Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στη φορολογική κοινότητα η εγκύκλιος Ε.2059/7.8.2025 της ΑΑΔΕ, η οποία προβλέπει την επιβολή προστίμων έως 500 ευρώ ακόμη και σε περιπτώσεις εκπρόθεσμης υποβολής μηδενικών ή πιστωτικών δηλώσεων, όπου δεν προκύπτει καταβολή φόρου. Η νέα προσέγγιση της φορολογικής διοίκησης, που βασίζεται στο άρθρο 53 του νέου Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024), εφαρμόζεται αναδρομικά από τις 19 Απριλίου 2024 και επιβάλλει υψηλότερα πρόστιμα από αυτά που ίσχυαν έως σήμερα. Ειδικότερα, ενώ οι καθυστερημένες μηδενικές δηλώσεις τιμωρούνταν με 100 ευρώ, πλέον προβλέπονται πρόστιμα 250, ακόμα και 500 ευρώ, ανάλογα με το λογιστικό σύστημα που τηρεί ο φορολογούμενος.
Λογιστές και νομικοί κάνουν λόγο για υπερβολική αυστηρότητα και ασάφειες στη διατύπωση του άρθρου 53, που –όπως αναφέρουν– επιτρέπει ευρύτερη ερμηνεία σε βάρος των φορολογουμένων και υποστηρίζουν ότι η επιβολή κυρώσεων σε δηλώσεις που δεν επιφέρουν ζημία στο Δημόσιο ενδέχεται να οδηγήσει σε κύμα δικαστικών προσφυγών, καθώς θεωρείται αντίθετη στη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ),επικαλούμενοι την αρχή της αναλογικότητας και την προστατευόμενη εμπιστοσύνη των πολιτών. Το ΣτΕ, όπως υπενθυμίζουν, έχει επανειλημμένα κρίνει ότι όταν η στάση της διοίκησης δημιουργεί εύλογη πεποίθηση ότι δεν υπάρχει υποχρέωση δήλωσης, η επιβολή κυρώσεων πρέπει να αποφεύγεται.
Ταυτόχρονα, εξετάζουν συλλογικές ενέργειες για την αναστολή ή ακύρωση της εγκυκλίου. που όπως επισημαίνουν παραβιάζει θεμελιώδεις αρχές, όπως, τη στενή ερμηνεία των φορολογικών διατάξεων, την αρχή της αναλογικότητας και την προστατευόμενη εμπιστοσύνη του πολίτη.
Από την πλευρά της, η ΑΑΔΕ τονίζει ότι η αλλαγή αποσκοπεί στην ενίσχυση της φορολογικής πειθαρχίας και την ομοιόμορφη εφαρμογή των κυρώσεων, προκειμένου να περιοριστούν καθυστερήσεις και παραλείψεις στις δηλώσεις. Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι η αυστηρή προσέγγιση μπορεί να δημιουργήσει ανασφάλεια και γραφειοκρατία χωρίς ουσιαστικό δημοσιονομικό όφελος.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η ΑΑΔΕ έχει ήδη αποστείλει μαζικά πρόστιμα για παλαιές χρήσεις, κυρίως για το φορολογικό έτος 2019, ενόψει της παραγραφής στο τέλος του 2025, γεγονός που έχει προκαλέσει αναστάτωση μεταξύ των επαγγελματιών του κλάδου.
Όπως προκύπτει από τις αντιδράσεις, η νέα εγκύκλιος, αν δεν υπάρξουν διορθωτικές κινήσεις, αναμένεται να αποτελέσει νέο πεδίο σύγκρουσης μεταξύ φορολογικών αρχών και πολιτών.
