Γράφει ο
Παναγιώτης
Παπαδόπουλος
Φιλόλογος
Κάθε χρόνο την Τρίτη της Μεγάλης Εβδομάδας των παθών του Χριστού ψάλλουμε στις εκκλησίες ένα τροπάριο που έγραψε η υμνογράφος Αγία Κασσιανή. Το όνομά της συνδέθηκε με τους Αυτοκράτορες της Φρυγικής Δυναστείας του Αμορίου πόλη της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Γενάρχης της δυναστείας ήταν ο Μιχαήλ Β’. Από τον Α’ γάμο του o αυτοκράτορας είχε αποκτήσει τον γιο του τον Θεόφιλο. Με τον Β’ γάμο νυμφεύτηκε την Ευφροσύνη και ύστερα από κάποια χρόνια, το 829 απεβίωσε. Τον διαδέχτηκε ο γιος του Θεόφιλος με την Ευφροσύνη ως Επίτροπος του ανήλικου αυτοκράτορα. Όταν έφτασε σε ηλικία γάμου πριν από το 840 η μητριά του Ευφροσύνη αποφάσισε να επιλέξει την κατάλληλη νύφη. Κοινοποίησε στην Αυτοκρατορία να παρουσιαστούν στη συγκεκριμένη ημερομηνία οι κοπέλες που φιλοδοξούν να παντρευτούν το βασιλόπουλο, κάτι σαν καλλιστεία. Έτσι φτάσαμε στην ημέρα της επιλογής. Μεταξύ των υποψηφίων γυναικών ήταν κόρες πλούσιων οικογενειών, κόρες στρατηγών και πολλές γυναίκες που διακρίνονταν για την ομορφιά τους. Ήρθε και μια κοπέλα, η Κασσία ασήμαντης οικογένειας, ορφανή, όμως πολύ όμορφη και πνευματικά καλλιεργημένη. Κάποια στιγμή, αφού όλα ήταν έτοιμα, σηκώθηκε ο Θεόφιλος κρατώντας στο χέρι του το σκήπτρο, ένα χρυσό μήλο. Μίλησε με συντομία σε αρκετές υποψήφιες και έφτασε μπροστά στην Κασσία. Θαμπώθηκε από την ομορφιά της. Θέλησε τώρα να μιλήσει μαζί της για να διαπιστώσει την πνευματική της καλλιέργεια και της είπε«Ως άρα δια γυναικός ερρύη τα χείρω» Δηλαδή από μία γυναίκα ήρθαν στον κόσμο όλα τα κακά, αναφερόμενος στην αμαρτία και τις συμφορές που προέκυψαν από την Εύα. Η Κασσία, ετοιμόλογη, του απάντησε: «Αλλά και δια γυναικός ερρύη τα κρείττω» Που σημαίνει ότι και από μία γυναίκα ήρθαν στον κόσμο τα καλά , αναφερόμενη στη σωτηρία του Χριστού, μέσω της Παναγίας,.
Ο Θεόφιλος ξαφνιάστηκε. Δεν περίμενε τέτοια απάντηση και παρακινούμενος από τον εγωισμό του έδωσε το σκήπτρο στην επομένη την Θεοδώρα καταγόμενη από οικογένεια στρατιωτικών, Ο αδερφός της Βάρδας ήταν στρατηγός. Έτσι τα καλλιστεία έληξαν. Οι βασιλικοί γάμοι πραγματοποιήθηκαν με την λαμπρότητα που ταιριάζει. Εκείνο που δεν τελείωσε ήταν ο έρωτας που βλάστησε στις καρδιές και των δύο. Σε λίγα χρόνια έγινε και επίσημα αυτοκράτορας.
Η Κασσία απογοητευμένη και κατά τη συνήθεια της εποχής πήγε σε μοναστήρι και έλαβε το μοναχικό σχήμα με το όνομα ΚΑΣΣΙΑΝΗ. Λένε μάλιστα ότι το 843 ίδρυσε δικό της μοναστήρι έξω από την Κωνσταντινούπολη.
Την εποχή εκείνη η Βυζαντινή Αυτοκρατορία αντιμετώπισε σοβαρό κίνδυνο. Σε μία εκστρατεία του ο Θεόφιλος νίκησε τους Άραβες και τους Σαρακηνούς (ήταν Άραβες διωγμένοι από τους Ευρωπαίους που δεν τους ήθελαν οι συμπατριώτες τους) Τότε όμως έκανε το λάθος να σκοτώσει τους νέους και να κάψει το χωριό του Χαλίφη. Η εκδίκηση ήρθε με την άμεση καταστροφή του Αμορίου γενέτειρα του Θεόφιλου. Λαός και στρατός στους δρόμους διαμαρτύρονται διότι σκοτώθηκαν τα πλουσιόπαιδα του Αμορίου.
Ο Θεόφιλος έπαθε κατάθλιψη από τη συμφορά. Παρά τις φροντίδες των γιατρών ο θάνατος θεωρείται βέβαιος. Έκανε κουράγιο κάποια μέρα και σηκώθηκε. Ανακάλυψε το Μοναστήρι της Κασσιανής και με τη φρουρά του το επισκέφτηκε. Παραβίασε την είσοδο και οδηγήθηκε στο κελί της. Εκείνη κρύφτηκε στην ντουλάπα της και από εκεί τον παρακολουθούσε. Εκείνος είδε ένα χειρόγραφο στο γραφείο της και συμπλήρωσε μια φράση: «ὧν ἐν τῷ παραδείσῳ Εὔα τὸ δειλινόν, κρότον τοῖς ὠσὶν ἠχηθεῖσα, τῷ φόβῳ ἐκρύβη».Δηλαδή τον άκουσε η Εύα (του έμεινε από τα καλλιστεία )και κρύφτηκε. Όταν θα έφευγε την είδε αλλά δεν της μίλησε. Η Κασσιανή βγήκε από την κρυψώνα της μετά την αναχώρηση του αυτοκράτορα, διάβασε την προσθήκη του και στη συνέχεια ολοκλήρωσε τον ύμνο της. Αυτό το τροπάριο είναι που ψάλλουμε με τίτλο: «Κύριε η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή…»
Την ίδια χρονιά το 842 απεβίωσε ο Θεόφιλος. Η Θεοδώρα ήταν εικονολάτρης. Κάλεσε Τοπική Σύνοδο στην Κωνσταντινούπολη και επανέφερε τις εικόνες στην εκκλησία. Ορίστηκε η πρώτη λειτουργία να γίνει στην Αγία Σοφία την πρώτη Κυριακή των Νηστειών για το λόγο αυτό την ημέρα εκείνοι από τη χαρά τους οι χριστιανοί πήραν τις εικόνες και βγήκαν ως θριαμβευτές στους δρόμους .Το έθιμο επαναλαμβάνεται μέχρι σήμερα.
Η Κασσιανή ζει τον 9ο αιώνα και δεν έχει καμία σχέση με την πόρνη που η εκκλησία μας την προβάλλει την Μ. Τρίτη. Η πόρνη είναι εκείνη η γυναίκα που πριν από το πάθος με μυρωδικά άλειψε τα πόδια του Κυρίου και με τα μαλλιά της τα σκούπιζε. Ούτε φυσικά η Μαγδαληνή από τα Μάγδαλα γιατί αυτή είναι η γυναίκα η δαιμονισμένη που την γιάτρεψε ο Χριστός. Η Κασσιανή εξελίχθηκε σε ποιήτρια, υμνογράφο και μελωδό. Έγραψε πολλά τροπάρια της εκκλησίας. Η παράδοση αναφέρει ότι η μεγάλη αυτή ποιήτρια, υμνογράφος και μελωδός της εκκλησίας μας, η Αγία Κασσιανή, ταξίδεψε στην Ιταλία και την Κρήτη και κατέληξε στην στη νήσο Κάσο και εκεί τελείωσε η επίγεια ζωή της το 890. Οι Κάσιοι, από τη συγγένεια του ονόματος της με το νησί τους, καθιέρωσαν τη μνήμη αυτής την 7η Σεπτεμβρίου και κάποιος Κάσιος έγραψε και ειδική Ακολουθία με την οποία πήρε τη θέση της Αγιοποίησης,
