Του Σάκη Τριανταφυλλίδη
Κάνοντας ανασκόπηση τι έχουμε αναφέρει για την εξέλιξη του σκακιού, ξεκινήσαμε με τη :
Η Εποχή των Ρομαντικών
(1800–1870)
Χαρακτηριστικό: θυσίες,
γρήγορες επιθέσεις στον βασιλιά,
άνοιγμα με gambits.
Παικτες: Andersen, Morphy.
Παράδειγμα: Andersen–Kieseritzky 1851 («Η Αθάνατη Παρτίδα»).
Το σκάκι είναι περισσότερο «καλλιτεχνικό» και λιγότερο επιστημονικό.
Η Επιστημονική Εποχή
– Steinitz (1870–1894)
Ο Wilhelm Steinitz θεμελιώνει τη θεωρία:
> «Η επίθεση πρέπει να δικαιολογείται από τη θέση».
Εισάγει την έννοια της συσσώρευσης μικρών πλεονεκτημάτων.
Παράδειγμα: οι παρτίδες του με Chigorin (1889).
Σημείο καμπής: από το ρομαντικό χάος → στην επιστημονική στρατηγική.
Η Κλασική Εποχή – Lasker,
Capablanca (1894–1935)
Emanuel Lasker (παγκόσμιος πρωταθλητής 27 χρόνια!) – συνδυάζει ψυχολογία και στρατηγική.
Capablanca: «μηχανή απλότητας», τέλειο φινάλε και θέση.
Παράδειγμα: Capablanca–Marshall 1918 (αμυντική μεγαλοφυΐα απέναντι στο Marshall Attack).
Η Υπέρ-Μοντέρνα Σχολή (1920–1940)
Παίκτες: Nimzowitsch, Réti, Tartakower.
Ιδέα: Δεν χρειάζεται πάντα έλεγχος του κέντρου με πιόνια· κομμάτια από απόσταση αρκούν.
Παράδειγμα: Réti–Capablanca 1924 (σπουδαία θέση, ήττα του «αήττητου» Capablanca)
Το επόμενο στάδιο εξέλιξης είναι η Σοβιετική Κυριαρχία στο σκάκι (1945 - 1972).
Η σοβιετική κυριαρχία στο σκάκι, που ξεκίνησε ουσιαστικά μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο κράτησε έως το 1972
Βασικοί Παίκτες
Mikhail Botvinnik – θεωρείται ο «πατέρας» της Σοβιετικής Σχολής.
Έμφαση σε συστήματα, προετοιμασία και μελέτη ανοίγματος.
Προώθησε τη χρήση αναλύσεων βάσει θέσης, όχι μόνο τακτικών.
Vasily Smyslov – υπέροχος στο φινάλε, «μουσικός» της θέσης.
Mikhail Tal – ο «καλλιτέχνης των θυσιών», διάσημος για επιθετικό, δημιουργικό στυλ.
Tigran Petrosian – αμυντικός μάγος, ειδικός στο να αχρηστεύει την επίθεση του αντιπάλου.
Boris Spassky – ευέλικτος, συνδύαζε τακτική και στρατηγική.
Ακολουθεί η 6η Παρτίδα από τον Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Σκακιού 1960 μεταξύ Mikhail Botvinnik και του Mikhail Tal, η οποία θεωρείται αριστούργημα της σκακιστικής τέχνης.
Άνοιγμα: Άμυνα Ινδική του Βασιλιά (King’s Indian Defense), Φιανκέτο Παραλλαγή (ECO E69)
1.c4Nf62.Nf3g63.g3Bg74.Bg2O-O5.d4d66.Nc3Nbd77.O-Oe58.e4c69.h3Qb610.d5cxd511.cxd5Nc512.Ne1Bd713.Nd3Nxd314.Qxd3Rfc815.Rb1Nh516.Be3Qb417.Qe2Rc418.Rfc1Rac819.Kh2f520.exf5Bxf521.Ra1Nf422.gxf4exf423.Bd2Qxb224.Rab1f325.Rxb2fxe226.Rb3Rd427.Be1Be5+28.Kg1Bf429.Nxe2Rxc130.Nxd4Rxe1+31.Bf1Be432.Ne2Be533.f4Bf634.Rxb7Bxd535.Rc7Bxa236.Rxa7Bc437.Ra8+Kf738.Ra7+Ke639.Ra3d540.Kf2Bh4+41.Kg2Kd642.Ng3Bxg343.Bxc4dxc444.Kxg3Kd545.Ra7c346.Rc7Kd447.Rd7+0-1
Μαθήματα από την Παρτίδα
Θυσίες με σκοπό: Ο Tal δείχνει πώς μια θυσία μπορεί να δημιουργήσει δυναμική και να οδηγήσει σε νίκη, ακόμα και όταν φαίνεται ότι ο αντίπαλος έχει υλικό πλεονέκτημα.
Στρατηγική και τακτική: Η παρτίδα αναδεικνύει την ισχυρή σύνδεση μεταξύ στρατηγικής και τακτικής, με τον Tal να χρησιμοποιεί και τα δύο για να επιτύχει τον στόχο του.
Ψυχολογία στο σκάκι: Η ικανότητα του Tal να διατηρεί την ψυχραιμία του και να εκμεταλλεύεται τις αδυναμίες του αντιπάλου είναι καθοριστική για την επιτυχία του.
