Αντίγραφον της επιστολής που βρέ-θηκε στη βιβλιοθήκη των Λαζαριστών στη Ρώμη, φίλοι αναγνώστες, και μεταφράστηκε στα Ελληνικά α-πό το πρωτότυπο λατινικό κείμενο, στάλ-θηκε από τον Πούβλιο Λεοντούλο, που ήταν διοικητής της Ιουδαίας, προ του Πο-ντίου Πιλάτου και απευθύνεται προς τον τότε Αυτοκράτορα και αφορά τον Κύριον ημών Ιησούν Χριστόν.
«Μεγαλειότατε
Ήκουσα, ω Καίσαρ, ότι επιθυμείς να μάθεις ότι σοι γράφω νυν, περί ανθρώ-που τινός λίαν εναρέτου και καλουμένου Ιησού Χριστού, αν ο λαός θεωρεί Προφή-την, Θεόν δε οι μαθηταί αυτού, λέγοντες ότι είναι ο υιός του Θεού, του δημιουργού των Ουρανών και Γης και παντός, ό,τι εν αυτοίς ευρίσκεται και υπάρχει.
Τη αληθεία Καίσαρ, ακούονται καθ’ εκάστην θαυμάσια πράγματα περί του Χριστού αυτού. Ανεγείρει νεκρούς και ιατρεύει ασθενείς δια μιας λέξεως. Ανήρ αναστήματος μετρίου, καλός την όψιν και μεγαλοπρέπειαν περιβεβλημένος, ιδίως κατά το πρόσωπον, ούτως ώστε όσοι ατενίζουν αυτόν αναγκάζονται ν’ αγαπώσι και να φοβούνται αυτόν.
Έχει την κόμην μέχρι μεν των ώτων, χρώματος καρύου, εκείθεν δε μέχρι των ωμοπλατών γενομένην γαιόχρουν, αλλά μάλλον στιλπνήν, διχάζεται δε αύτη εν τω μέσω ανώθεν κατά το σύστημα των Να-ζαραίων. Το μέτωπόν του είναι λείον και γαλήνιον, το πρόσωπόν του δε άνευ ρυ-τίδος ή κηλίδος. Η ρις και τα χείλη αυτού κανονικότατα. Το γένειον είναι πυκνόν και χρώματος του αυτού τη κόμη, δεν είναι δε μακρόν και διχάζεται εις το μέσον. Το βλέμμα του σοβαρόν και εμποιούν φό-βον, έχει δε δύναμιν ηλιακής ακτίνος. Ου-δείς δύναται να ίδει αυτόν ατενώς. Όταν επιτιμά εμποιεί φόβον, όταν δε τούτο ποι-εί, κλαίει. Είναι αξιαγάπητος και χαρίεις μετά σοβαρότητος. Λέγουσιν, ότι ουδέπο-τε ώφθη γελών, αλλά πλειστάκις κλαίων.
Έχει ωραίας τας χείρας και τους βρα-χίονας. Εν τη συνομιλία ευαρεστεί πάσι και δυσκόλως μεν εμφανίζεται, αλλ’ όταν εμφανιστεί που, φέρεται μετριοφρόνως και έχει ωραιότατον παράστημα του κό-σμου. Είναι ωραίος ως η μητέρα του, ήτις εστίν η ωραιοτέρα γυνή, όσαι ποτέ εθεά-θησαν εις τα μέρη αυτά.
Εάν, όμως, η Μεγαλειότης Σας,ω Καί-σαρ, ποθει να ίδει αυτόν, ως μοι έγραφες άλλοτε, γνωρισόν μοι τούτο, ίνα αποστεί-λω Σας αυτόν πάραυτα. Καίτοι δε ουδέ-ποτε εσπούδασέ τι, είναι, όμως, κάτοχος πάσης επιστήμης. Περιπατεί ανυπόδυτος και ασκεπής την κεφαλήν. Πολλοί βλέπο-ντας αυτόν γελώσιν, αλλ’ όταν ευρίσκο-νται ενώπιον αυτού τρέμουσι και θαυμά-ζουσι αυτόν.
Λέγουσιν, ότι ουδέποτε άνθρωπος, ως αυτός, ενεφανίσθη εις μέρη ταύτα. Τη αληθεία, ως μοι λέγουσιν οι Εβραίοι, ου-δέποτε εδόθησαν συμβουλαί, ουδέποτε εκυρήχθη διδασκαλία, ως η διδασκαλία αυτού, πολλοί δε των Ιουδαίων θεωρού-σιν αυτόν Θεόν.
Άλλοι μοι λέγουσιν, ότι είναι εχθρός της Μεγαλειότητάς Σας, ως Καίσαρ, πολ-λαχώς με παρενοχλούν οι μοχθηροί αυτοί Εβραίοι. Λέγουσιν, ότι αυτός ουδέποτε δυσαρέστησε τινά, αλλ’ ότι ευεργετήθη-σαν παρ’ αυτού. Εν τούτοις, ω Καίσαρ, είμαι πρόθυμος να υπακούσω εις την Μεγαλειότητά Σας και ό,τι διατάξεις, θέλει εκτελεσθεί.
Εν Ιερουσαλήμ. Ιδικτιώνος 7. Σελήνης 11. ΠΟΥΒΛΙΟΣ ΛΕΟΝΤΟΥΛΟΣ Διοικητής Ιουδαίας»
