Του Κώστα Γ. Γιοβανόπουλου
1894. Την ώρα που η κατασκοπική υπόθεση Ντρέιφους
συγκλόνιζε πύρινα το Παρίσι ώσπου αργότερα ένας αδέκαστος εισαγγελέας Πιέρ
(Μανώ) αθωώσει τον αθώο λοχαγό, ένα ολύμπιο θαύμα ρόδιζε. Ένας άλλος Πιέρ (Ρενουάρ),
πάλευε με πόνους αρθρίτιδας να πραΰνει με λευκές ανταύγειες τα ερυθρά κύματα
στο κολάρο ενός κοριτσιού. Οι αιωρούμενοι βαφείς του Άιφελ σίγαζαν τα πάθη: το
αρχικό βενετσιάνικο κόκκινο χρώμα του ατσάλινου πύργου, κάλμαρε σε ένα άτονο
καφεκκόκκινο κάποιας ώχρας.
Στην οδό Βαβυλώνος 4 (rue de Babylone 4), ο Βικέλας κοντοστάθηκε μπρος στην
εντυπωσιακή δίφυλλη ξύλινη εξώθυρα, κουβαλούσε τον «Πανελλήνιο» και όλη την
Ελλάδα στους ώμους του, άγγιξε το μαύρο γείσο του ημίψηλου καπέλου του και
μπήκε. Στο δεύτερο όροφο θα συναντούσε τον Πιέρ που μαζί θα άλλαζαν το
αθλητικό σύμπαν της υφηλίου, οι δυο τους θεμελίωσαν τους σύγχρονους Ολυμπιακούς
αγώνες.
Η πέτρα στην οποία στήριξαν το πνευματικό τους οικοδόμημα
ήταν ο αρχαιοελληνικός κόσμος της ειρήνης. Άμιλλα και υπερηφάνεια, σωματική
ρώμη και ηρωικό έπος, Μέτρο, εκεχειρία, ταπεινότητα. Όταν το 1938 ο πρίγκιπας
Παύλος απέθεσε την ταριχευμένη καρδιά του Κουμπερντέν σε πέτρινη στήλη στην αρχαία Ολυμπία, ίσως αυτή
και να γαλήνεψε, για όσα οι επικριτές
του τον πετροβόλησαν στα τελευταία του. Ένα ταξίδι αρετών από γενιά σε γενιά
είχε ήδη είχε ήδη αρχίσει, μια πορεία που άντεξε φασίστες, εμπάργκο, κορωνοϊό,
ερμαφρόδιτους γρίφους.
Οι Ολυμπιακοί
αναστήθηκαν και δεκαετίες τώρα θριαμβεύουν. Στην πορεία έγιναν και τηλεοπτικό
προϊόν, εμπορευματοποιήθηκαν βαθιά, αυτά τα ξέρουμε καλά, ποιο καράβι δεν έχει
ποντίκια στ’ αμπάρια του. Καλλιτέχνες
εργαλειοποιούνται, κουλτούρες και πολιτικές αναζητούν ρόλους, αναβολικά
γλιστρούν μέσα στ΄ αποδυτήρια, στοιχηματζήδες και μειοψηφίες επιδιώκουν υφαρπαγή
της λάμψης. Διαβάζει κανείς τα αφηγήματα του μέγα βικελιστή Πέτρου (Λινάρδος)
για τα συναρπαστικά οράματα των επανιδρυτών, και απορεί με τις σύγχρονες
προσεγγίσεις.
Ωστόσο, δεν χρειάζεται καμία αντίδραση -συνήθως το ίδιο
παράφωνη με τη δράση. Τα πυροτεχνήματα δεν έχουν ούτε ρίζες, ούτε διάρκεια, οι
διαφωνίες ας μας ενώσουν. Όλα κρίνονται στη συγκυρία, η τελετή έναρξης του 2024
είχε φυγόκεντρες εικόνες, είχε όμως και σπουδαίες στιγμές, για όσα δεν άρεσαν
πάψτε τις πετριές και τους αφορισμούς. Μην κοκκινίζετε από θυμούς, υπάρχουν
πολλά και σοβαρότερα μετερίζια για να στήσουμε Θερμοπύλες.
Ελάτε μακάριοι να περιηγηθούμε στον λιθόκτιστο Άγιο Δημήτριο, τη σεμνή τρίκλητη βασιλική του 16ου αιώνα στη Βέροια, για να θυμηθούμε τι διαρκεί στους αιώνες, πώς ευτυχούνε οι ψυχές. Ψηλαφήστε το περίτεχνο τέμπλο, σταθείτε στον αυλόγυρο κι αφουγκραστείτε όχι τα υπέρλαμπρα κωδωνοστάσια της Notre Dame, μα την εύκαρδη βυζαντινή καμπάνα. Εκεί είχε ευλαβηθεί και ο Βικέλας, λειτουργήθηκε, ατένισε στην απέναντι μεριά του δρόμου …τὴν οἰκογενειακὴν οἰκίαν, ἡ ὀποία ἐξακολουθεῖ νὰ λέγεται τὸ Μπικελάδικο σπίτι. Κειμένη ἐπί στενῆς λιθοστρώτου ὀδοῦ, διατηρεί εἰσέτι τὴν ἐπιβλητικότητά της. Ἡ ἐπί τῆς ὀδοῦ θύρα φέρει ἀκόμη όλα τὰ μεγάλα καρφιά, τὰ ὀποία τὴν ἐθωράκιζαν· ένα βεροιώτικο αρχοντικό, πρώτο λίκνο της τοπικής μας συμβολής στα αθλητικά ιδεώδη των ελευθέρων ανθρώπων. Θωρακισμένοι με τέτοιες ζώσες κληρονομιές, μπορούμε να αναγνωρίσουμε το εφήμερο, να συμπαθήσουμε όποιον προσπαθεί τουλάχιστον. Λιθαράκι κατανόησης να χτίσουμε, να συγχωρήσουμε, να συμπράξουμε ατομικά και συλλογικά στην ευγένεια.
