Πάνω από 8.000 γονικές παροχές και δωρεές κηρύχθηκαν άκυρες στο διάστημα Ιανουαρίου-Ιουλίου, καθώς δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις για να τύχουν του αφορολογήτου των 800.000 ευρώ- που ισχύει από τον Οκτώβριο του 2021- και έπρεπε να καταβάλλουν κανονικά τους προβλεπόμενους φόρους.
Ο φοροελεγκτικός μηχανισμός «σαρώνει» κάθε δήλωση για γονική παροχή ή δωρεά και έχει εντοπίσει σωρεία παραβάσεων, απο μεταβιβάσεις ακινήτων ή χρημάτων, χωρίς να δικαιούνται το αφορολόγητο.
Το πιο συχνό «φαινόμενο» παραβάσεων αφορά σε συγγενείς πρώτου βαθμού (γονείς, παιδιά και εγγόνια), από μεταφορές χρημάτων με μετρητά μέχρι εικονικές δωρεές σε πρόσωπα που δεν είχαν δικαίωμα απαλλαγής. Γινόταν, για παράδειγμα, χρηματική δωρεά από τον ένα αδερφό στον άλλο αδερφό με ενδιάμεση τη μητέρα ή τον πατέρα τους. Ο ένας αδερφός δώριζε στη μητέρα του ή τον πατέρα του κάποιο ποσό (συνήθως μεγάλο κοντά στο αφορολόγητο) χωρίς την καταβολή φόρου όπως προβλέπει η φορολογική νομοθεσία. Ωστόσο, μετά την παρέλευση συνήθως τριμήνου, το συγκεκριμένο ποσό περνούσε στον άλλο γιο με γονική παροχή χωρίς την καταβολή του αναλογούντος φόρου, καθώς η συγκεκριμένη περίπτωση δεν καλύπτεται από το ισχύον καθεστώς.
Στις περιπτώσεις αυτές οι κυρώσεις είναι βαρύτατες, ενώ οι έλεγχοι επεκτείνονται και στο πόθεν έσχες των δωρητών, με την εφορία να ζητά τεκμηρίωση εισοδημάτων ακόμη και από παλαιότερα έτη.
Οι εμπλεκόμενοι καλούνται πλέον να πληρώσουν τον αναλογούντα φόρο, με τις επιβαρύνσεις να φτάνουν το 10% για συναλλαγές σε μετρητά και το 20% (ή και 40% ανάλογα με το βαθμό της συγγένειας) για αλυσιδωτές ή εικονικές μεταβιβάσεις που οδηγούν σε μη δικαιούχους.
Σημειωτέο, ότι η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει:
Αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ για συγγενείς πρώτης κατηγορίας.
Υποχρεωτικές τραπεζικές συναλλαγές για να ισχύει η απαλλαγή.
Φόρο 10% για συναλλαγές με μετρητά.
Φόρο 20% για συγγενείς δεύτερης κατηγορίας και 40% για τρίτης.
Οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ διαπίστωσαν ότι πολλοί πολίτες κατέθεταν μετρητά στους λογαριασμούς των παιδιών ή των εγγονιών τους, αντί να ακολουθήσουν την τραπεζική οδό, όπως ορίζει ο νόμος, ενώ δεν ήταν λίγοι εκείνοι που επέλεξαν να κάνουν «τριγωνικές» δωρεές για να φτάσουν τελικώς σε συγγενείς που δεν ανήκαν στην Α’ κατηγορία δικαιούχων.
Εν τω μεταξύ, εκτός από τις γονικές παροχές, οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ, επεκτείνονται και στα συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτων, προκειμένου να διαπιστωθεί αν τηρήθηκε η υποχρέωση προσκόμισης πιστοποιητικού ΕΝΦΙΑ.
Χιλιάδες συμβόλαια του 2024 ελέγχονται για το αν καταβλήθηκε ο φόρος της τελευταίας πενταετίας, ενώ όσοι συμβολαιογράφοι ή κτηματολογικά γραφεία παραβλέπουν την υποχρέωση βρίσκονται αντιμέτωποι με πρόστιμα από 100 έως 1.000 ευρώ, τα οποία σε περίπτωση υποτροπής διπλασιάζονται.
Στόχος των ελέγχων είναι να διασφαλιστεί ότι κάθε μεταβίβαση συνοδεύεται από πλήρη φορολογική συμμόρφωση.
