Υπογράφηκε χθες στην Αθήνα, η Κοινή Διακήρυξη Φιλίας ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία για συνεργασία και καλή γειτονία, όπως ανακοινώθηκε στις κοινές δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ταγίπ Ερντογάν, αμέσως μετά τη συνάντησή τους στο Μέγαρο Μαξίμου με τον Έλληνα πρωθυπουργό να κάνει λόγο για «ιστορικό χρέος να φέρουμε τα δύο κράτη δίπλα-δίπλα» και τον Τούρκο πρόεδρο να επισημαίνει την ανάγκη «να κρατηθούν ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας».
«Σήμερα πράγματι είναι μία μέρα ξεχωριστή καθώς ύστερα από επτά χρόνια συνέρχεται το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδος και Τουρκίας. Ένα γεγονός το οποίο νομίζω από μόνο του σηματοδοτεί την πρόθεση των δύο χωρών μας να αναζητήσουν νέους δημιουργικούς δρόμους στις μεταξύ τους σχέσεις… Στο διάστημα στο οποίο μεσολάβησε, προέκυψαν η τριετής πανδημία, ένας πόλεμος στην καρδιά της Ευρώπης που προκάλεσε ενεργειακή, πληθωριστική και επισιτιστική κρίση αλλά και μεγάλες φυσικές καταστροφές, καθώς και περιφερειακές συγκρούσεις που εγείρουν σοβαρή ανησυχία. Κάτι που προκάλεσε διακυμάνσεις στις διμερείς σχέσεις», είπε ο πρωθυπουργός υπογραμμίζοντας ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό ότι τους τελευταίους μήνες οι δύο χώρες βαδίζουν σε ένα πιο ήρεμο μονοπάτι.
«Ελλάδα και Τουρκία, Τουρκία και Ελλάδα οφείλουν να ζουν ειρηνικά. Να διατυπώνουν τις διαφορές τους που είναι γνωστές, να τις συζητούν με ειλικρίνεια και να αναζητούν συνέχεια λύσεις. Και αν αυτές δεν γεφυρώνονται, πάντως να μην παράγουν αυτόματα εντάσεις και κρίσεις», τόνισε ο κ. Μητσοτάκης.
“Με συναντήσεις των δύο αντιπροσωπειών θα διευρύνουμε τη θετική μας ατζέντα, θα εντείνουμε την οικονομική μας συνεργασία, θα επεκτείνουμε τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και η επόμενη φάση του πολιτικού διαλόγου, όταν οι συνθήκες ωριμάσουν, μπορεί να είναι η προσέγγιση για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, που σύμφωνα με την Ελλάδα συνιστά τη μόνη διαφορά που θα μπορούσε να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας, με πυξίδα πάντοτε το Διεθνές Δίκαιο και ειδικά το Δίκαιο της Θάλασσας, που αποτελεί τον πιο ασφαλή πλοηγό στη διευθέτηση των διεθνών διαφορών” είπε ο πρωθυπουργός.
Στις κοινές δηλώσεις με τον πρόεδρο της Τουρκίας, ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στο μεταναστευτικό, λέγοντας: «διαπιστώσαμε τη σημαντική μείωση των ροών το τελευταίο διάστημα ως αποτέλεσμα της συστηματικής φύλαξης των χερσαίων και των θαλασσίων συνόρων μας. Θα πρόσθετα ωστόσο και λόγω της πολύ καλύτερης συνεργασίας της Αστυνομίας, του Λιμενικού και της Ακτοφυλακής και των δύο χωρών, η συνεργασία μπορεί και πρέπει να βελτιωθεί και περισσότερο».
Αναφορικά με τη σταθερή υποστήριξη της Ελλάδος για την ευρωπαϊκή ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, τόνισε ότι η χώρα μας στηρίζει τη διευκόλυνση χορήγησης θεωρήσεων στο πλαίσιο πάντα του ευρωπαϊκού κεκτημένου ώστε να μπορεί η νέα γενιά της Τουρκίας, οι επιστήμονες, οι επιχειρηματίες, οι φοιτητές να αναπτύξουν στενότερες σχέσεις με την Ευρώπη.
Στη συνάντηση εξέτασαν επίσης και όλες τις εξελίξεις στην περιοχή αλλά και στον κόσμο, συγκλίνοντας στην ανάγκη τήρησης της διεθνούς νομιμότητας και στον απόλυτο σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών και στην προστασία των αξιών του ανθρωπισμού με ειδική έμφαση στην προστασία των αμάχων. «Διαφωνούμε στο Κυπριακό. Για μας το λέω καθαρά δεν υπάρχει άλλη λύση πέραν των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Θα πρέπει να επανεκκινήσει ο διάλογος από κει που διακόπηκε το 2017. Μόνο μέσα απ’ αυτόν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος», υπογράμμισε ο πρωθυπουργός
«Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα μεταξύ μας
που να μην μπορεί να επιλυθεί»
Ο κ. Ερντογάν δήλωσε πως αισθάνεται μεγάλη ικανοποίηση που βρίσκεται ξανά στην Αθήνα για τη συνεδρία του 5ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας. «Είμαστε δύο χώρες που μοιραζόμαστε την ίδια θάλασσα, την ίδια γεωγραφία, το ίδιο κλίμα και μάλιστα τον ίδιο πολιτισμό σε πολλούς τομείς» σημείωσε και συμπλήρωσε πως είναι αρκετά φυσικό να υπάρχουν προβλήματα σε δύο χώρες, πόσο μάλλον σε αδέρφια. Το θέμα, υπογράμμισε ο Ταγίπ Ερντογάν, είναι η βούληση για την επίλυση των προβλημάτων και των διαφορών απόψεων. Υπό αυτό το πρίσμα, διαμήνυσε πως «θέλουμε να μετατρέψουμε το Αιγαίο σε μια θάλασσα ειρήνης και συνεργασίας» και σημείωσε: «Επιθυμούμε να γίνουμε παράδειγμα σε όλο τον κόσμο με τα κοινά βήματα που θα κάνουμε ως Τουρκία και Ελλάδα. Το λέω ανοικτά, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα μεταξύ μας τόσο μεγάλο το οποίο να μην μπορεί να επιλυθεί, αρκεί να κινηθούμε με καλή πίστη και να επικεντρωθούμε στη μεγάλη εικόνα και να μην γίνουμε σαν κι αυτούς που περνούν τη θάλασσα αλλά πνίγονται στο ποτάμι». Επιπροσθέτως, δήλωσε ικανοποιημένος που, όπως είπε, «έχει την ίδια αντίληψη και ο κ. Μητσοτάκης».
Εν συνεχεία αναφέρθηκε στις μειονότητες, αποκαλώντας τη μουσουλμανική μειονότητα στην Ελλάδα «τουρκική». «Η αύξηση της ηρεμίας και της γαλήνης των μειονοτήτων θα επηρεάσει θετικά τις σχέσεις» σημείωσε. Μάλιστα, είπε ότι διατύπωσε τις προσδοκίες της Τουρκίας για «τη βελτίωση που απαιτείται από το διεθνές δίκαιο όσον αφορά την κατάσταση της τουρκικής (σ.σ. μουσουλμανικής) μειονότητας Δυτικής Θράκης».
Απάντηση Μητσοτάκη, περί “τουρκικής μειονότητας”
Άμεση ήταν η απάντηση του πρωθυπουργού ξεκαθαρίζοντας ότι ο προσδιορισμός της ιδιότητας της μειονότητας ως μουσουλμανικής καθορίζεται από την ίδια τη Συνθήκη της Λωζάνης. «Ξέρετε για μας και για μένα προσωπικά, η Θράκη αποτελεί ένα παράδειγμα αρμονικής συνύπαρξης χριστιανών και μουσουλμάνων. Και οι μουσουλμάνοι συμπολίτες μας έχουν και αγωνιζόμαστε πάντα να διασφαλίζουμε στην πράξη, ίσες ευκαιρίες. Σε αυτή την κατεύθυνση αγωνιζόμαστε. Ο προσδιορισμός της ιδιότητας της μειονότητας ως μουσουλμανικής καθορίζεται από την ίδια τη Συνθήκη της Λωζάνης. Χρέος δικό μας είναι αυτό το κλίμα της αρμονικής συνύπαρξης, - είναι χρέος της ελληνικής έννομης τάξης - να το διασφαλίσουμε και να το ενισχύσουμε. Και θέλω να σας διαβεβαιώσω και να διαβεβαιώσω βέβαια και όλους τους μουσουλμάνους συμπολίτες μας ότι προς αυτή την κατεύθυνση, η ελληνική κυβέρνηση θα εξακολουθεί να δουλεύει νυχθημερόν», είπε κλείνοντας τις κοινές δηλώσεις ο πρωθυπουργός.
Οι μεταξύ τους επαφές, θα συνεχιστούν και τον επόμενο Ιούλιο στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Ουάσιγκτον, ενώ ο Ταγίπ Ερντογάν, απευθυνόμενος στον Κυριάκο Μητσοτάκη, είπε πως τον περιμένει στην Άγκυρα για να τον φιλοξενήσει για την επόμενη συνάντηση.
