Του ιερέως
Παναγιώτου Σ. Χαλκιά
Το «Ελληνικό Λεξικό» Τεγόπουλου-Φυτράκη,
φίλοι αναγνώστες, στην 13η έκδοσή του στο γράμμα: Κ, φιλοξενεί
το λήμμα ΚΗΝΣΟΡΑΣ. Όπερ εστί: ουσ. (λατιν. censor, ανώτερο δημόσιο αξίωμα στην αρχαία
Ρώμη): τιμητής, επιτηρητής.
Σήμερα, ο λόγος για τους κήνσορες. Τους
μιμητές δηλαδή, αυτούς που τους διακρίνει η μεγάλη σπουδή να «εκτιμήσουν», να
κρίνουν, να επικρίνουν, να κατακρίνουν τους πάντες. Οι τιμητές δεν είναι,
δυστυχώς, φαινόμενο της εποχής μας. Ανέκαθεν μάστιζαν τις κοινωνίες. Αυτοί οι
«γνώστες των πάντων», οι «σοφοί» και «πολυτάλαντοι», τρέφονται και ζουν από την
επίκριση. Αυτοσκοπός τους, η κατάκριση. Έχουν πάντα λίγο δηλητήριο φυλαγμένο
για όλους. Και όταν λέγω όλους, εννοώ όλους. Γονείς, αδέλφια, συγγενείς,
γείτονες, συναδέλφους.
Χαρακτηριστικό των κηνσόρων η αδυναμία
τους να αφήσουν κάτι ασχολίαστο, η ευκολία με την οποίαν σπεύδουν να προσφέρουν
τη σοφία τους αλλά και η ελλειμματική γνώση που διαθέτουν περί παντός επιστητού
με το οποίον καταπιάνονται. Η ιδιαιτερότητά τους: Η άρνηση. Για όλα πρέπει να
εκφραστεί επικριτική γνώμη. Ουδείς άξιος. Ουδείς ικανός. Ουδείς επαινετός. Όλοι
αξιοκατάκριτοι. Όλοι αξιόμεμπτοι. Και ασφαλώς ουδείς κήνσορας επαινετής!!!
Η γνώμη που προέρχεται από κήνσορα
είναι, εξ ορισμού μεμψίμοιρη. Η μομφή είναι η δεύτερη φύση του τιμητή. Ποια
είναι η πρώτη; Μα η εγγενής κακία. Η πρώτη φύση και η ειδοποιός διαφορά είναι η
κακία. Όλα τα άλλα είναι απλά συνέπειές της. Η γκρίνια είναι μιας ελαφράς
μορφής συνέπεια. Η ζήλια είναι εντονότερη. Ο ζήλος και η κατάκριση και η
ευχαρίστηση που πηγάζει από αυτήν, επίσης χαρακτηριστικά γνωρίσματα αυτών που
κανείς δεν όρισε και κατ’ ουσίαν κανείς δεν ορίζει και δεν επιθυμεί να ορίσει
κριτές και τιμητές. Στην Αρχαία Ρώμη, ο τιμητής διοριζόταν εις το «ανώτερο
αξίωμα της πόλης». Σήμερα οι κήνσορες, όπως φαίνεται, «αυτοδιορίζονται».
Ποιες, άραγε είναι οι αιτίες που αυτοί
οι άνθρωποι ανυπομονούν να δηλητηριάσουν όλους τους γύρω τους; Άβυσσος οι ψυχές
των ανθρώπων! Και μάλιστα αυτών των ανθρώπων! Βέβαια, όπως προείπα, η κακία
είναι η πεμπτουσία της ύπαρξής τους.
Οι τιμητές θα ήθελαν, να δύνανται μιας
καλύτερης «εκτίμησης» του εαυτού τους και των έργων τους. Αλλά αυτό δεν είναι
δυνατόν γιατί, συνήθως, η μικρότητα, η έλλειψη και ελλειμματικότητα, η
ανεπάρκεια, η ανικανότητα, η ατέλεια, η ελαττωματικότητα και η μειονεκτικότητα
προσδιορίζουν και περιγράφουν εαυτούς και έργα.
Εδώ, φίλοι αναγνώστες, θα μου επιτρέψετε
να σας αναφέρω ό,τι σχετικό διαπίστωσα, κατά την πενηντάχρονη
ιερατική διακονία μου.
Γύρω από κάθε κεντρικό πρόσωπο που ασκεί
διοίκηση, εργάζεται ένα πλήθος «παρατρεχάμενων», που το ίδιο πρόσωπο εξέλεξε
λόγω, κυρίως, γνωριμιών.
Πιστέψτε με ότι: Το μεγαλύτερο ποσοστό
των προσώπων αυτών, που στηρίζονται στον «αφέντη», είναι φελλοί, σάπια
κούτσουρα που επιπλέουν. Όμως, κάνουν μεγάλο κακό σε συναδέλφους, που είναι
ανώτεροι αυτών.
Αν το κεντρικό πρόσωπο «φύγει από τη
σκηνή», τότε και οι «παρατρεχάμενοι» εξαφανίζονται. Ο νοών, νοείτω. Κρίμα!
Ως σκεπτόμενοι πολίτες και «φύσει
πολιτικά όντα», οφείλουμε να έχουμε άποψη και έχουμε κάθε δικαίωμα να την
εκφράζουμε. Όμως, οφείλουμε εξίσου, όπως τόνισε ο Βίας ο Πριηνεύς (ένας από
τους επτά σοφούς της αρχαίας Ελλάδας, από την Πριήνη της Ιωνίας, τον 6ο π.Χ.
αιώνα) να «κρίνουμε καίρια». Οι πρόγονοί μας, επίσης, έλεγαν: το «λακωνίζειν
εστί φιλοσοφείν».
Επειδή, επομένως, ενυπάρχει ο κίνδυνος,
κρίνοντας τους κήνσορες, να υποπέσει κανείς στο λάθος της υπερβολής, που
εκείνοι τόσο συχνά διαπράττουν, δεν ωφελεί να χρησιμοποιηθεί άλλο μελάνι. Αυτό
που αξίζει να θυμίσω, όμως, είναι πως κήνσορες, υποκριτές και φαρισαίοι,
άνθρωποι που αδυνατούν να κρίνουν πρώτα τον εαυτό τους, αλλά σπεύδουν να
επικρίνουν ό,τι αναπνέει σ’ αυτόν τον πλανήτη, με σκοπό να βλάψουν και να αποκομίσουν
χαρά από αυτήν την πρωτόγονη κακία, υπάρχουν και θα υπάρχουν πάντα. Θα τους
υποφέρουμε.
Δυστυχώς, όμως, γι’ αυτούς, κάπου,
κάποτε, έχει γραφτεί: «Το κακό θα έρθει οπωσδήποτε στον κόσμο. Αλίμονο, όμως,
σε αυτόν μέσω του οποίου θα έρθει».
Γι’ αυτό, φίλοι αναγνώστες, ίσως είναι
πιο συνετή, σοφή και χρήσιμη η αυτοκριτική και η αυτοβελτίωση.
