Του ιερέως:
Παναγιώτου Σ. Χαλκιά
Πριν προχωρήσω στο θέμα μου, φίλοι αναγνώστες, επιθυμώ να δώσω μία γραπτή απάντηση σε τέως ενορίτη μου (τώρα, ως γνωστόν είμαι συνταξιούχος από δεκαετίας) που μου έλεγε πρόσφατα: «Αναφέρατε, κατά το παρελθόν, τόσα για την προσφορά της Εκκλησίας και δεν γράψατε τίποτα για τους μεγάλους δασκάλους τους Γένους, που τόσα πρόσφεραν στην ιδεολογική προπαρασκευή του αγώνα και θεμελίωσαν την ελληνοχριστιανική παιδεία».
Δέχομαι την παρατήρηση του αγαπητού τέως ενορίτη μου, αλλά ζητώ και κατανόηση για την παράλειψη, που δεν είναι μοναδική, αφού είναι αδύνατον να περιληφθούν όλα, έστω και επιγραμματικά στον περιορισμένο χώρο μιας εφημερίδας. Εξάλλου έχουν γραφεί χιλιάδες σελίδες για την προσφορά της Εκκλησίας στην Εθνεγερσία, που μόνο τυφλοί από φανατισμό δεν μπορούν ή δεν θέλουν να δουν. Μα ο στόχος αυτών των σημειωμάτων δεν είναι να καλύπτουν πάντα ολοκληρωμένα τα θέματα με τα οποία καταπιάνονται, αλλά να κάνουν ορισμένες νύξεις. Ο παραπέρα προβληματισμός ή η ανάπτυξή τους ας γίνεται ελεύθερα και απεριόριστα απ’ τους φίλους αναγνώστες, που δαπανούν κάποιο χρόνο και τα διαβάζουν.
Κι εδώ πρέπει να θυμίσω ότι το 95% αυτών των δασκάλων του Γένους ήταν κληρικοί. Και μόνο αυτό το αναμφισβήτητο γεγονός φτάνει, για έναν καλόπιστο, να ανατρέψει την αφελή θεωρία ενός ιερέα, άσχετου με την ελληνική ιστορία, που παρουσιάστηκε στην τηλεόραση για να μας πει πως ο κατώτερος κλήρος βοήθησε την επανάσταση, ενώ ο ανώτερος (δηλαδή οι επίσκοποι) κράτησαν φιλοτουρκική στάση! Βέβαια, όλη αυτή η αντι-ιστορία πηγάζει απ’ την ξεπερασμένη πια νοοτροπία μερικών, να ερμηνεύσουν το θαύμα του Εικοσιένα με κριτήρια υλικά, ενός μπαγιάτικου, για την εποχή μας, ιστορικού υλισμού. Άλλοι μεν γιατί είναι στρατευμένοι και μια τέτοια ερμηνεία είναι έκφραση συνέπειας απέναντι στο πιστεύω τους. Άλλοι πάλι, παπαγαλίζοντας λόγω συρμού, για να παραστήσουν τους «προοδευτικούς».
Εξάλλου από χρόνια πια έχει εγκαταλειφθεί η αντίληψη να κρίνονται ιστορικά γεγονότα του παρελθόντος με κριτήρια του παρόντος. Πρόσφατα, επίσημα χείλη τόνισαν ότι «κάθε απόπειρα να ερμηνευθεί η Επανάσταση με μέτρα υλικά ή να εμφανισθεί ως αντιπαράθεση οικονομικών συμφερόντων, απομακρύνει από την ιστορική αλήθεια. Καταλήγει σε αυθαίρετες κατασκευές. Ακρωτηριάζει το νόημα του Αγώνος».
Υπάρχουν, όμως, περιθώρια για αναστολή των αυθαιρέτων ερμηνειών του θαύματος του Εικοσιένα;
Αν κανένας κρίνει απ’ τα διαρκώς αυξανόμενα κρούσματα παραχάραξης της νεοελληνικής ιστορίας, δεν μπορεί με σιγουριά να αισιοδοξεί. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα ακούγεται επίμονα ότι πρέπει απαραιτήτως να ξαναγραφεί η ιστορία μας.
Η ιστορία που ως τώρα διδάσκονταν στα σχολεία, στηριγμένη σε τόσους και τόσους αυτήκοους και αυτόπτες μάρτυρες, αλλά και στην επιστημονική μέθοδο της αξιολόγησης των γεγονότων του παρελθόντος ήταν νοθευμένη, εξωπραγματική, υπόδουλη σκοτεινών και ύπουλων σκοπιμοτήτων, θα μας πουν οι υποστηρικτές αυτής της άποψης. Η ιστορία μας προβάλλει έναν αρρωστημένο εθνικισμό ή επιδιώκει ν’ αποπροσανατολίσει την ελληνική νεολαία!
Τα συγκεντρωτικά πυρά, κυρίως, στράφηκαν προ της επανάστασης του Εικοσιένα. Γιατί αυτό αποτελεί το πιο γνήσιο και εντυπωσιακό γεγονός, όπου η θρησκευτική πίστη και το πάθος του Έλληνα για τη λευτεριά συζεύχθησαν και μεγαλούργησαν.
Το Εικοσιένα, λοιπόν, ιδώθηκε από τους στρατευμένους της αθεΐας και του υλισμού, τελείως μονοκόμματα, με μια ιερόσυλη μονομέρεια, με αποτέλεσμα να βεβηλωθούν τα κίνητρα και οι στόχοι του ξεσηκωμού.
Ήταν κίνημα, υποστηρίχθηκε, του φτωχού κι ακτήμονα λαού ενάντια στους καταπιεστές (Τούρκους, Κοτζαμπάσηδες, Δεσποτάδες κ.λπ.). Οι παραπάνω ήταν όργανα των Τούρκων και της πλουτοκρατίας. «Το θαύμα του 1821, δεν έγκειται στη στρατιωτική ήττα της Τουρκίας –πράγμα ευκολότερο- αλλά στο (ως εκ θαύματος) σώσιμό του από την εχθρότητα των κοτζαμπάσηδων, των λογίων και του κλήρου», θα γράψει αδίσταχτα και δογματικά ο Γ. Σκαρίμπας, για να αφιερώσει μια ολόκληρη ζωή στον ερανισμό γνωμών και απόψεων, ενδεικτικών –καθώς εκείνος έκρινε- των αντικληρικών και αντιθρησκευτικών ιδεών του.
Είχε προηγηθεί, βέβαια, ο μαρξιστής ιστορικός Γιάννης Κορδάτος με το βιβλίο του «Η κοινωνική σημασία της επανάστασης του ‘21», όπου μιλώντας για το μέγιστο τούτο θαύμα, αναμασά τις πασίγνωστες υλιστικές αντιλήψεις (αντιλήψεις κλισέ) για την ιστορία, πως δηλαδή κάθε ξεσηκωμός υπάγεται στον αιώνιο νόμο της πάλης των τάξεων, έχει σαν βασικά αίτια τα οικονομικά και η προοπτική του περιορίζεται στην απόκτηση περισσοτέρων αγαθών.
Βέβαια, μια τέτοια αντίληψη για την νεοελληνική ιστορία, πέρα απ’ την ιλαρότητα που προκαλεί, παρουσιάζεται και υποτιμητική για τον άνθρωπο. Λες κι άνθρωπος δεν φλογίζεται ποτέ από την ασίγαστη λαχτάρα της λευτεριάς ή δεν αρνήθηκε πολλές φορές τα υλικά αγαθά κι αυτή τη ζωή του, για χάρη της Ελευθερίας.
Ούτε καμία αναφορά στη βαθιά θρησκευτικότητα των πρωταγωνιστών του Εικοσιένα, που παρόλες τις ανθρώπινες αδυναμίες τους και τις μικρότητές τους, είναι οι δημιουργοί ό,τι ωραιότερου και ιερότερου έχει να καυχηθεί ο Νέος Ελληνισμός. Εσκεμμένα λησμονούν πως η προσφορά της Εκκλησίας πριν και κατά τη διάρκεια της επανάστασης, ήταν έντονη και πασιφανής.
Αν τώρα, μερικοί νεοφανείς ιστοριοδίφες έχουν καταληφθεί από αμόκ για να συντρίψουν την Εκκλησία και τις αξίες που εκπροσωπεί, επιμένουν δε να εθελοτυφλούν, αυτό είναι μια άλλη ιστορία. Η προσπάθειά τους για παραχάραξη της νεοελληνικής ιστορίας θα πέσει στο κενό. Γιατί όπως και να ιδωθεί το Εικοσιένα, είναι ένα έπος που δημιουργήθηκε «για του Χριστού την πίστη την αγία και της πατρίδος της ελευθερία». Ας βρυχώνται οι όψιμοι ρεβιζιονιστές της εθνικής μας ιστορίας. Θα πείθουν μόνο τους ομοϊδεάτες τους.
