Γράφει ο
Παναγιώτης
Παπαδόπουλος
Φιλόλογος
Η ημερομηνία της έναρξης της εξέγερσης των Ελλήνων την 25η Μαρτίου του 1821 στην Ιερά Μονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στα Καλάβρυτα της Πελοποννήσου αμφισβητήθηκε. Η απόφαση της ημερομηνίας αυτής, ως ημέρας εξέγερσης του έθνους πάρθηκε στο Ισμαήλιο της Βεσσαραβίας τον Οκτώβριο του 1820 από τη συνομωτική Φιλική Εταιρεία που είχε τον πρώτο λόγο.
Η μέρα της 25ης Μαρτίου 1821, του Ευαγγελικού μηνύματος στην Παναγία περί της έλευσης του Λυτρωτή των ανθρώπων ήταν ελκυστική στη συνείδηση των Ελλήνων αγωνιστών. Ήθελαν να συνδέσουν το θεϊκό μήνυμα με τη δική τους σωτηρία και τη λευτεριά. Έτσι η Αγία Λαύρα, το Μοναστήρι της Κοιμήσεως της Θεοτόκου των Καλαβρύτων, γιορτάζει την ημέρα αυτή μαζί με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και το Μεγάλο Ξεσηκωμό του Γένους.
Ο επίσημος χαρακτήρας της εθνικής γιορτής έγινε με Βασιλικό Διάταγμα της 15ης Μαρτίου 1838 υπό του Βσιλέα Όθωνα και του Υπουργού επί των εκκλησιαστικών και της δημόσιας εκπαίδευσης,
Στο μικρό εκκλησάκι στον περίγυρο της Μονής, πέρασε στις συνειδήσεις όλων, ότι έγινε η ορκομωσία των πολεμιστών. Έτσι ναδείχτηκε το λίκνο της αναγεννημένης, από τις στάχτες και τα αποκαΐδια, σκλαβωμένης Ελλάδας. Από εκεί στέλνει στις 25 του Μάρτη 2021 το δικό του μήνυμα, ύστερα από 200 χρόνια ελευθεριάς στην εποχή της αμφισβήτησης των αξιών του έθνους. Η ιστορία βέβαια, μάς βεβαιώνει ότι την ημέρα εκείνη δεν υπήρξε καμία πολεμική δραστηριότητα.
Υπάρχουν όμως γραπτές μαρτυρίες στις οποίες στηρίχτηκε η ελληνική παράδοση, όπως του Κανέλλου Δελληγιάνη. Στα απομνημονεύματά του αναφέρει, ότι στις 23(και όχι στις 25) Μαρτίου 1821 άρχισε η Επανάσταση με την ορκομωσία των κλεφτών από τον Μητροπολίτη Π.Π.Γερμανό. Βασική όμως μαρτυρία που στηρίχτηκε η παράδοση υπήρξε του Γάλλου ιστορικού περιηγητή Φραγκίσκου Πουκεβίλ ο οποίος στο βιβλίο του «Ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης» το 1824 περιγράφει με φανταστικές τελείως λεπτομέρειες τη δοξολογία που έγινε και τα περί ορκωμοσίας των Κλεφτών υπό του Μητροπολίτη Π.Π.Γερμανού.
Η πληροφορία αυτή γρήγορα εξελίχθηκε σε θρύλο της ελληνικής παράδοσης μέχρι σήμερα στις συνειδήσεις των Ελλήνων να συμβολίζει τον Ευαγγελισμό της Παναγίας και την αφή της φλόγας της ελευθερίας υπό των πολεμιστών. Τα ίδια ,βέβαια, τα γεγονότα όρισαν την ημέρα της 21 Μαρτίου 1821, ως έναρξης της Επανάστασης στο Μοριά.
Μέσα σε λίγες μέρες από την 21η μέχρι την 28η Μαρτίου η Επανάσταση εκδηλώθηκε σε πολλά μέρη της Ελλάδος.1 Υπάρχει και η ιστορική μαρτυρία του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και της Μεσσηνιακής Γερουσίας η οποία αναφέρεται στην προκήρυξη της Επανάστασης στο στρατόπεδο της Καλαμάτας την ημέρα της 25η Μαρτίου 1821. Εκεί περιγράφει την άθλια κατάσταση των σκλαβωμένων Ελληνων ως αιτία της απόφασης της Επανάστασης.2 Θέλω να πιστεύω ότι όλες οι επαναστατικές δραστηριότητες των Ελλήνων είχαν ως προσανατολισμό τη διεκδίκηση ενός εθνικού κράτους και με έμβλημα τη χριστιανική ορθόδοξη εκκλησία. Υπερηφανεύονταν οι κλέφτες και οι Αρματολοί όταν έλεγαν: ότι πολεμούσαν «υπέρ πίστεως και πατρίδος».
Άλλωστε οι αρχιερείς και γενικά ο κλήρος των Ελλήνων ιερέων έπαιξε με τη σύμπραξη των τοπικών προκρίτων ,πρωταγωνιστικό ρόλο στην προετοιμασία και στην έκβαση της Επανάστασης των Ελλήνων. Πολλοί αρχιερείς έλαβαν μέρος στις μάχες και γνώρισαν μαρτυρικό θάνατο, Εθνικό κράτος ζγτούσαν οι επαναστάτες και όχι οικουμενικό.
Παραμένουν όμως τα ερωτιματικά: Γιατί άρχισε η Επανάσταση στη Μολδοβλαχία με τον Α.Υψηλάντη από ξένα εδάφη με αλλόφυλους λαούς.
Το αποτέλεσμα ήταν το ναυάγιο της προσπάθειας με το θάνατο του ιερού Λόχου στο Δραγατσάνι της Ρουμανίας (7 Ιουνίου 1921) και την αιχμαλωσία του Υψηλάντη .Ταυτόχρονα,όμως,η Επανάσταση άρχισε στην Πελοπόννησο, την πιο φτωχή περιοχή της τουρκοκρατούμενης Ελλάδος, και όχι στα μεγάλα κέντρα με συμπαγή Ελληνισμό,
Όπως στην Κωνσταντινούπολη, στην «Ελληνική» Σμύρνη και τον εύανδρο Πόντο. Τα κέντρα αυτά διέθεταν συμπαγή ελληνικό πληθυσμό με οικονομικούς πόρους για ένα τέτοιο εγχείρημα. « Σύμφωνα με την απογραφή του αγγλικού προξενείου που έγινε το 1891, η ευρύτερη περιοχή της Σμύρνης (βιλαέτι του Αϊδινίου) τότε είχε συνολικό πληθυσμό 207.000. Από αυτούς,Έλληνες ήταν 107.000, Τούρκοι 52.00. 2 Από τα 2 εκατ. Πληθυσμό του Πόντου οι Έλληνες ξεπερνούσαν τις 750.
Εκείνο όμως, που ξεπερνάει τα γεγονότα είναι η κριτική της Ελληνικής Επανάστασης που έκανε ένας σύγχρονος (1889-1975) Άγγλος ιστορικός Άρνολντ Τόυνμπη. Το βιβλίο του «Σπουδές της Ιστορίας» το εμπνεύστηκε από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Προσπάθησε να υπερβεί τα σφάλματα που είχαν διαπράξει οι προηγούμενοι ιστορικοί. Μεταξύ άλλων αναφέρει : Πόσο άφρονες υππήρξαν οι Έλληνες ! Ενώ την περίοδο εκείνη είχαν στα χέρια τους μια ολόκληρη Αυτοκρατορία, προτίμησαν την επανάσταση του 1821 για να διεκδικήσουν ένα φτωχό μέρος για να μάχονται για το υπόλοιπο. Αφού όλες τις δημόσιες υπηρεσίες και το στρατό τις κατείχαν υψηλόβαθμοι με προσόντα Έλληνες που μπορούσαν εύκολα να πάρουν την εξουσία στα χέρια τους!
Μάλιστα η Φ.Εταιρεία χρησιμοποίησε τον συνομωτικό μηχανισμό των Εβραίων της Διασποράς. Μπορεί να ισχυριστεί κανείς, ότι έχουν βάση τα λεγόμενά του?
Βιβλιογραφία
1»ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ»τ.ΙΒ σελ.83.Εκδοτική Αθηνών.
2 «Ιστορία των Ελλήνων.» τ.9 σελ.141/.
