Του Σάκη Τριανταφυλλίδη
Στο προηγούμενο άρθρο αναφερθήκαμε στα γενικά οφέλη του σκακιού: την καλλιέργεια της συγκέντρωσης, της μνήμης και της στρατηγικής σκέψης. Αυτή τη φορά προχωράμε ένα βήμα παραπέρα. Αφήνουμε τη θεωρία στην άκρη και ακούμε τις φωνές εκείνων που βρήκαν στο σκάκι όχι μόνο ένα παιχνίδι, αλλά έναν καινούριο τρόπο να βλέπουν τη ζωή.
Ο μικρός μαθητής που κερδίζει αυτοπεποίθηση
Ο Νίκος, 9 ετών, κάθεται με προσοχή απέναντι από τη σκακιέρα στο σχολικό του όμιλο.
«Στην αρχή έπαιζα γρήγορα, έτσι όπως μου ερχόταν», μας λέει. «Τώρα σκέφτομαι πρώτα, δεν βιάζομαι».
Η μητέρα του εξηγεί πως η αλλαγή δεν φάνηκε μόνο στο παιχνίδι: «Στην τάξη είναι πιο ήρεμος, δεν απογοητεύεται εύκολα και έχει περισσότερη αυτοπεποίθηση».
Η μαθήτρια που βρίσκει δημιουργικότητα
Η Ελένη, 14 ετών, περιγράφει το σκάκι σαν «ένα παζλ που αλλάζει κάθε φορά».
«Μου αρέσει ότι δεν υπάρχει μόνο μία σωστή λύση. Μπορεί να παίξω δημιουργικά, να δοκιμάσω καινούριες ιδέες».
Ο προπονητής της πιστεύει πως αυτή η δημιουργικότητα μεταφέρεται και στα μαθήματα: «Τα παιδιά που παίζουν σκάκι δείχνουν μεγαλύτερη ευελιξία στη σκέψη τους και δεν τα παρατάνε εύκολα μπροστά σε μια δύσκολη άσκηση».
Η εργαζόμενη μητέρα που βρήκε ισορροπία
Η Μαρία, 42 ετών, ανακάλυψε το σκάκι από μια εφαρμογή στο κινητό.
«Όταν τα παιδιά κοιμούνται, αντί να χαζεύω στα social media, παίζω μια παρτίδα. Είναι το δικό μου διάλειμμα. Με ηρεμεί και μου δίνει ενέργεια».
Για εκείνη, το σκάκι έγινε μια μικρή καθημερινή ιεροτελεστία – μια άσκηση σκέψης και χαλάρωσης.
Ο επαγγελματίας που βρήκε εργαλείο συγκέντρωσης
Ο Δημήτρης, 35 ετών, σύμβουλος επιχειρήσεων, δηλώνει ότι το σκάκι τον βοήθησε και στη δουλειά του.
«Στην αρχή ήταν απλώς χόμπι. Σιγά σιγά κατάλαβα ότι μου μαθαίνει να σκέφτομαι πιο στρατηγικά, να βλέπω δύο-τρία βήματα μπροστά. Αυτό με βοηθά ακόμα και σε επαγγελματικές αποφάσεις».
Ο συνταξιούχος που ξαναβρήκε παρέα
Ο κύριος Ανδρέας, 68 ετών, δεν κρύβει τον ενθουσιασμό του για τον τοπικό σκακιστικό σύλλογο.
«Μετά τη σύνταξη, οι μέρες ήταν όλες ίδιες. Το σκάκι μού έδωσε ξανά πρόγραμμα και παρέα. Δεν έχει σημασία αν κερδίζω ή χάνω· σημασία έχει να συναντιόμαστε, να μιλάμε, να γελάμε».
Για εκείνον, το σκάκι είναι πάνω απ’ όλα κοινωνικό γεγονός.
Η γιαγιά που κρατά το μυαλό της «νέο»
Η κυρία Σοφία, 74 ετών, άρχισε να παίζει σκάκι μετά από παρότρυνση της εγγονής της.
«Στην αρχή δυσκολεύτηκα, αλλά δεν το έβαλα κάτω. Τώρα παίζουμε μαζί κάθε Σαββατοκύριακο. Νιώθω ότι το μυαλό μου δουλεύει καλύτερα».
Οι γιατροί άλλωστε επισημαίνουν ότι τέτοιες πνευματικές ασκήσεις συμβάλλουν στην πρόληψη γνωστικής φθοράς και κρατούν το μυαλό σε εγρήγορση.
Ένα παιχνίδι, πολλές ζωές
Από τον μικρό Νίκο μέχρι την κυρία Σοφία, οι ιστορίες δείχνουν πώς το σκάκι προσαρμόζεται σε κάθε ηλικία και ανάγκη:
Για τα παιδιά είναι μάθημα συγκέντρωσης και δημιουργικότητας.
Για τους ενήλικες είναι διέξοδος, χαλάρωση και εργαλείο στρατηγικής σκέψης.
Για τους μεγαλύτερους είναι κοινωνικότητα, παρέα και πνευματική άσκηση.
Το σκάκι δεν είναι απλώς πιόνια και κινήσεις· είναι ιστορίες ανθρώπων. Και κάθε παρτίδα γράφει μια νέα.
