπου όχι μόνο έγινε δεκτός, αλλά και του παραχωρήθηκαν αμέσως πολιτικά δικαιώματα και πολιτογραφήθηκε Θούριος.
Κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου ο Δωριεύς ο Ρόδιος, ως Θούριος πια, πολέμησε τους Αθηναίους ως καπετάνιος τις περισσότερες φορές μικρών στόλων (στολίσκων) άλλοτε νικώντας και άλλοτε νικώμενος, ώσπου το 407 π.Χ. έπεσε πάλι στα χέρια των Αθηναίων, οι οποίοι όμως, έπειτα από σύντομη αιχμαλωσία, τον άφησαν ελεύθερο, επειδή μάλλον δεν ήθελαν να συνδέσουν το όνομά τους με το θάνατο ενός Ολυμπιονίκη και μάλιστα γιου του Διαγόρα του Ρόδιου, ενός θρύλου, ίσως πάλι και επειδή δεν ήθελαν να δυσαρεστήσουν εκείνο τον καιρό (τέλη Πελοποννησιακού Πολέμου) τους Ρόδιους.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ο ανήσυχος Δωριεύς λέγεται ότι συνελήφθη από τους Σπαρτιάτες, ενώ επισκεπτόταν την Πελοπόννησο, σε μία χρονική στιγμή που η πατρίδα του, χωρίς αυτός να το έχει ακόμα πληροφορηθεί, είχε αποσκιρτήσει από τη συμμαχία της με τη Σπάρτη, και καταδικάστηκε σε θάνατο, από εκείνους που μέχρι τότε ως εχθρούς των εχθρών του θεωρούσε φίλους του. Ποιο ήταν το τέλος του; Οι πηγές διαφωνούν. Το πιθανότερο είναι ο πολυνίκης Δωριεύς ο Ρόδιος και Θούριος να παρέδωσε το πνεύμα του δαμασμένος κι αυτός από τον πανδαμάτορα χρόνο, λησμονημένος λόγω των τραγικών γεγονότων που συνέβαιναν στην Ελλάδα εκείνα τα χρόνια – τέλη Πελοποννησιακού Πολέμου, του αγριότερου εμφύλιου της αρχαίας Ελλάδας.
Η ΒΕΡΟΙΑ ΑΡΧΙΣΕ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΟΓΔΟΗΚΟΣΤΗ ΕΒΔΟΜΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ
Από όσα γράφτηκαν πιο πάνω για τη ζωή και τη δράση του Ρόδιου-Θούριου παγκρατιαστή Ολυμπιονίκη και Περιοδονίκη Δωριέα, έχω τη γνώμη ότι για τους Βεροιαίους έχει ιδιαίτερη σημασία και πρέπει να υπογραμμιστεί το ότι η πρώτη του ολυμπιακή νίκη κατά την ογδοηκοστή έβδομη (87η) Ολυμπιάδα, το 432 π.Χ. συμπίπτει χρονικά με την πρώτη αναφορά της Βέροιας από τον κορυφαίο ιστορικό της αρχαίας Ελλάδας, τον Αθηναίο Θουκυδίδη, στο σύγγραμμά του το σχετικό με τον Πελοποννησιακό Πόλεμο (Θουκυδίδου ιστοριών Α΄, ι. 61, 4).
Η Βέροια μπήκε στην Ιστορία κατά την ογδοηκοστή έβδομη (87η) Ολυμπιάδα.
