Το Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΙΤΑ), ο σημαντικός επιστημονικός βραχίονας της ΚΕΔΕ, εκπόνησε μια σημαντική μελέτη που καταγράφει τη συμμετοχή των Δήμων στο νέο ΕΣΠΑ, δημιουργώντας ουσιαστικά έναν οδηγό παρατήρησης και δράσεων. Αυτή η μελέτη αποτυπώνει την κατάσταση και τα ευρήματά της μπορούν να αποτελέσουν έναν οδικό χάρτη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Σύμφωνα με την έκθεση, το συνολικό ποσό των προσκλήσεων που έχουν εκδοθεί μέχρι σήμερα από τις Διαχειριστικές Αρχές των Προγραμμάτων ΕΣΠΑ 2021-2027 ανέρχεται σε 3,4 δισ. ευρώ, που αντιπροσωπεύει το 13% της συνολικής δημόσιας δαπάνης των προγραμμάτων. Η μελέτη αναδεικνύει την αναγκαιότητα για μεγαλύτερη συμμετοχή των Δήμων στον σχεδιασμό των προγραμμάτων.
Στόχος επίσης της μελέτης είναι η αποτίμηση ποσοτικών και ποιοτικών δεδομένων, με ημερομηνία αναφοράς την 30/06/2024, κατά τα τέσσερα πρώτα χρόνια υλοποίησης του ΕΣΠΑ 20212027, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο απ’ τους εκπροσώπους της ΚΕΔΕ στις Επιτροπές Παρακολούθησης των Προγραμμάτων 2021-2027, που συμμετέχουν θεσμικά, προκειμένου να διεκδικήσουν τεκμηριωμένα από κάθε Πρόγραμμα μεγαλύτερα κονδύλια για τους δήμους στο πλαίσιο των αυξημένων αναγκών των τοπικών κοινωνιών.
Περιφερειακά Προγράμματα ΕΣΠΑ 2021-2027
Το μεγαλύτερο ποσοστό εντάξεων επί της Συνολικής Δημόσιας Δαπάνης (ΣΔΔ) του Προγράμματος με Δικαιούχους Δήμους ή/και εποπτευόμενους φορείς εμφανίζει το Πρόγραμμα «Ανατολική Μακεδονία, Θράκη» με ποσοστό 19,02% και ακολουθούν η Δυτική Ελλάδα, με ποσοστό 16%, το Νότιο Αιγαίο, με ποσοστό 15,9%, και η Ήπειρος, με ποσοστό 13,6%. Αντίθετα το χαμηλότερο ποσοστό εντάξεων με Δικαιούχους τους Δήμους εμφανίζει το Περιφερειακό Πρόγραμμα «Αττική», με ποσοστό που ανέρχεται στο 5%. Κατά μέσο όρο με βάση τα στοιχεία ΟΠΣ 30/6/2024, περίπου 1 στις 4 εντάξεις αφορά έργα με δικαιούχους τους Δήμους.
Το συνολικό ποσό των Προσκλήσεων που έχουν εκδοθεί από τις Διαχειριστικές Αρχές των Προγραμμάτων ΕΣΠΑ 2021-2027 με δυνητικούς Δικαιούχους τους Δήμους, Δημοτικές Δομές και Εποπτευόμενους Φορείς έως το διάστημα αναφοράς, ανέρχεται σε 3,4 δις ευρώ ή ποσοστό 13% επί της (ΣΔΔ) των Προγραμμάτων ΕΣΠΑ 20212027 η οποία ανέρχεται σε 26,3 δις ευρώ.
Στο σύνολο των 3,4 δις ευρώ, ο συνολικός προϋπολογισμός των προσκλήσεων που έχουν εκδοθεί από τα Περιφερειακά Προγράμματα του ΕΣΠΑ 2021-2027 ανέρχεται σε 2,5 δις, ενώ η συνολική αξία των Προσκλήσεων των τομεακών προγραμμάτων ανέρχεται μόλις σε 850 εκ. ευρώ.
Την πρώτη θέση με ποσοστό 26%, (3,4 δις ευρώ), καταλαμβάνουν οι προσκλήσεις που στοχεύουν στην χρηματοδότηση μίας ολοκληρωμένης χωρικής και βιώσιμης αστικής ανάπτυξης και ακολουθεί με ποσοστό 15%, δράσεις για την προαγωγή της πρόσβασης στην ύδρευση και τη βιώσιμη διαχείριση του νερού.
Την τρίτη θέση με ποσοστό 11% καταλαμβάνει ο προϋπολογισμός των Προσκλήσεων που χρηματοδοτούν δράσεις στον τομέα της εξοικονόμησης ενέργειας και της μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, όπως είναι οι ενεργειακές αναβαθμίσεις δημόσιων κτιρίων ή οι παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας στον δημόσιο χώρο. Ακολουθούν αλλά με ποσοστά χαμηλότερα του 10%, όσες στοχεύουν στην χρηματοδότηση δράσεων για την ενίσχυση της ισότιμης και έγκαιρης πρόσβασης σε ποιοτικές, βιώσιμες και οικονομικά προσιτές υπηρεσίες για την αξιοποίηση των οφελών της ψηφιοποίησης και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.
Ο πρόεδρος του ΙΤΑ, Ηλίας Αποστολόπουλος, δήλωσε ότι η μελέτη αυτή αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ενεργό συμμετοχή των Δήμων. Με βάση τα στοιχεία του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος, η συμμετοχή των Δήμων στο ΕΣΠΑ 2021-2027 στα πρώτα τέσσερα χρόνια ανέρχεται μόλις σε 4%, ποσοστό αρκετά χαμηλό σε σύγκριση με την προηγούμενη προγραμματική περίοδο.
Η μελέτη υποδεικνύει την αναγκαιότητα να δοθεί μεγαλύτερος ρόλος στους Δήμους, οι οποίοι είναι πιο κοντά στις τοπικές κοινωνίες και μπορούν να κατανοήσουν καλύτερα τις ανάγκες τους. Αυτό απαιτεί μια πιο στρατηγική προσέγγιση στις προτάσεις που σχετίζονται με το ΕΣΠΑ και την ουσιαστική συμμετοχή των Δήμων στον σχεδιασμό τους.
Πηγή: in.gr
