Γράφει ο
Παύλος Πυρινός
Παρουσιάζω, συνοπτικά, το νέο καλαίσθητο σε εμφάνιση και αξιόλογο σε περιεχόμενο βιβλίο του Αναστάσιου Χ. Αποστολίδη με τον ανωτέρω τίτλο που προκαλεί, κατά κοινή ομολογία, τον θαυμασμό όλων, γιατί ανέδειξε σε 30 ενότητες (εικόνες, γεγονότα και τοπία) μιας εκδρομής πως η βιωματική διδασκαλία και μάθηση προκαλεί αισθήματα ενδιαφέροντος στους μαθητές και είναι αυτή που διευκολύνει καλύτερα την πρόσκτηση έγκυρων γνώσεων και δεξιοτήτων για την αντιμετώπιση των σχετικών προβλημάτων της ζωής.
Αφορμή της συγγραφής του βιβλίου στάθηκε μια συνάντηση των 4 παιδιών του Αναστάσιου Χ. Αποστολίδη με τις οικογένειές τους και τα 10 εγγόνια τους (στα οποία είναι αφιερωμένο το βιβλίο, σ. 2) σε εξοχικό εστιατόριο.
Ρώτησαν τον Αναστάσιο Χ. Αποστολίδη τα εγγόνια του: Παππού, να μας διηγηθείς κάτι εντυπωσιακό από τη διδασκαλική σου ζωή.
Η απάντηση: Παιδιά θα γράψω την ιστορία από μια εκδρομή που κάναμε με τα πόδια, τέλη Μαΐου 1980 με προορισμό της Καλιότρυπες (Καλογερότρυπες) στην περιοχή Καβάκια Ράχης (του χωριού μου).
Έτσι, δόθηκε η ευκαιρία στον Αναστάσιο Χ. Αποστολίδη με πρωταγωνιστικό ρόλο των μαθητών του να περιγράψει τη ροή των γεγονότων σε ένα βιβλίο να περιγράψει με λεπτομέρεια διάφορες ανατρεπτικές περιπέτειες γεμάτες γνώσεις και εμπειρίες.
Όλες οι εικόνες (γεγονότα-τοπία) στη διάρκεια της πορείας της εκδρομής είχαν σκοπό να αναδείξουν το γεγονός ότι η καλύτερη μέθοδος για την πρόκτηση γνώσεων είναι η βιωματική διδασκαλία καθόσον τα ερεθίσματα των διαφόρων εικόνων προκαλούν το έντονο ενδιαφέρον με τα αντικείμενα και τις ιστορίες που τα συνοδεύουν.
Η φανταστική εικόνα στα αριστερά του Ωρολογίου της λαϊκής αγοράς, με τα διαλαλητά των πωλητών, η εικόνα του τυφλού να παίζει ακορντεόν, συγκινεί το πλήθος που τον ενισχύει οικονομικά.
Το ίδιο και οι εκδρομείς νιώσανε την ανάγκη να κάνουν το ίδιο. Αλήθεια πόση δύναμη έχει η βίωση μιας εικόνας; Πόσο επηρεάζει τις ανθρώπινες ψυχές για απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων;
Όλες οι εικόνες (γεγονότα-τοπία-επεισόδια)στη διαδρομή της εκδρομής (η εγκράτεια του Παύλου, η Ευκερία, η Βίλα Βικέλα, τα στάσιμα νερά, το κοπάδι… Με τον εγγονό τον Καπιτάν Τάσον… Μέσα στη σπηλιά… στο φυσικό αμφιθέατρο… στις καλιότρυπες… σχήματα λόγου) προσθέτουν νέες εμπειρίες, γνώσεις, δεξιότητες στους εκδρομείς που στην επιστροφή, στο δρόμο, πριν φτάσουνε στη Βέροια, ο Θεοδόσης είπε:
«Τώρα κατάλαβα πραγματικά γιατί ο Καβάφης στο ποίημά του Ιθάκη λέει: «Σα βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη να εύχεσαι νάναι μακρύς ο δρόμος γεμάτος περιπέτειες γεμάτος γνώσεις».
Την επόμενη μέρα της επιστροφής από την εκδρομή, το πρωί στην τάξη. Οι περισσότεροι μαθητές έκαναν ανασκόπηση των γεγονότων που βίωσαν, άλλοι αναφέρθηκαν στα ερεθίσματα που περιέχουν οι εικόνες (γεγονότα-τοπία) της διαδρομής στη δημιουργία σχημάτων λόγου. Τέτοια τόνισαν ότι είναι τα σχήματα νοημάτων και τα σχήματα λέξεων που η σωστή χρήση τους ομορφαίνει το λόγο.
Τα αποτελέσματα, στη σύσκεψη των ομάδων για τα σχήματα λόγου, ήταν αξιόλογα.
Για να έχουν αξία πρέπει να είναι αυθόρμητα, πηγαία, φυσικά στην έκφρασή τους.
Η συνεργασία σε ομάδες, σε διάφορα θέματα, φανερώνει την αξία που έχει η μέθοδος αυτή στην εκπαιδευτική διαδικασία προς απόκτηση γνώσεων, δεξιοτήτων και εμπειρίας.
Παρατηρήσεις – Συμπεράσματα
α) Το πιο σημαντικό στοιχείο σε αυτή τη διαδικασία της βιωματικής μάθησης, είναι οι ίδιοι οι μαθητές, αφού αναλαμβάνουν και έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο και οι ίδιοι είναι το επίκεντρο κάθε μαθήματος και όχι ο δάσκαλος και το μάθημα.
β) Οι μαθητές μαθαίνουν να δουλεύουν σε ομάδες, να συνεργάζονται, να αναπτύσσουν κριτική σκέψη.
γ) Ο ρόλος του εκπαιδευτικού πρέπει να είναι αυτός τους συντονιστή, του καθοδηγητού και του βοηθού.
Ο εκπαιδευτικός σε μια δράση βιωματική οφείλει να μην έχει πρωταγωνιστικό ρόλο αλλά να παραδίδει το ρόλο αυτό στα παιδιά και να είναι ο εμψυχωτής της διαδικασίας, «Μαέστρος» όπως ο Αναστάσιος Χ. Αποστολίδης στο «Δρόμο προς τις Καλιότρυπες» και την Έκτη τάξη του 1ου Δημοτικού Σχολείου της Βέροιας, το 1980.
Σήμερα είναι συνταξιούχος δάσκαλος – πτυχιούχος της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Θεσσαλονίκης και Μετεκπαιδεύσεως στο Μαράσλειο Διδασκαλείο στην ειδικότητα της Ειδικής Αγωγής/ Υπηρέτησε δεκαεπτά χρόνια στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση και δεκαεννιά στην Ειδική Αγωγή (οκτώ χρόνια ως δάσκαλος και έντεκα ως σχολικός σύμβουλος Ειδικής Αγωγής).
Συμμετείχε ως σύνεδρος και ως εισηγητής σε συνέδρια σε θέματα σχολικής ενσωμάτωσης όλων των μαθητών χωρίς υποτονικές διακρίσεις και εξαιρέσεις.
Διετέλεσε Επιμορφωτής σε θέματα Ειδικής στα Περιφερειακά Ειδικά Κέντρα (Π.Ε.Κ.) και στα Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης (Κ.Ε.Κ.).
Το συγγραφικό του έργο στηρίζεται κυρίως στο σύστημα των μικρών βημάτων για την αντιμετώπιση των όποιων δυσκολιών και ελλείψεων που παρουσιάζουν οι μαθητές των Δημοτικών Σχολείων και όχι μόνο.
Κάποια από τα έργα του παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα:
α. Η διδασκαλία της πρώτης Ανάγνωσης στα παιδιά με νοητική καθυστέρηση και επί μέρους δυσκολίες στη μάθηση.
β. Μαθήματα Αντιμετώπισης των Μαθησιακών ελλείψεων σε βασικές Γνώσεις Συντακτικού.
γ. Δραστηριότητες Μαθησιακής Ετοιμότητας στα Μαθηματικά.
δ. Παππού, θα σ’ αγαπώ, αν παίζεις μαζί μου.
ε. Η οργάνωση της Ειδικής Αγωγής στην 10η Περιφέρεια και οι απόπειρες σχολικής ενσωμάτωσης.
στ. Στο δρόμο προς τις Καλιότρυπες και άλλα.
Οι μαθητές της ΣΤ΄ τάξεως του 1ου Δημοτικού Σχολείου Βέροιας που πήραν μέρος στην εκδρομή με τον δάσκαλό τους Αν. Χ. Αποστολίδη, το 1980
*Στον αγαπητό φίλο Τάσο Χ. Αποστολίδη Πρώην Σχολικό Σύμβουλο Ειδικής Αγωγής, έμπλεο χρησίμων γνώσεων και εμπειριών, τα ειλικρινή συγχαρητήριά μου για την απίστευτη προσφορά του ως δασκάλου και σχολικού συμβούλου Ειδικής Αγωγής στα παιδιά με μαθησιακές ανάγκες και όχι μόνο.
Τα γραπτά μνημεία της συγγραφικής σου δραστηριότητας, είναι οι αψευδείς μάρτυρες των όσων έγραψα. Με αγάπη και εκτίμηση –Π.Π.
