Βασανιστικό είναι το δίλημμα για τους γιατρούς της πρώτης γραμμής, που έρχονται σε επαφή με άμεση απειλή της ζωής ασθενούς. Αντιφατικές γνώμες, που δημιουργούν μεγαλύτερη σύγχυση γύρω από το πρόβλημα:
• Να παρέμβουν με σκοπό να σώσουν τη ζωή του
ασθενούς παρά την άρνηση του ίδιου για την προτεινόμενη παρέμβαση;
• Ή όχι αφήνοντας στην τύχη την εξέλιξη;
Αρκετές στιγμές στη μακρόχρονη εμπειρία μου αντιμετώπισα κρίσιμες καταστάσεις, για τις οποίες έκρινα αναγκαία την προσφυγή σε εισαγγελική παρέμβαση. Η νομική υπόσταση του προβλήματος αναμφίβολα έχει τη σημασία της, αλλά δεν είμαι ο καταλληλότερος να τη φωτίσω.
Η διττή όμως οντότητα του προβλήματος, που είναι νομική και ηθική, σε ότι με αφορά, κατά τη διαδρομή της επαγγελματικής μου πορείας, πήρε ξεκάθαρη μορφή ως προς το τι πρέπει να επιλέξω.
Πριν από όλα, για να είναι απόλυτα κατανοητή η άποψη μου, θα αναφέρω μία μόνο από τις πολλές ανάλογες στιγμές που αντιμετώπισα. Κλήθηκα στα επείγοντα του νοσοκομείου για ασθενή του οποίου η ζωή βρισκόταν σε άμεσο κίνδυνο. Ενημερώθηκε ο ίδιος και το περιβάλλον του ότι έπρεπε να χειρουργηθεί επειγόντως. Αρνούμενος έφυγε από το νοσοκομείο. Ανήσυχος για τον κίνδυνο της ζωής του μετά από προβληματισμό έντονο, προσέφυγα στην εισαγγελική παρέμβαση. Η απάντηση ήταν λιτή και σαφής: αναζήτησέ τον και προχώρησε. Μπορεί να ήταν υπερβολικό και περίεργο αλλά έστειλα το περιπολικό που τον αναζήτησε, τον βρήκε και τον έφερε στο νοσοκομείο. Προφανώς η όλη συμπεριφορά μου έπεισε τον ασθενή και οδηγήθηκε στο χειρουργείο όπου αντιμετωπίστηκε η παραμελημένη του περιτονίτιδα.
Το συμπέρασμα που προκύπτει αβίαστα, είναι ότι πρώτιστο και κυρίαρχο καθήκον του γιατρού είναι να σώσει τη ζωή του ασθενούς, κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες, ακόμα και όταν υπάρχει πιθανότητα δικαστικής εμπλοκής. Το να αποδεχτείς την άρνηση και να χαθεί μία ανθρώπινη ζωή, είναι βαρύ φορτίο για τη συνείδηση, ενώ στην άλλη περίπτωση, οι όποιες συνέπειες νομικού χαρακτήρα, δεν είναι ισοβαρείς.
Παρ’ όλα αυτά πρέπει να επισημάνω ότι αποδεχόμενος ο γιατρός την άρνηση του ασθενούς για οποιαδήποτε παρέμβαση, όταν υπάρχει άμεσος κίνδυνος της ζωής, προκύπτει ένα ερώτημα: μήπως η επιλογή του γιατρού, στη σπάνια περίπτωση που συμβεί το απευκταίο , υποκρύπτει συμμετοχή σε ένα είδος παθητικής ευθανασίας που δεν είναι και ευ;
Συνεπώς συνεχίζουμε την ψαλμωδία και δεν βήχουμε, αφού και σ αυτή την περίπτωση … ο «βήχας» μπορεί να έχει δραματικές συνέπειες.
