Η προετοιμασία του Μακεδονικού Αγώνα στη Βέροια

Η προετοιμασία του Μακεδονικού Αγώνα στη Βέροια

Στα τέλη του 19ου αι. η πόλη της Βέροιας, λόγω των εδαφολογικών χαρακτηριστικών της και της ιδιαίτερης πληθυσμιακής σύνθεσής της, επιλέχθηκε από διάφορες ετερόκλητες εξωτερικές ομάδες ως πρόσφορο πεδίο ικανοποίησης ληστρικών, σοβινιστικών και λοιπών επιδιώξεων.

Από το 1892 μια ομάδα άτακτων οπλοφόρων (στην πλειοψηφία Αλβανών), υπό την προστασία του υψηλόβαθμου στην οθωμανική διοικητική ιεραρχία της πόλης Χακήμ εφέντη, επιδιδόταν προκλητικά κι ανεμπόδιστα σε αρπαγές, ληστείες, βιαιοπραγίες, ακόμη και δολοφονίες (ενδεικτικά αναφέρω την εν ψυχρώ δολοφονία του Βεροιώτη καφετζή Δημητρίου Φουντούκα στις 10-5-1892).

Ο τότε μητροπολίτης Βέροιας-Νάουσας Κοσμάς Ευμορφόπουλος, ως πρόεδρος των συλλογικών οργάνων της ελληνικής κοινότητας της πόλης, κατ’ επανάληψη με επιστολές του αφενός διαμαρτύρονταν για τα έκτροπα στην οθωμανική κεντρική διοίκηση της Θεσσαλονίκης και αφετέρου επισήμαινε με αγωνία στον μητροπολίτη Θεσσαλονίκης τις συστηματικές προπαγανδιστικές ενέργειες του βουλγαρικού και του ρουμανικού κομιτάτου, τα οποία με προσφορές άφθονου χρήματος επεδίωκαν να υφαρπάξουν την εθνική συνείδηση του πληθυσμού της ευρύτερης περιοχής, που εκείνη την περίοδο υπέφερε από μεγάλη φτώχεια. [Αναλυτικότερα: Γ. Χιονίδης, 1987, Ο Μακεδονικός Αγώνας στην περιοχή της Βέροιας]

Μπροστά σ’ αυτή την ανησυχητική αλληλουχία γεγονότων, μια ομάδα Ελλήνων πολιτών της Βέροιας ανέλαβε, κάτω από το βλοσυρό βλέμμα της οθωμανικής διοίκησης, τη ριψοκίνδυνη πρωτοβουλία να οργανώσει την αντίσταση της ελληνικής κοινότητας. Όπως μνημονεύει ο Αν. Χριστοδούλου (Ιστορία της Βέροιας, Βέροια 1960) η πρώτη συνεδρίαση έγινε στο πατρικό του σπίτι (διασωζόμενο ακόμη ομώνυμο αρχοντικό) με τη συμμετοχή των: Αναστασίου Σιορμανωλάκη (κτηματία), Κωνσταντίνου Μαλούτα, Μερκουρίου Καρακωστή, Αθανασίου Παπαδήμου, Εμμανουήλ Φουντούκα, Περικλή Χριστοδούλου (εμπόρων), Δημητρίου Τούσα, Εμμανουήλ Βελτσίδη (ιατρών), Χαράλαμπου Ιωαννίδη, Αντωνίου Τσικερδάνου, Εμμανουήλ Ζάχου (εκπαιδευτικών). Αποφασίστηκε η ίδρυση μιας τοπικής πατριωτικής οργάνωσης, υπό την ονομασία «Εθνική Άμυνα» και η οποία κατά τα πρότυπα της Φιλικής Εταιρείας θα αναλάμβανε τη μύηση κατοίκων της πόλης και της ευρύτερης περιοχής ενάντια στην ρουμανο-βουλγαρική προπαγάνδα. Ως επικεφαλής εκλέχθηκε ο Αναστάσιος Σιορμανωλάκης, ενώ η ορκωμοσία των νέων μελών ανατέθηκε στον αρχιμανδρίτη Αμβρόσιο (μετέπειτα μητροπολίτη). Σε μικρό χρονικό διάστημα συστρατεύθηκε με ενθουσιασμό στο έργο της «Εθνικής Άμυνας» πολύ μεγάλος αριθμός Βεροιέων πολιτών…

Στο πλαίσιο της οργάνωσης και συντονισμού του Μακεδονικού Αγώνα την Κυριακή 12 Ιουνίου 1904 έλαβε χώρα στην πόλη μας μια προσχηματική πολιτιστική εκδήλωση, η οποία έχει μείνει στην τοπική ιστορική μνήμη ως «Εθνική Εκδρομή».

Όπως έχει διασώσει και πάλι ο Αν. Χριστοδούλου (Η συμβολή της Βεροίας εις τον Μακεδονικόν Αγώνα, Βέροια 1965) με αφετηρίες το Μοναστήρι, τη Φλώρινα, τη Νάουσα, την Έδεσσα, τη Θεσσαλονίκη και άλλες περιοχές οργανώθηκε μαζική σε συμμετοχή εκδρομή προς τη Βέροια μέσω σιδηροδρόμου. Μεταξύ των εκδρομέων, συμπεριλαμβάνονταν και οι μητροπολίτες Θεσσαλονίκης Αλέξανδρος, Καστοριάς Γερμανός Καραβαγγέλης και Εδέσσης Στέφανος. Πλήθος Βεροιέων, γνωρίζοντας τον πραγματικό σκοπό αυτής της συγκέντρωσης υποδέχθηκε με ενθουσιασμό στο σιδηροδρομικό σταθμό της Βεροίας τους εκδρομείς και στη συνέχεια όλοι μαζί κατευθύνθηκαν προς την κεντρική πλατεία της πόλεως, την «Εληά» υπό τους ήχους των Φιλαρμονικών Βεροίας και Θεσσαλονίκης. Στη μουσικοχορευτική εκδήλωση που ακολούθησε είχαν πρωταγωνιστική συμμετοχή και περί τους 30 «ρουγκατσιάρηδες*» χορευτές από την Φυτειά (τότε Τσόρνοβο).


[ * Το χορευτικό δρώμενο «ρουγκάτσια» διασώζεται ως σήμερα και αναφέρεται σε τιμητική ενθύμηση των Ελλήνων αρματολών, οι οποίοι κατά την τουρκοκρατία αναλάμβαναν τη φύλαξη της ευρύτερης περιοχής Βέροιας-Ρουμλουκιού]

Για να καταλήξει ο τοπικός ιστοριογράφος: «Κανείς δεν αντιλήφθηκε τον πραγματικό σκοπό της εκδρομής, η ο ποία στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία. Όταν το βράδυ αναχωρούσαν και πάλι τα τρένα από τη Βέροια προς τους διάφορους προορισμούς τους, το τρένο που είχε έρθει από τη Θεσσαλονίκη αναχώρησε με πολύ λιγότερους επιβάτες απ’ όσους είχε αρχικά μεταφέρει. Αρκετοί απ’ αυτούς έμειναν στην περιοχή της Βεροίας, άλλοι προωθήθηκαν


στα βουνά της Μακεδονίας, ενώ τα όπλα και τα πολεμοφόδια που μεταφέρθηκαν

κρυμμένα στα τρένα, διοχετεύθηκαν όπου υπήρχε ανάγκη».


Η φιλαρμονική της Αδελφότητας «Μέλισσα» σε φωτογραφία του 1901

Πρώτη σειρά από δεξιά καθισμένοι:

Εμμ. Παπαδήμος, Γ. Τζήκας, Αντ. Ζαφάρας, Θεμ. Μπουλασίκης, Εμμ. Φουντούκας

Δεύτερη σειρά καθισμένοι, το Διοικητικό Συμβούλιο

Θ. Χατζηνικολάκης, Στ. Μαλούτας, senior Petsioti (αρχιμουσικός), Στ. Σακελλαρίδης, Αναστ. Αντωνιάδης, Αρ.Ζωγράφος.

Τρίτη σειρά όρθιοι

Δ. Σιτσάνης, Εμμ. Σουφουρλής, Αντ. Καρατζόγλου, Δ. Κανάκης, Δ. Δαβόρας, Γρ. Ωρολογάς, Κ. Παρναβέλας, Δ. Λυγγεράς.

Τέταρτη σειρά όρθιοι

Εμμ. Αντωνιάδης, Π. Τζιντός, Π. Χριστοδούλου, Εμμ. Ζάχος, Αθ. Μαλλιαράς, Εμμ. Βλαχογιάννης, Γ. Σαράφογλου, Δ. Παπαθεοκλήτου

Διακρίνονται στην πρώτη σειρά και οι μικροί. Μεν. Χατζηνικολάκης, Alfonso Petsioti.

Εφημερίδα Λαός
ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: Εφημερίδα Λαός - Τοπική Εφημερίδα

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΕΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΠΙΔΗΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙ Η ΑΠΕΙΛΗ ΤΗΣ ΥΠΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Η ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΕΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΠΙΔΗΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ...

Του Αναστάσιου βασιάδηH προβλεπόμενη για το 2021...

Συλλυπητήριο μήνυμα του Παναγιώτη Γκυρίνη, για το θάνατο της Φώφης Γεννηματά

Συλλυπητήριο μήνυμα του Παναγιώτη Γκυρίνη, για το...

Η Φώφη Γεννηματά υπηρέτησε τη πατρίδα μας με αγάπη και...

Το χειμερινό πρόγραμμα του Εμπορικού Συλλόγου Βέροιας - Από  1 Νοεμβρίου έως 31 Μαρτίου 2022

Το χειμερινό πρόγραμμα του Εμπορικού Συλλόγου Βέροιας...

Το χειμερινό πρόγραμμα λειτουργίας των εμπορικών...

 Συμμετοχή της Πρωτοβουλίας για το Παιδί στο 12ο Πανελλήνιο Παιδοψυχιατρικό Συνέδριο

Συμμετοχή της Πρωτοβουλίας για το Παιδί στο 12ο...

 Η Πρωτοβουλία για το Παιδί κλήθηκε και συμμετέχει στο...

Διακοπή νερού στη Βέροια την Τρίτη 26 Οκτωβρίου

Διακοπή νερού στη Βέροια την Τρίτη 26 Οκτωβρίου

Από τη Δημοτική επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης...

Συλλυπητήριο μήνυμα της Ν.Ε ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ΗΜΑΘΙΑΣ για την απώλεια της Φώφης Γεννηματά

Συλλυπητήριο μήνυμα της Ν.Ε ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ΗΜΑΘΙΑΣ για την...

Η Ν.Ε ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ΗΜΑΘΙΑΣ εκφράζει τα θερμά συλλυπητήρια...

Πούλησαν... νερό για ελαιόλαδο! Δικογραφία σε βάρος ημεδαπής

Πούλησαν... νερό για ελαιόλαδο! Δικογραφία σε βάρος...

Από το Αστυνομικό Τμήμα Βισαλτίας σχηματίσθηκε...

Ανακοίνωση του Δήμου Βέροιας για τους δημότες που υπέβαλλαν διόρθωση τετραγωνικών στο gov.gr

Ανακοίνωση του Δήμου Βέροιας για τους δημότες που...

Από το Τμήμα Προσόδων του Δήμου Βέροιας ανακοινώνεται...

ΑΚΟΥ 99.6FM

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ # ΝΕΑ

Σχετικά άρθρα

Μεταξύ 1947-1949 χτίζοντας το Δημοτικό Σχολείο Αγίας Βαρβάρας (Αρχείο Ισαακίδη Σούλη)Ένα παλιό κατασκονισμένο υπηρεσιακό βιβλίο τράβηξε την προσοχή του δασκάλου και των μαθητών της Στ’ Τάξης του ενοποιημένου...

Του Μάκη ΔημητράκηΣυχνά-πυκνά ακούγεται και γράφεται ότι «ο τουρισμός αποτελεί τη βαριά βιομηχανία της χώρας μας» διαπίστωση που με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο. Άλλωστε με το θέμα «τουρισμός» και τα αξιοθέατα...

ΟΜΟΦΩΝΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΕΥΡΕΙΑ ΣΥΣΚΕΨΗΣΤΗ ΒΕΡΟΙΑ ΚΑΙ ΚΑΛΕΣΜΑ ΓΙΑ ΑΜΕΣΟ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝΝα μη διεξαχθούν παρελάσεις στην Ημαθία για τον εορτασμό της εθνικής επετείου της 28ης Οκτωβρίου 1940...

Κάνε το καλύτερο για την πόλη σου απέναντι στα ζητήματα καθημερινότηταςΣε ένα ακόμα βήμα με σκοπό την περαιτέρω ανάπτυξη του διαύλου επικοινωνίας μεταξύ Δήμου και Δημοτών προχωρά ο Δήμος Βέροιας. Τα...