Γράφει ο Γεδεών Βούλης
Αγαπητοί μου φίλοι…
Ο σημερινός πρωινός καφές, μετά της αγαπημένης συζύγου μου, περιελάμβανε, εκτός από τον κλασικό… σκέτο (καϊμακλή) ελληνικό, και το «παραδοσιακόν υποβρύχιον».
Ακολούθως ετέθη και το σημερινό μας θέμα από το παρακάτω ερώτημα της:
Γιατί άραγε οι Τούρκοι, απαιτούν τόσο έντονα τελευταίως την αποστρατικοποίηση των νησιών μας;
Μού έδωσε έτσι την ευκαιρία ως φιλίστωρ, να ανασκαλέψω στις γνώσεις μου, ώστε να απαντήσω απολύτως κατανοητά.
Άρχισα λοιπόν να της εξιστορώ:
Στίς 24/7/1923 στο Beau Rivage Palace Hotel, υπεγράφη μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας (αλλά και άλλων κρατών) η γνωστή και ως «Συνθήκη της Λωζάνης».
Η συνθήκη αυτή, στο άρθρο 12 και 13 όριζε ρητά και κατηγορηματικά ότι τα στενά των Δαρδανελλίων καθώς και τα νησιά Ίμβρος, Τένεδος, όπως και όλα τα ανατολικά ελληνικά νησιά από Σαμοθράκη μέχρι Ικαρία, θα έπρεπε να είναι πλήρως αποστρατικοποιημένα.
Στην πορεία όμως καθώς αναπτύσσονταν, το ψυχροπολεμικό κλίμα των δύο κόσμων, προέκυψε ο φόβος επίθεσης από την τότε Σοβιετική Ένωση.
Με την «συνθήκη του Μοντρέ», λοιπόν, στις 20/7/1936 αίρεται η απαγόρευση στρατικοποίησης των στενών και των πλησίον νήσων, ώστε να αποτραπεί τυχόν κάθοδος σοβιετικών δυνάμεων στο Αιγαίο.
Αμέσως οι Τούρκοι στρατικοποίησαν τα Στενά και τις νήσους Ίμβρο και Τένεδο, ενω οι Έλληνες κατ’ αρχάς την Σαμοθράκη και Λήμνο, με την πλήρη τότε στήριξη και της Τουρκίας και του διεθνή παράγοντα.
Στις 4/4/1949 ιδρύεται το ΝΑΤΟ, και το 1952 προσχωρούν σ’ αυτό Τουρκία και Ελλάδα.
Το ΝΑΤΟ αμέσως εντάσει τα στρατικοποιημένα (λόγω Μοντρέ), στενά και νησιά Ελλάδος και Τουρκίας στον ευρύτερο σχεδιασμό του.
Ως εδώ όλα «σχετικώς» καλά.
Τα πράγματα μπευρδεύτηκαν όταν το 1974 η Τουρκία εισέβαλε στην Κύπρο διχοτομώντας την, και δημιουργώντας το γνωστό ψευδοκράτος.
Η αποβατική αυτή εισβολή ήταν η αιτία, ώστε η Τουρκία το 1975 να δημιουργήσει την περίφημη «Στρατιά του Αιγαίου» (Ege Ordusu” με πρόσχημα να προστατεύσει τα νότια και δυτικά της παράλια, από επίθεση των Ελλήνων.
Το ΝΑΤΟ κατ’ αρχάς, δεν ενέταξε την συγκεκριμένη (ειδικού σκοπού στρατιά), στα σχέδια του. Αντιθέτως έγιναν παρεμβάσεις από πολλούς παράγοντες και οργανισμούς να διαλυθεί.
Η Τουρκία τις αγνόησε όλες.
Η Ελλάδα βέβαια βλέποντας την απειλή της «στρατιάς» σε απόσταση αναπνοής από τα νησιά της, (η οποία είχε ήδη εξοπλιστεί, με ικανό αριθμό καί αποβατικών μέσων), και στηριζόμενη στο άρθρο 51 του χάρτη του ΟΗΕ (περί αυτοάμυνας) εξόπλισε πλήρως όλα τα ανατολικά της νησιά.
Έτσι de facto ακυρώθηκαν τα άρθρα 12 και 13 της «Συνθήκης της Λωζάνης» όσον αφορά τις στρατικοποιήσεις.
Σήμερα η Τουρκία αρνείται την διάλυση της στρατιάς του Αιγαίου (την ενέταξε απλώς στην 4η στρατιά της, το 2006).
Βέβαια και η Ελλάδα απειλούμενη, αρνείται την αποστρατικοποίηση των νησιών της , αφού εκτός των άλλων υφίσταται καθημερινώς, τόσο εναέριες όσο και θαλάσσιες παραβιάσεις.
… Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι το την 1/12/1982 ψηφίστηκε στον ΟΗΕ η «Διεθνής σύμβαση για το δίκαιο της Θάλασσας», που ορίζει τα 12 μίλια (από την κοντινότερη ξηρά), ως τα χωρικά ύδατα κάθε χώρας, (η Ελλάδα μέχρι τότε θεωρούσε χωρικά της ύδατα τα 6 ναυτικά μίλια).
Η Ελλάδα, υπό την πίεση του ΝΑΤΟ, δεν τα επέκτεινε ακόμη, διατηρώντας όμως το δικαίωμα.
Το Τουρκικό κοινοβούλιο με την απόφαση του, στις 8/6/1995 θεωρεί έκτοτε ως casus belli (περίπτωση πολέμου) αν η Ελλάδα προχωρήσει μονομερώς (ως έχει δικαίωμα), στα 12 μίλια.
Σήμερα η Τουρκία επαναφέρει το θέμα ως πρώτο στην ατζέντα, στην προσπάθεια της να αποδείξει ότι όπως άλλαξαν τα άρθρα 12 και 13 έτσι μελλοντικά μπορεί να αλλάξουν υπέρ της και άλλα άρθρα ή ίσως και ολόκληρη η «Συμφωνία της Λωζάνης».
Αυτή είναι λοιπόν εν τάχει, η ιστορία, με την αμφίπλευρη στρατικοποίηση στα νησιά μας, και στα τουρκικά παράλια.
Οφείλω να ομολογήσω ότι όλη την παρούσα εξιστόρηση, η αγαπημένη μου σύζυγος, την παρακολουθούσε με περισσή ευλάβεια, ομοιάζουσα με… «σπόγγον ήτις απορροφά γνώσιν». Την απόλυτον σιωπή διέκοπτε ενίοτε πολύ διακριτικά, μόνον ο δυσπερίγραπτος ήχος του καφεροφήματος.
Τίποτε απολύτως δεν προϊδέαζε, την εξέλιξιν που θα είχε η πρωινή μας συζήτηση.
Όταν λοιπόν τελείωσα την εξιστόρηση, γυρίζει και μελισταλάκτως οφείλω να ομολογήσω, μου λέγει…
Αγάπη μου, πολύ θα ήθελα να πάμε ένα τριήμερο στη Λωζάνη, και μάλιστα στο συγκεκριμένο (της συνθήκης) ξενοδοχείο. Δεν έχουμε πάει, ποτέ… Ε! τι λες κι εσύ; Αυτό ήταν. Ο κύβος ερρίφθη.
Η εμπειρία μου, αμέσως μου επέβαλε, ούτε καν να μορφάσω αρνητικώς. Το πεπλατυσμένο χαμόγελο μου που ακολούθησε, υπήρξεν ήδη η πρωινή μου υπογραφή… στην σημερινή, μικρή, δική μας, «Συνθήκη ειρήνης της Λωζάνης».
Γι αυτό φίλοι επιτρέψτε μου εδώ, να σας καλημερίσω διότι… Ευρίσκομαι ήδη εις αναζήτησιν… ενός κοντινού τριημέρου και ενός ευπρεπούς δωματίου με πρωινό, στο Beau Rivage Palace Hotel…
της Λωζάνης.
