Πολλά
είναι τα γεγονότα που συνέβησαν στη χώρα μας το 1973 εποχή της Χούντας.
Όλα ήταν αλληλένδετα με επίκεντρο τις μεταβολές στην εξουσία και
συνδέονταν έμμεσα με την τουρκική εισβολή στην Κύπρο to
1974. Τα σημαντικότερα γεγονότα ήσαν:το Φεβρουάριο οι εκδηλώσεις των φοιτητών
της Νομικής, τον Οκτώβριο η συγκρότηση της κυβέρνησης Μαρκεζίνη, στις 17
Νοεμβρίου η εξέγερση του Πολυτεχνείου και την 25η Νοεμβρίου η κήρυξη
του νέου Στρατιωτικού Πραξικοπήματος με αόρατο αρχηγό, τον ταξίαρχο Δημήτριο
Ιωαννίδη.
Από τον Φεβρουάριο ξεκίνησαν οι εξελίξεις με τις φοιτητικές εξεγέρσεις. Οι
φοιτητές όλης της χώρας εκμεταλλευόμενοι το παράθυρο της δημοκρατίας που
άνοιξαν οι δηλώσεις του δικτάτορα Παπαδόπουλο να ανοίξει το δρόμο για
φιλελευθεροποίηση του καθεστώτος ξεκίνησαν με βασικό αίτημα τις ελεύθερες
φοιτητικές εκλογές . Οι προθέσεις του Παπαδόπουλου, να οδηγήσει τη χώρα
στην Κοινοβουλευτική Δημοκρατία έγιναν γνωστές και επιβεβαιώθηκαν με το
«πείραμα» της κυβέρνησης Μαρκεζίνη. Περίμενε ότι θα έσπευδαν οι πολιτικοί να
εκμεταλλευτούν την ευκαιρία και να συμμετάσχουν στις διεργασίες για τις
εκλογές. Δυστυχώς εκείνοι δεν ανταποκρίθηκαν. Η άρνηση των αρχηγών των δύο
κομμάτων της ΕΡΕ και της Ένωσης Κέντρου, Π. Κανελλόπουλος και Γ. Μαύρος
αντίστοιχα δεν οδήγησε στις διαδικασίες μέσω των εκλογών στη μετάβαση στη
Δημοκρατία. Πολλοί εκ των πολιτικών των κομμάτων είδαν με καλό μάτι την
προσπάθεια. Ήταν μια ευκαιρία να απαλλαγεί η χώρα από το στρατιωτικό
πραξικόπημα και να οδηγηθεί στην κοινοβουλευτική δημοκρατία. Δυστυχώς η
αμηχανία και η έλλειψη πρωτοβουλίας κάποιων πολιτικών δεν βοήθησε στην
εθνική τους υπέρβαση για καλό του τόπου με αποτέλεσμα να συνεχιστεί και να
επιδεινωθεί η κατάσταση στην Ελλάδα και η απειλή να συνεχιστεί στο πρόβλημα της
Κύπρου.
Τον Νοέμβριο η εικόνα των διαδηλώσεων επαναλήφθηκε αλλά με επαναστατική δόση.
Ήταν η εξέγερση του Πολυτεχνείου. Είχε μια μαζική και
καλά οργανωμένη δυναμική παρουσία. Πολλοί ήταν οι φοιτητές που κλείστηκαν από
νωρίς, μέσα στο οίκημα και άλλοι που τους ακολούθησαν. Μαζί με τους φοιτητές
έσπευσαν σε συμπαράσταση πολλοί Αθηναίοι μέσα και έξω, ώστε ο χώρος πέριξ του
Πολυτεχνείου έδειχνε εικόνα πολέμου με τις φωνές των φοιτητών κρεμασμένων στα
κάγκελα της αυλής, την παρουσία του πλήθους των πολιτών και των τανκς παρατεταγμένα
στο δρόμο. Γρήγορα η διαδήλωση πήρε διαστάσεις λαϊκής αντίθεσης εναντίον του
καθεστώτος της Χούντας των
Συνταγματαρχών που έγινε γνωστή σε
όλη την ελληνική επικράτεια.
Από καιρό έκαναν την εμφάνισή τους τα σημάδια της κόπωσης των
πραξικοπηματιών από την συνεχόμενη παραμονή στην εξουσία και την
αναζήτηση τρόπου μεταβίβαση της εξουσίας στους πολιτικούς . Όλοι οι Έλληνες
παρακολουθούσαν με αγωνία την κατάσταση και προσδοκούσαν. Η αντικαθεστωτική
εξέγερση αυτήν την φορά ξεκίνησε στις 14 Νοεμβρίου με κατάληψη του Μετσόβιου
Πολυτεχνείου Αθηνών από φοιτητές
και σπουδαστές. Γρήγορα κλιμακώθηκε σε αντιχουντική εξέγερση καταλήγοντας σε
αιματοχυσία το πρωί της 17ης Νοεμβρίου με την είσοδο του τανκ στο του
Πολυτεχνείο.
Ο Πρωθυπουργός των ημερών εκείνων, Σπύρος Μαρκεζίνης, έμπειρος πολιτικός
και συγγραφέας έχει τη δική του άποψη.: «Το πολυτεχνείο άρχισε ως
υπόθεση της σπουδαστικής Νεολαίας .Δεν υπήρξε στρατιωτικός νόμος, επροστατεύετο
το Πανεπιστημιακό άσυλο και επικρατούσε ατμόσφαιρα θερμής πολιτικής αντιδικίας.
Αλλά ,κατά την πορεία του, θα περιέλθει υπό τον απόλυτο έλεγχο εξωφοιτητικών
δυνάμεων οι οποίες θα το εκμεταλευθούν για τους δικούς τους σκοπούς και
βεβαίως, όπως θα εξελιχθεί,ούτε τη Ικτατορία θα διώξει ούτε τη Δημοκρατία θα
επαναφέρει».1
Θα αποτελέσει,
το Πολυτεχνείο, όπως είναι γνωστό, η κατάλληλη αφορμή από τον φιλόδοξο Ιωαννίδη
και την παρέα του, για την ανατροπή του Παπαδόπουλου. Θα ακυρώσει τις
διαδικασίες εκλογών και στις 25 Νοεμβρίου θα προβεί στην εγκαθίδρυση ενός
τυρρανικότερου καθεστώτος. Σημασία,όμως, έχει το γεγονός ότι θα ξεκινήσει η
δραματική περιπέτεια ύστερα από κάποιους μήνες η τουρκική εισβολή στην Κύπρο.
Την 16 Νοεμβρίου
το απόγευμα βρέθηκα έξω από το προαύλιο του Πολυτεχνείου. Η μετάβασή μου έγινε
σε συνεννόηση με τη Γυμνασιάρχη με σκοπό να μάθουμε για τις μαθήτριές μας που
απουσίαζαν. Το θέαμα που αντίκρισα δεν περιγράφεται εύκολα. Δέος και φόβος με
κατέλαβε . Έφυγα για το σπίτι μου. Στην αρχή οι εκδηλώσεις είχαν κάποιο
νόημα. Πέρασαν τα χρόνια και η εκδήλωση στη μνήμη των νεκρών πέρασε στη σφαίρα
του μύθου. Οι μεταγενέστεροι, όμως, φοιτητές ενδεδυμένοι με τον κομματικό
μαντύα πραγματοποιούσαν επετειακές εκδηλώσεις για να τιμήσουν το θάρρος
και τη γενναιότητα των νεκρών φοιτητών αλλά να συνοδεύονται με παραβατικές
πράξεις, με καταστροφές από κακοποιά στοιχεία. Οφείλουν οι διοργανωτές να
προστατέψουν την εκδήλωσή τους. Δυστυχώς το μόνο που κατάφεραν όλοι τους μέχρι
σήμερα είναι να απομυθοποιήσουν το θρύλο των οραμάτων των νέων σπουδαστών και
να επιδιώκουν την κομματική εξαργύρωση της συμμετοχής τους. Θα μπορούσαν με πιο
κόσμιο τρόπο να γίνονται όλα για να δικαιολογούν τον σκοπό που υπηρετούν.
Βέροια 14
Νοεμβρίου 2020 Π. Παπαδόπουλος Φιλόλογος.
