1821 – 2021, 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Το ΡΟΥΜΛΟΥΚΙ πριν (κατά-μετά) την επανάσταση

1821 – 2021, 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Το ΡΟΥΜΛΟΥΚΙ πριν (κατά-μετά) την επανάσταση

Του Γιάννη Δ. Μοσχόπουλου

1. Η ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ

Περί το 1372 είχαν φθάσει στο Γενιτζέ (σημερινά Γιαννιτσά) οι γαζήδες καταδρομείς και προπομποί των τακτικών στρατευμάτων των Oθωμανών σουλτάνων. Αρχηγός αυτών των «μαχητών της πίστης» ήταν ο περίφημος γαζή Εβρενός μπέης, ένας δραστήριος στρατηγός του σουλτάνου Μουράτ Α΄. Τακτικά επιχειρούσε στις χώρες των «απίστων», με σκοπό τη λαφυραγωγία και τη σύλληψη αιχμαλώτων.

Πιθανώς τότε οι Οθωμανοί κατακτητές έδωσαν στην πεδιάδα της Καμπανίας την ονομασία Rumlik «Ρουμλούκ», τουρκική λέξη που παράγεται από το Ρουμ (Ρωμιός) και τον επιθετικό προσδιορισμό –lik (-λούκ), ώστε να σημαίνει τον τόπο που έχει Ρωμιούς – Bυζαντινούς, δηλαδή τον «Ρωμιότοπο».

Τον Απρίλιο του 1387 παραδόθηκε με συμφωνία η Θεσσαλονίκη στον Χαϊρεντίν πασά. Οι ελληνικές πηγές αναφέρουν για πρώτη φορά την κατάληψη της Βέροιας από τους Τούρκους στις 8 Μαίου 1387, από το σουλτάνο Αχουμάτη, εννοώντας προφανώς τον Μουράτ Α΄.

Κατά τον θρύλο ο σουλτάνος έδωσε στον Γαζή Εβρενός όλη την περιοχή που θα διέτρεχε έφιππος από τη μια αυγή στην άλλη. Αυτός ξεκίνησε από τα Γιαννιτσά, διέγραψε κύκλο σε όλη την πεδιάδα γύρω από τη λίμνη και σταμάτησε στην Κουλακιά, όπου άκουσε το λάλημα ενός πετεινού, που ανήγγειλε την αυγή. Αυτή η περιοχή αποτέλεσε το μετέπειτα βακούφι του.

Στις 26 Μαρτίου 1430 ο σουλτάνος Μουράτ Β΄ βάδισε με τα στρατεύματά του από τα Γιαννιτσά κι έφτασε μπροστά στα τείχη της Θεσσαλονίκης ζητώντας την παράδοσή της. Οι Θεσσαλονικείς επιθυμούσαν να παραδοθούν ειρηνικά, αλλά εμποδίστηκαν από τη βενετική διοίκηση. Έτσι ο σουλτάνος διέταξε γενική έφοδο, στις 29 Μαρτίου 1430 η πόλη κυριεύθηκε και επί τρεις μέρες έγινε «γιάγμα» (λεηλασία). «Πήραν την Πόλιν πήραν την, πήραν την Σαλονίκη».

Η Βέροια καταλήφθηκε οριστικά λίγο πριν την Θεσσαλονίκη. Από τότε λοιπόν καταλήφθηκε οριστικά και το Ρουμλούκι κι αρχίζει τυπικά η περίοδος της Οθωμανοκρατίας. Όμως στο χάραγμα που βρέθηκε στο ναό του Αγίου Γεωργίου του Μικρού στη Βέροια, αναφέρεται, ότι στις 9 Απριλίου του έτους 1433 «… επήραν την Βέροιαν». Η λαϊκή παράδοση διέσωσε ως τις μέρες μας το μύθο για τη «βασίλισσα Βεργίνα», η οποία προτίμησε να αυτοκτονήσει πέφτοντας από τον πύργο της στον Τριπόταμο (Μπαρμπούτα) της Βέροιας, για να μη συλληφθεί και ατιμασθεί από τους Τούρκους. Κατά το μύθο από το παλάτι της άρχιζαν υπόγεια λαγούμια, που περνούσαν κάτω από την πόλη και κατέληγαν στο θερινό παλάτι της στα Παλατίτσια.

Το Οκτώβριο του 1430 τα οθωμανικά στρατεύματα έφθασαν στα Ιωάννινα. Ζήτησαν από τους κατοίκους να παραδώσουν ειρηνικά την πόλη τους και σε αντάλλαγμα τους υποσχέθηκαν διάφορα προνόμια. Οι Γιαννιώτες για να γλιτώσουν από την αναπόφευκτη καταστροφή και τον εξανδραποδισμό άνοιξαν τις πύλες. Σύμφωνα με μια ρουμλουκιώτικη παράδοση η αντιπροσωπεία των Ιωαννιτών που ερχόταν να παραδώσει επίσημα το κλειδί της πόλης των Ιωαννίνων στον Μουράτ Β΄ τον συνάντησε σ’ ένα χωριό της Καμπανίας, που βρισκόταν δίπλα στην πέτρινη (υστερορωμαϊκή) γέφυρα των εκβολών του Αλιάκμονα. Σε ανάμνηση αυτού του γεγονότος, το χωριό αυτό έλαβε από τότε το όνομα «Κλειδί».

Τέλος οι Οθωμανοί ξεκίνησαν την πολιορκία της Κωνσταντινούπολης. Ανάμεσα στα στρατεύματα που χρησιμοποίησε ο Μωάμεθ Β΄ (1451-1481) για να καταλάβει την Πόλη, ήταν και «ένα φουσάτο από τη Βέροια». Έτσι το 1453 εξέλιπε πλέον κάθε ελπίδα αναβίωσης του βυζαντινού κράτους των Ρωμαίων. Η ρουμλουκιώτικη μούσα θρήνησε για την άλωση της Πόλης και την καταστροφή των βυζαντινών κάστρων με ένα τραγούδι από το Γκριζάλι (Αγκαθιά):

«Χαμομηλιά, χαμοροϊδιά χαμήλωσ’ τα κλωνάρια σου,

ν’ ανέβω στην κορφίτσα σου, να ιδώ την Πόλη πως χαλνάει,

τα κάστρα πως γκρεμίζονται και ζιρβουκαλαμίζονται».-

*Γιάννης Δ. Μοσχόπουλος, Το Ρουμλούκι [Kαμπανία] κατά την πρώιμη και μέση οθωμανοκρατία [14ος αιώνας -1830], Θεσσαλονίκη, εκδόσεις Εντευκτηρίου 2012, σελ. 32-46.

Εφημερίδα Λαός
ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: Εφημερίδα Λαός - Τοπική Εφημερίδα

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Οι Ζαχαροπλάστες της Βέροιας έκοψαν την πίτα του 2021

Οι Ζαχαροπλάστες της Βέροιας έκοψαν την πίτα του 2021

Την πίτα του 2021 έκοψε στις 26 Φεβρουαρίου, το απόγευμα,...

Μια μικρή επανάσταση στον χώρο της Υγείας Το σχέδιο του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία για το νέο Ε.Σ.Υ.

Μια μικρή επανάσταση στον χώρο της Υγείας Το σχέδιο...

Του Στέργιου Καλπάκη*Ένας χρόνος συμπληρώνεται από το...

Επιστολές στο «Λαό» - «Κυκλικοί  Κόμβοι»: Ιδέες και σκέψεις για την Βέροια

Επιστολές στο «Λαό» - «Κυκλικοί Κόμβοι»: Ιδέες και...

Στους οδηγούς της Βέροιας και τους επισκέπτες αυτής η...

Μέριμνα Ατόμων με Αυτισμό: ΟΧΙ στον αποκλεισμό ενηλίκων ΑμεΑ από τις ειδικές θεραπείες!

Μέριμνα Ατόμων με Αυτισμό: ΟΧΙ στον αποκλεισμό...

Η Μέριμνα Ατόμων με Αυτισμό μαζί με 78 φορείς και...

ΕΛΜΕ Ημαθίας: Συντριπτική συμμετοχή των σχολείων και εκπαιδευτικών στην απεργία και την αποχή από τις διαδικασίες αξιολόγησης

ΕΛΜΕ Ημαθίας: Συντριπτική συμμετοχή των σχολείων και...

Από το Δ.Σ. της ΕΛΜΕ Ημαθίας ανακοινώνονται τα...

Φρόσω Καρασαρλίδου προς Εφημερίδα των Συντακτών: «Να διαψεύσει τον ισχυρισμό του ο Άγγελος Τόλκας»

Φρόσω Καρασαρλίδου προς Εφημερίδα των Συντακτών: «Να...

Σε δημοσίευμα της στήλης «Πολιτικά Παρασκήνια» της...

Νέος σεισμός 5 Ρίχτερ - Συνεχίζει να κουνιέται και η Ημαθία

Νέος σεισμός 5 Ρίχτερ - Συνεχίζει να κουνιέται και η...

Νέα σεισμική δόνηση μεγέθους 5 Ρίχτερ σημειώθηκε πριν...

Στο κόκκινο και η Ημαθία από 4 Μαρτίου με κλειστά Λύκεια και click away

Στο κόκκινο και η Ημαθία από 4 Μαρτίου με κλειστά...

Νέα μέτρα θα ισχύσουν από το πρωί της Πέμπτης 4 Μαρτίου...

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ # ΝΕΑ

Σχετικά άρθρα

Συνελήφθησαν χθες (2 Μαρτίου 2021) το απόγευμα στην Ημαθία, από αστυνομικούς της Ομάδας Δίωξης Ναρκωτικών του Τμήματος Ασφάλειας Βέροιας, 2 ημεδαποί άνδρες, για διακίνηση ναρκωτικών. Ειδικότερα, μετά από...

Σε μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη προχώρησε ο πρόεδρος της κοινότητας Μακροχωρίου του Δήμου Βέροιας, Βαλάντης Κεχαϊδης την Κυριακή 28 Φεβρουαρίου στην ραδιοφωνική εκπομπή του ΑΚΟΥ 99,6 ‘’Ελ Μαντριγάλ’’.Ο...

Φωτό: Οι πρώτοι εγκαταστημένοι «αστοί» πρόσφυγες στη (μετέπειτα επονομασθείσα) συνοικία «Έξω Παναγιά», μπροστά στο σπίτι της οικογένειας Αριστείδη Αμοιρίδη (3ος από αριστερά όρθιος). Αρχείο Γέρσης ...

Έφυγε από την ζωή σε ηλικία 49 ετών η φιλόλογος Σταυρούλα Αντ. Γιουρούκη. Με τον σύζυγό της Γιάννη, απέκτησαν  δύο παιδιά(ένα κορίτσι στο λύκειο και ένα αγόρι στο γυμνάσιο), ενώ ήταν άνθρωπος χαμηλών τόνων, που...