Γράφει ο Παναγιώτης Παπαδόπουλος - Φιλόλογος
Οι σελίδες της ελληνικής ιστορίας τη δεκαετία του 1950 είναι γραμμένες με αίμα, πόνο και δάκρυα . Οι τούρκοι φορά έδειξαν πάλι στην ανθρωπότητα την ταυτότητα του στυγερού δολοφόνου.
Η απογοήτευση ήταν ο απόηχος της Συνδιάσκεψης του Λονδίνου το Σεπτέμβριο του 1955 με αφορμή του Κυπριακού προβλήματος. Οι αθώοι ομογενείς της Κωνσταντινούπολης κλήθηκαν να πληρώσουν το τίμημα της δολοφονικής τακτικής των Τούρκων με την ανοχή των Άγγλων. Οι Έλληνες της Πόλης αλώθηκαν από τα βάρβαρα τουρκικά στίφη που ήθελαν να επιβεβαιώσουν το δείγμα γραφής τους.
Οι επιθέσεις εναντίον των Ελλήνων και των περιουσιών τους έλαβαν χώρα και στις δύο πλευρές της Κωνσταντινουπόλεως, ακόμη και στις νήσους Χάλκη και Πρίγκηπο, Με στρατιωτική πειθαρχία ο τουρκικός όχλος το βράδυ της 6ης Σεπτεμβρίου 1955 παρακινούμενος από το ίδιο το κράτος ανερχόμενος σε δεκάδες χιλιάδες ατόμων, κινήθηκε κατά παντός του ελληνικού στοιχείου. Μέσα σε εννέα περίπου ώρες καταστράφηκαν ολοσχερώς 1004 σπίτια, ενώ άλλα περίπου 2500 υπέστησαν εκτεταμένες ζημιές. Καταστράφηκαν τεράστιες 4348 καταστήματα, 27 φαρμακεία, 26 σχολεία, 5 πολιτιστικοί σύλλογοι, οι εγκαταστάσεις 3 εφημερίδων, 12 ξενοδοχεία, 11 κλινικές, 21 εργοστάσια, 110 ζαχαροπλαστεία και εστιατόρια, 73 εκκλησίες, ενώ συλήθηκαν πάρα πολλοί τάφοι σε 2 κοιμητήρια, καθώς και οι τάφοι των πατριαρχών στην Μονή Βαλουκλή.
Δυστυχώς πάλι η ελληνική κυβέρνηση του Παπάγου(ήταν άρρωστος) παρέμεινε θεατής στο δράμα του Ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης. Η απογοήτευση και τα τραύματα του Ελληνισμού πολύ μεγάλα. Η Τουρκία ύστερα από τις επιθέσεις της διεθνούς κατακραυγής δεν έκανε την αυτοκριτική της παρά επέρριψε τις ευθύνες της διοργάνωσης των επεισοδίων στον πρωθυπουργό Μεντερές και εκείνος στους κομμουνιστές.
Όλοι οι Έλληνες, στην Κύπρο και την Ελλάδα δεν θα απελπιστούν αλλά θα συνεχίσουν τον αγώνα τους με τα συλλαλητήρια την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα.
Ένα μέτρο είναι ίδρυση και η δράση της συνωμοτικής οργάνωσης της ΕΟΚΑ στην Κύπρο που θα αποτελέσει τον βραχίονα του ένοπλου αγώνα των Κυπρίων κατά των Άγγλων. Ξεκίνησε την 1η Απριλίου 1955,με αρχηγό τον συνταγματάρχη του ελληνικού στρατού Γρίβα Γεώργιο. Σκοπός της οργάνωσης ήταν, η αντίδραση κατά της βάναυσης συμπεριφοράς των Άγγλων με εκρήξεις και δολιοφθορές σε διάφορα σημεία της Κύπρου,
Στη συνέχεια ο Γρίβας αποφάσισε στοχεύοντας σε πρόσωπα και σε διάφορες αγγλικές και ελληνικές εγκαταστάσεις. Έτσι επιτέθηκαν στο αρχηγείο της αστυνομίας, μιας και ο Γρίβας θεωρούσε τους αστυνομικούς ως προδότες που έπρεπε να εκτελεστούν. Το 1956 χαρακτηρίστηκε από την αύξηση της βίας,
Ο Αθανάσιος Στριγάς γράφει. «Μετά την επιστροφή του Μακαρίου από την εξορία του στις νήσους Σεϋχέλλες ο βρετανός αρμοστής Χάρτιγκ απέδειξε την Αγγλική θηριωδία που δεν είχε καμία διαφορά από τη Ναζιστική. Στις 10 Μαΐου 1956 κρεμαστήκαν από τους βρετανούς οι πρώτοι μάρτυρες του Κυπριακού αγώνα Μιχαήλ Καραολής και Ανδρέας Δημητρίου. Ήταν μόλις 22 ετών. Στην Αθήνα η πόλη βάφτηκε με αίμα το βράδυ της 9ης Μαΐου. Τριακόσιοι τραυματίες και 7 νεκροί κατά τη διάρκεια της διαδήλωσης για την εκτέλεση των Καραολή και Δημητρίου.» Η ελληνική κυβέρνηση έδωσε εντολή απαγόρευσης στις διάφορες διαδηλώσεις η οποία βέβαια αγνοήθηκε για να μη δυσαρεστήσει τους βρετανούς διπλωμάτες.2 Παρόμοιες διαδηλώσεις έγιναν και στη Θεσσαλονίκη όταν ήμουν φοιτητής. Οι δε πύρινοι λόγοι στο ραδιόφωνο καθημερινά εναντίον των θηριωδιών του Χάρτιγκ ακόμα ηχούν στα αυτιά μου και μου προκαλούσαν οργή.
Συμφωνίες Ζυρίχης Λονδίνου. Πέρασαν πέντε δραματικά χρόνια της δεκαετίας του ‘50 στη σκιά της βάρβαρης Αγγλικής Κατοχής. Στις 11 Φεβρουαρίου 1959, σφραγιζόταν αμετάκλητα η τραγική μοίρα της Κύπρου: Η ελληνική κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή έβαζε την υπογραφή της κάτω από το επαίσχυντο-θλιβερό κείμενο για την ακρωτηριασμένη ανεξαρτησία της Κύπρου που είχαν υπαγορεύσει οι Βρετανοί και οι Αμερικανοί.
Γεννιέται έτσι η Συμφωνία της Ζυρίχης, η οποία αμέσως θα περάσει στην ιστορία ως «προδοτική». Μία εβδομάδα αργότερα, το απόγευμα της 19ης Φεβρουαρίου 1959, ακριβέστερα, συνέρχεται στο Λονδίνο Πενταμερής Διάσκεψη με τη συμμετοχή των ηγετών της Βρετανίας, Τουρκίας και Ελλάδας και του αρχιεπισκόπου Μακαρίου ως εκπροσώπου των Ελληνοκυπρίων και του Φαζίλ Κιουτσούκ ως εκπροσώπου των Τουρκοκυπρίων. Η Συμφωνία του Λονδίνου ολοκληρώνει και συγκεκριμενοποιεί τη Συμφωνία της Ζυρίχης.
Η κομματική διαμάχη στις κρίσιμες ιστορικές στιγμές είχαν δυστυχώς τον πρώτο λόγο. Έχει ήδη ανοίξει ο δρόμος για την τουρκική εισβολή του 1974.
Βιβλιογραφία1. Ο Αντάν Μεντερές καταδικάστηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο της Τουρκίας, στον δια αγχόνης θάνατο. 2Αθανάσιος Κ.Στριγάς. «Κύπρος, απόρρητος φάκελος»σελ.27 εκ.ΘΕΣΙΣ.
