Μετά το διάγγελμα του πρωθυπουργού για την αύξηση του κατώτατου μισθού, το κυβερνητικό επιτελείο εξετάζει τέσσερα πιθανά σχέδια για την μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, στην περίπτωση που οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν καταφέρουν τον Μάιο να συμφωνήσουν σε ενιαία αντιμετώπιση για τη μείωση στους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος. Η κυβέρνηση έχει προαναγγείλει ότι αν δεν υπάρξει ευρωπαϊκή λύση, απόφαση που θα συζητηθεί στην επερχόμενη Σύνοδο Κορυφής στις 30 και 31 Μαΐου, θα προχωρήσει σε εθνική παρέμβαση. Σύμφωνα με την έγκυρη οικονομική εφημερίδα Ημερησία, το μοντέλο που προκρίνεται και αναμένεται να παρουσιαστεί τις επόμενες ημέρες στον πρωθυπουργό, προβλέπει επιβολή πλαφόν στην χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Μέσα στο ασφυκτικό περιβάλλον των υψηλών λογαριασμών, η κυβέρνηση θα προχωρήσει σε συνέχιση της επιδότησης στους καταναλωτές και τον Μάιο, με το μοντέλο των προηγούμενων μηνών και αναμένεται από τον Ιούνιο να εφαρμόσει το όποιο σχέδιο υιοθετήσει.
Αυτό που απασχολεί ιδιαίτερα το Μέγαρο Μαξίμου και το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης είναι το πόσα χρήματα θα απαιτηθούν από τον κρατικό προϋπολογισμό, αλλά και ποιες θα είναι οι επιπτώσεις στη δημοσιονομική πορεία της χώρας και για πόσο χρονικό διάστημα θα διαρκέσουν τα έκτακτα μέτρα, καθώς το συνολικό ετήσιο κόστος από τις αυξήσεις των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα υπολογίζεται στα 12 δις. ευρώ.
Τα τέσσερα σενάρια οδηγούν σε τιμές λιανικής ρεύματος του 2021 (προ κρίσης), δηλαδή πέριξ των 0,13 με 0,16 ευρώ ανά kWh, ενώ πλέον σήμερα οι τιμές φτάνουν και στα 0,33 με 0,35 ευρώ ανά kWh, χωρίς τις επιδοτήσεις.
Τα τέσσερα σενάρια:
1. Επιβολή ανώτατης οριζόντιας τιμής εκκαθάρισης των πληρωμών των ηλεκτροπαραγωγών για το ρεύμα που παράγουν και πουλάνε μέσα από το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας.
2. Εφαρμογή διαφορετικού πλαφόν στα έσοδα των παραγωγών ηλεκτρικής ανάλογα με την τεχνολογία που χρησιμοποιούν, δηλαδή ξεχωριστό ανώτατο ποσό πληρωμής για τις μονάδες ΑΠΕ, φυσικού αερίου, λιγνίτη και υδροηλεκτρικών σταθμών.
3. Συνδυασμός πλαφόν με επιδοτήσεις των λογαριασμών ρεύματος.
4. Ιδιαίτερα σημαντική αύξηση της κρατικής επιχορήγησης των λογαριασμών ρεύματος.
Όποια από τις παραπάνω επιλογές «προκριθεί» από το επιτελείο της κυβέρνησης και τον πρωθυπουργό, θα οδηγήσει σε χαμηλότερη τιμή αγοράς από τους προμηθευτές ρεύματος και κατάργηση της ρήτρας αναπροσαρμογής.
Επικρατέστερη λύση το πλαφόν στη ρήτρα αναπροσαρμογής(;)
Όπως αναφέραμε για τον Ιούνιο και έπειτα το κυβερνητικό επιτελείο επεξεργάζεται σειρά προτάσεων, με την λύση επιβολής πλαφόν στην χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας να προκρίνεται ως η πιθανότερη. Ειδικότερα το σχέδιο προβλέπει την επιβολή ανώτατου ορίου στο κόστος παραγωγής σε κάθε τεχνολογία ξεχωριστά (φυσικό αέριο, λιγνίτη, ΑΠΕ κλπ) και επιδότηση των ηλεκτροπαραγωγών για το κόστος που ξεπερνά το ανώτατο όριο για να καλυφθεί η διαφορά.
Στόχος είναι να αποκλιμακωθούν οι χονδρεμπορικές τιμές και να φτάσουν από τα περίπου 250 ευρώ που κινούνται τον Απρίλιο στα 100 ευρώ που ήταν ο μέσος όρος του περσινού καλοκαιριού. Συγκεκριμένα, τον περασμένο Ιούνιο η μηνιαία τιμή εκκαθάρισης τον Ιούνιο του 2021 διαμορφώθηκε σε 83,47€/mWH, τον Ιούλιο του 2021 σε 101,86€/mWH και τον Αύγουστο του 2021 σε 121,72€/mWH.
Με αυτή τη φόρμουλα η κυβέρνηση στοχεύει στο να φτάσει η τιμή που φτάνει στον καταναλωτή στα επίπεδα προ ενεργειακής κρίσης, δηλαδή περίπου 0,15 με 0,16 ευρώ την κιλοβατώρα. Τον Μάρτιο η μέση λιανική τιμή στην Ελλάδα ανήλθε σε 0,236 ευρώ/KWh με τη μέση χονδρεμπορική τιμή να κλείνει στα 272,68ευρώ/MWh.
Ουσιαστικά, με αυτό το σχέδιο μπαίνει φρένο και στο μεγάλο «βραχνά» των καταναλωτών, που δεν είναι άλλος από τη ρήτρα αναπροσαρμογής, η οποία ενεργοποιείται από τους παρόχους όταν η χονδρεμπορική τιμή ξεπερνά τη βάση που έχει θέσει ο καθένας ξεχωριστά (Κοντά στα 50€/mWH συνήθως).
Συνεπώς με το πλαφόν στη χονδρεμπορική μπαίνει και ανώτατο όριο στο ποσό που θα καλούνται να καταβάλλουν οι καταναλωτές ως ρήτρα αναπροσαρμογής, καθώς η τιμή της πρώτης δεν θα μπορεί να κλείσει πάνω από το «ταβάνι» που θα θέσει η κυβέρνηση και αντιστοίχως θα μπαίνει «κόφτης» στο ποσό της ρήτρας που φτάνει στον καταναλωτή.
Η πρόταση να αποζημιώνονται μόνο οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο δεν προχωρά, καθώς ελλοχεύει ο φόβος να αλλάξει «αύριο» η τεχνολογία που καθορίζει την τιμή εκκαθάρισης (πχ λιγνίτης).
Για 4-5 μήνες η εφαρμογή του σχεδίου
Η κυβέρνηση προσανατολίζεται εφόσον καταλήξει στο παραπάνω σχέδιο να το εφαρμόσει για μια περίοδο 4-5 μηνών, σενάριο που κοστολογείται περί τα 2 δισ. ευρώ, όπως αναφέρει η οικονομική εφημερίδα Ημερησία. Αντίθετα αποκλείεται η εφαρμογή του μέτρου για έναν χρόνο καθώς το κόστος διπλασιάζεται, ενώ το κυβερνητικό επιτελείο θέλει να έχει τα περιθώρια να επανεξετάσει την κατάσταση όπως θα έχει διαμορφωθεί τον ερχόμενο φθινόπωρο.
Σε κάθε περίπτωση, αναμένονται και οι ανακοινώσεις της Eurostat για το έλλειμμα του 2021, οι οποίες θα πιστοποιούν και επίσημα την ανάπτυξη της περασμένης χρονιάς και θα διευκρινίζουν τι δημοσιονομικό χώρο ανοίγει το μικρότερο έλλειμμα. Ωστόσο σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η ετήσια παρέμβαση είναι εκτός συζήτησης με τα υφιστάμενα οικονομικά δεδομένα.
